Του Δημήτρη Κατσαγάνη
Παρά τον σάλο που έχει προκληθεί από την απόφαση του ΣτΕ για κατάργηση της ένταξης των ελεύθερων επαγγελματιών στον ΕΦΚΑ, το υπουργείο Εργασίας και η διοίκηση του ΕΦΚΑ απτόητοι προχωρούν έως το τέλος της εβδομάδας στην ανάρτηση των ειδοποιητηρίων με τους συμψηφισμούς των εισφορών του 2017 και τις τρέχουσες μηνιαίες εισφορές του 2018. Χαμένοι όσοι δήλωσαν υψηλότερο εισόδημα το 2016 σε σχέση με το 2015.
Ειδικότερα, αντίστροφη μέτρηση τεσσάρων ημερών “μετρά” από σήμερα, για την ανάρτηση των ειδοποιητηρίων με τα αποτελέσματα των συμψηφισμών των εισφορών του 2017, μαζί με τις εισφορές του Μαρτίου 2018, για 1.500.000 μη μισθωτούς. Δηλαδή τους ελεύθερους επαγγελματίες, τα “μπλοκάκια” με πάνω από 2 εργοδότες και τους αγρότες.
Τα ειδοποιητήρια του ΕΦΚΑ -τα οποία αναμένονται εν μέσω πληροφοριών ότι το ΣτΕ έκρινε αντισυνταγματικές τις εισφορές επί των εισοδημάτων των μη μισθωτών- θα “καίνε” όσους μη μισθωτούς δήλωσαν υψηλότερο εισόδημα το 2016 σε σχέση με το 2015, καθώς θα πρέπει από αυτόν τον μήνα να αρχίσουν να εξοφλούν τη διαφορά που προκύπτει μεταξύ καταβληθεισών – καταβλητέων εισφορών του 2017, ενώ παράλληλα, θα πρέπει να πληρώσουν τις τρέχουσες εισφορές του 2018. Με άλλα λόγια, αυτή η κατηγορία των μη μισθωτών θα πρέπει να καταβάλλει διπλές εισφορές.
Συγκεκριμένα, έως τέλη της τρέχουσας εβδομάδας αναμένεται, σύμφωνα με το πιθανότερο σενάριο, να αναρτηθούν στις ηλεκτρονικές υπηρεσίες του Ενιαίου Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης δύο “τύποι” εισφορών για τους μη μισθωτούς:
1) Ο πρώτος “τύπος” εισφορών, τις οποίες θα δουν αναρτημένες οι μη μισθωτοί θα αφορά τα αποτελέσματα του συμψηφισμού των καταβληθεισών (με βάση το καθαρό δηλωτέο εισόδημα του 2015) και των καταβλητέων εισφορών (με βάση το καθαρό δηλωτέο εισόδημα του 2016) του 2017.
2) Ο δεύτερος “τύπος” εισφορών θα αφορά τις μηνιαίες εισφορές για το 2018 βάσει του 85% του εισοδήματος του 2016 (σ.σ. 85% του αθροίσματος του καθαρού δηλωτέου εισοδήματος του 2016 και των καταβληθεισών εισφορών κατά το 2017).
Με άλλα λόγια, το καινούριο στοιχείο το οποίο θα δουν στα ειδοποιητήρια τους οι μη μισθωτοί (σε σχέση με το τι έβλεπαν από τις αρχές του 2018) θα είναι τα αποτελέσματα των συμψηφισμών των εισφορών του 2017, δεδομένου ότι το καταβλητέο ποσό των εισφορών για τον Μάρτιο του 2018 θα είναι το ίδιο με εκείνο των προηγουμένων δύο μηνών.
Όσοι επαγγελματίες δήλωσαν το 2016 υψηλότερο εισόδημα σε σχέση με το 2015 θα καταβάλλουν από αυτόν τον μήνα, διπλές εισφορές.
Και αυτό, γιατί εκτός από τις τρέχουσες μηνιαίες εισφορές για το 2018, θα πρέπει να καταβάλλουν και την 1η από τις 5 μηνιαίες δόσεις για την εξόφληση του χρεωστικού υπολοίπου που προκύπτει από τους συμψηφισμούς των εισφορών του 2017. Όσοι επαγγελματίες δήλωσαν το 2016 χαμηλότερο εισόδημα σε σχέση με το 2015, θα λάβουν επιστροφές, εφόσον δεν έχουν οφειλές στα ταμεία.
Πιο αναλυτικά:
* Αν οι εισφορές τις οποίες κατέβαλε ένας ελεύθερος επαγγελματίας κατά το 2017, με βάση το καθαρό εισόδημα του 2015, είναι μεγαλύτερες από εκείνες τις οποίες έπρεπε να καταβάλει με βάση το καθαρό εισόδημα του 2016, τότε η θετική αυτή διαφορά θα πρέπει να εξοφληθεί από τον ίδιο. Η εξόφληση αυτή, όπως προβλέπει σχετική εγκύκλιος του Υφυπουργού Κοινωνικής Ασφάλισης, Τάσου Πετρόπουλου, μπορεί να γίνει σε 5 ισόποσες μηνιαίες δόσεις, αρχής γενομένης από αυτόν τον μήνα.
Για παράδειγμα, έστω επαγγελματίας ασφαλισμένος στον τέως ΟΑΕΕ δήλωσε το 2015 καθαρό δηλωτέο εισόδημα 10.000 ευρώ. Κατέβαλλε το 2017 εισφορές υπέρ της κύριας ασφάλισης και της υγείας ύψους 2.690 ευρώ (10.000 Χ 26,9%). Ωστόσο, το 2016 δήλωσε υψηλότερο σε σχέση με το 2015 εισόδημα και, συγκεκριμένα, 12.000 ευρώ. Συνεπώς έπρεπε να καταβάλλει το 2017 εισφορές ύψους 3.228 ευρώ (12.000 Χ 26,9%). Έτσι προκύπτει μία θετική διαφορά ή χρεωστικό υπόλοιπο ύψους 538 ευρώ. Αυτό πρέπει να καταβληθεί σε 5 ισόποσες μηνιαίες δόσεις των 107 ευρώ. Γι΄ αυτόν τον λόγο, αυτόν τον μήνα (δηλαδή έως τις 30 Απριλίου), θα πρέπει να καταβάλλει την 1η δόση του χρεωστικού υπολοίπου από τους συμψηφισμούς των εισφορών του 2017 και, ταυτόχρονα, τις τρέχουσες εισφορές για τον Μάρτιο του 2018.
* Το αντίθετο θα συμβεί για τους μη μισθωτούς οι οποίοι δήλωσαν το 2016 χαμηλότερο εισόδημα σε σχέση με το 2015. Αν οι καταβληθείσες εισφορές το 2017 με βάση το καθαρό εισόδημα του 2015 είναι μεγαλύτερες από τις καταβλητέες με βάση το καθαρό εισόδημα του 2016, τότε η (αρνητική) αυτή διαφορά πρέπει να επιστραφεί στον δικαιούχο και, μάλιστα, εφάπαξ. Αυτό δεν θα συμβεί μόνο στην περίπτωση που ο δικαιούχος έχει ληξιπρόθεσμες οφειλές προς τα ταμεία. Σε αυτήν την περίπτωση, η εν λόγω επιστροφή θα συμψηφισθεί με τις ασφαλιστικές οφειλές του.
Για παράδειγμα, έστω ασφαλισμένος στον τέως ΟΑΕΕ δήλωσε το 2015 καθαρό εισόδημα 12.000 ευρώ και κατέβαλλε εισφορές ύψους 3.228 ευρώ. Το 2016, όμως, δήλωσε καθαρό εισόδημα 10.000 ευρώ. Έτσι έπρεπε να καταβάλλει εισφορές ύψους 2.690 ευρώ. Συνεπώς προκύπτει ένα πιστωτικό υπόλοιπο ύψους 538 ευρώ.
Το ποσό αυτό θα επιστραφεί εφάπαξ στον δικαιούχο, αν δεν έχει οφειλές στα Ταμεία. Αν έχει οφειλές πχ 400 ευρώ, τότε η επιστροφή αυτή θα συμψηφισθεί με τις οφειλές μέχρι του σημείου της εξόφλησής τους και το υπόλοιπο της (εν προκειμένου 138 ευρώ) θα καταβληθεί στον δικαιούχο. Εναλλακτικά, ο εν λόγω δικαιούχος μπορεί να ζητήσει το πιστωτικό αυτό υπόλοιπο να συμψηφισθεί με μελλοντικές εισφορές του.
