Διάβρωση ακτών, καταστροφή υποδομών, πλημμυρικά φαινόμενα, εκτοπισμός πληθυσμού, διάβρωση υπόγειων εγκαταστάσεων και θεμελίων… Πολλές και σοβαρές είναι οι επιπτώσεις από την άνοδο της στάθμης των υδάτων, με την απειλή να αυξάνεται ολοένα περισσότερο όσο η πορεία της κλιματικής αλλαγής δεν ανακόπτεται.
Τώρα, νέα διεθνής μελέτη με επικεφαλής το Πανεπιστήμιο ΜακΓκιλ που δημοσιεύθηκε στο npj Urban Sustainability, αποκαλύπτει ότι περισσότερα από 100 εκατομμύρια κτίρια απειλούνται από το φαινόμενο σε παγκόσμιο επίπεδο.
Η ερευνητική ομάδα με τη χρήση δορυφορικών εικόνων υψηλής ανάλυσης, με χάρτες και υψομετρικά δεδομένα, εκτίμησαν με ακρίβεια ποιες περιοχές είναι πιο ευάλωτες. Οι επιστήμονες εστίασαν σε σημεία της Αφρικής, της Νοτιοανατολικής Ασίας και της Λατινικής Αμερικής, όπου ο ρυθμός αστικοποίησης είναι ραγδαίος και οι υποδομές συχνά ανεπαρκείς για να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες της κλιματικής κρίσης.
Σύμφωνα με τη μελέτη, στις περιοχές που μελετήθηκαν υπάρχουν περίπου 840 εκατομμύρια κτίρια. Στο σενάριο ανόδου της στάθμης κατά 0,5 μέτρα, περίπου 3 εκατομμύρια κτίρια είναι πιθανό να πλημμυρήσουν. Αν η άνοδος φτάσει τα 5 μέτρα, ο αριθμός εκτοξεύεται στα 45 εκατομμύρια, ενώ σε ένα ακραίο σενάριο ανόδου 20 μέτρων, περισσότερα από 136 εκατομμύρια κτίρια θα βρεθούν σε άμεσο κίνδυνο.
Πολλά από αυτά τα κτίρια βρίσκονται σε πυκνοκατοικημένες περιοχές σε χαμηλό υψόμετρο, γεγονός που όπως επισημαίνουν οι ερευνητές, θα επηρεάσει ολόκληρες γειτονιές και σημαντικές υποδομές, ανάμεσα στις οποίες λιμάνια, διυλιστήρια και χώρους πολιτιστικής κληρονομιάς.
Ο καθηγητής στο Πανεπιστήμιο ΜακΓκιλ και εκ των συντακτών της έκθεσης, Τζεφ Κάρντιλ, δήλωσε «έκπληκτος» με το μεγάλο αριθμό κτιρίων που κινδυνεύουν από τη μέτρια άνοδο της στάθμης της θάλασσας και πρόσθεσε ότι ορισμένες παράκτιες χώρες είναι πολύ πιο εκτεθειμένες από άλλες. Μεταξύ αυτών, οι χαμηλές παράκτιες ζώνες και όσες έχουν υψηλή πληθυσμιακή πυκνότητα κοντά στη θάλασσα.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η σχέση μεταξύ ανόδου της στάθμης και απώλειας εδαφών δεν είναι γραμμική, καθώς οι επιπτώσεις αυξάνονται σε γοργό ρυθμό, ιδιαίτερα αν η στάθμη αυξηθεί πάνω από 2–4 μέτρα. Βέβαια, η έκθεση δε λαμβάνει υπόψη πιθανά έργα προστασίας, όπως φράγματα ή αντιπλημμυρικά μέτρα.
Διαδραστικός χάρτης της μελέτης, ο οποίος βρίσκεται στο Google Earth Engine, επιτρέπει στους υπεύθυνους λήψης αποφάσεων να εντοπίσουν ποιες περιοχές διατρέχουν το μεγαλύτερο κίνδυνο.
Οι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι τα δεδομένα αυτά μπορούν να αποτελέσουν πολύτιμο εργαλείο για τους αρμόδιους φορείς, με σκοπό το σχεδιασμό στρατηγικών προσαρμογής, προστατευτικών υποδομών και σε ορισμένες περιπτώσεις τη σταδιακή προληπτική απομάκρυνση κατοίκων από ευάλωτες περιοχές.
Την ίδια στιγμή, τονίζουν ότι η άνοδος της στάθμης των υδάτων είναι μία αργή, αλλά αμετάκλητη διαδικασία και καλούν για άμεση λήψη μέτρων.
«Δεν υπάρχει τρόπος να ξεφύγουμε από μια μέτρια αύξηση της στάθμης της θάλασσας», σχολίασε η επικεφαλής της έρευνας Μάγια Γουίλαρντ-Στέπαν, και συμπλήρωσε πως όσο πιο γρήγορα οι παράκτιες κοινότητες λάβουν μέτρα τόσο μεγαλύτερες είναι οι πιθανότητες να συνεχίσουν να ακμάζουν.
