Κερδισμένους και χαμένους μετράει από χθες που ανακοινώθηκε η ρύθμιση για το Νέο Οικοδομικό Κανονισμό η αγορά των κατασκευών χωρίς παρόλα αυτά να κλείνει το δρόμο σε νέες δικαστικές διαμάχες, οι οποίες θα πρέπει να θεωρούνται δεδομένες και από την πλευρά των εργοληπτικών επιχειρήσεων αλλά και από την πλευρά των δημοτικών αρχών.
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας κ. Σταύρος Παπασταύρου εμφανίστηκε πάντως χθες στη Βουλή ικανοποιημένος από τη ρύθμιση που έφερε η κυβέρνηση, την οποία ζήτησε από τους βουλευτές να την ψηφίσουν. Τόνισε μάλιστα ότι αποτελεί μια σημαντική προσπάθεια για να ξεκινήσει η οικοδομική δραστηριότητα που είχε σταματήσει τους προηγούμενους μήνες. «Το χειρότερο πράγμα στην οικοδομή είναι να βρίσκεται σε αφασία η λήθαργο» είπε από τα έδρανα της βουλής ο υπουργός τονίζοντας ότι το νέο πλαίσιο βάζει ξεκάθαρα όρια σε όλες τις κατηγορίες και αίρει την αβεβαιότητα που υπάρχει σήμερα στην κτηματαγορά.
Απάντησε μάλιστα και στην κριτική που δέχεται η κυβέρνηση ότι κατέθεσε στη Βουλή μία ρύθμιση χωρίς την απαιτούμενη διαβούλευση. Στο σημείο αυτό θύμισε ότι μέσα στον περασμένο Δεκέμβριο που ανακοινώθηκε η περίληψη της απόφασης του Συμβουλίου της Επικρατείας είχε δημιουργηθεί μια ειδική πλατφόρμα από το ΥΠΕΝ στην οποία οι πολίτες μπορούσαν να καταθέσουν τα σχόλια τους και τις προτάσεις τους. Στην πλατφόρμα αυτή όπως είπε χθες ο κ. Παπασταύρου κατατέθηκαν 700 σχόλια ενώ στο υπουργείο εστάλησαν 100 e-mail.
«Ζεσταίνονται» οι προσφυγές
Η «μηχανή» πάντως έχει αρχίσει να ζεσταίνεται από την πλευρά των οικοδομικών επιχειρήσεων, οι οποίες προβλέπεται να καταθέσουν την προσεχή Δευτέρα προσφυγή στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο ζητώντας όχι αποζημιώσεις αλλά να ξαναγίνει η δίκη.
Όπως αναφέρουν αρμόδιες νομικές πήγες που χειρίζονται την υπόθεση, οι προσφεύγοντες θα ζητήσουν από το ανώτατο δικαστήριο να τροποποιηθεί η εφαρμογή της απόφασης του Συμβουλίου της Επικρατείας που θεωρούν ότι δεν ήταν δίκαιη για όλους.
Πρακτικά αυτό σημαίνει μια ισότιμη αντιμετώπιση σε ό,τι αφορά τις κατηγορίες των οικοδομικών αδειών οι οποίες με βάση την ρύθμιση του υπουργείου Περιβάλλοντος εμφανίζουν διαφορετικές ταχύτητες με βάση το πότε έκαναν έναρξη εργασιών αλλά και την κατηγορία της οικοδομικής αδείας που έχουν (χρηματοδότηση από ευρωπαϊκά προγράμματα, ειδικά πολεοδομικά σχέδια για στρατηγικές επενδύσεις ιδιωτικού και δημοσίου τομέα κτλ).
Με την προσφυγή τους οι οικοδομικές επιχειρήσεις ζητούν να απολαμβάνουν πλήρης προστασίας όσοι είχαν οικοδομικές άδειες μέχρι της 11 Δεκεμβρίου ανεξάρτητα από το αν έχουν ή δεν έχουν κάνει έναρξη εργασιών. Όπως λένε με την τροπολογία που πέρασε χθες το ΥΠΕΝ σε νομοσχέδιο του υπουργείου Δικαιοσύνης, θωρακισμένη είναι μόνο όσοι έκαναν έναρξη εργασιών μέχρι τις 11 Δεκεμβρίου 2024 μαζί με τις στρατηγικές επενδύσεις και τα διατηρητέα καθώς είναι οι τρεις κατηγορίες που δεν θα χρειαστεί να κάνουν τίποτα περισσότερο από αυτό που αρχικά είχε προβλεφθεί από την οικοδομική τους άδεια. Υπενθυμίζεται ότι η 11η Δεκεμβρίου είναι ημερομηνία κατά την οποία ανακοινώθηκε η περίληψη τις απόφασης της ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας με την οποία κηρύχθηκαν αντισυνταγματικές ορισμένες διατάξεις του ΝΟΚ καθώς η κύρια απόφαση εκδόθηκε το Φεβρουάριο του 2025.
Η κατάθεση της προσφυγής την προσεχή Δευτέρα 19 Μαΐου στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο γίνεται προκειμένου να εξασφαλιστούν οι προθεσμίες που ορίζει ο νόμος και οι οποίες εκπνέουν την επόμενη εβδομάδα.
Τα μέτρα όπως λένε νομικοί κύκλοι που λαμβάνει η πολιτεία μέσα από την νέα ρύθμιση είναι περιορισμένης εμβέλειας σε σχέση με την ζημιά που προκαλούν. Ως παράδειγμα φέρνουν την αναθεώρηση των οικοδομικών αδειών και την πρόβλεψη να επιστρέφονται μερικές εκατοντάδες ευρώ σε φόρους και παράβολα για τις οικοδομικές άδειες που θα αναθεωρηθούν όταν όπως ισχυρίζονται υπάρχουν περιπτώσεις ιδιοκτητών οι οποίοι εξαιτίας του «κουρέματος» των μπόνους χάνουν μεγάλα ποσά (όπως για παράδειγμα ο τελευταίος όροφος μιας οικοδομής στον Άλιμο ή την Γλυφάδα) όπου το αντίστοιχο κόστος μπορεί να είναι 1 και 2 εκατομμύρια ευρώ.
Σε επιφυλακή οι δήμοι
Ανεξάρτητα από την τύχη που θα έχει η προσφυγή στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο σε επιφυλακή βρίσκονται και οι δημοτικές αρχές, οι οποίες άνοιξαν την υπόθεση του ΝΟΚ με σειρά προσφύγων στο ΣτΕ μεταξύ αυτών ο δήμος Αλίμου και ο δήμος Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης, οι οποίοι δηλώνουν έτοιμοι να καταθέσουν νέες πρόσφυγες εφόσον παραβιαστεί η απόφαση της ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας εκφράζοντας μάλιστα σοβαρές επιφυλάξεις τόσο για την πρόβλεψη παράβλεψης των δικαστικών αποφάσεων που έχουν ακυρώσει άδειες ή εκκρεμούν προσφυγές για αυτές όσο και για το περιβαλλοντικό ισοδύναμο αλλά και την αγωνιώδη προσπάθεια της κυβέρνησης να ανοίξει την «βεντάλια» όσων θα μπορούν να αξιοποιήσουν τα κίνητρα του ΝΟΚ. «Εάν συνεχιστεί η υπερδόμηση της πόλης μας δεν θα κάτσουμε με σταυρωμένα τα χέρια» λένε οι δημοτικές αρχές και επισημαίνουν ότι αυτό θα ήταν κόντρα σε όλη την προσπάθεια που έγινε το προηγούμενο διάστημα να ακυρωθούν οι διατάξεις του νέου οικοδομικού κανονισμού που δημιουργούσαν την απόλυτη στρέβλωση στα ύψη των κτιρίων.
Θετικό αποτύπωμα
Θετικό αποτύπωμα αφήνει η νομοθετική ρύθμιση σύμφωνα με τον πρόεδρο του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδος κ. Γιώργο Στασινό ο οποίος ωστόσο εκτιμά ότι θα έπρεπε να συμπεριληφθούν στο νόμο και όλοι όσοι κατείχαν οικοδομικές άδειες μέχρι την 11η Δεκεμβρίου 2024 για να υπάρχει μεγαλύτερη ασφάλεια δικαίου. Με μεγάλες πάντως επιφυλάξεις αντιμετωπίζεται η διάταξη για το περιβαλλοντικό ισοδύναμο, η οποία προβλέπει την καταβολή οικονομικού αντιτίμου σε όσους κατόχους οικοδομικών αδειών έχουν μπλοκαριστεί με προσφυγή στο Συμβούλιο της Επικρατείας ή έχει ακυρωθεί η άδειά τους ή κατέχουν αντίστοιχα άδειες οι οποίες έχουν ενταχθεί σε χρηματοδοτικά εργαλεία του Ταμείου Ανάκαμψης, του ΕΣΠΑ κτλ.
Οι πολίτες αυτοί θα πληρώνουν ένα αντίτιμο το οποίο θα χρησιμοποιείται για περιβαλλοντικές δράσεις στην συγκεκριμένη περιοχή που έχει ανεγερθεί μια οικοδομή με ένα ειδικό σχεδιασμό που προβλέπεται να γίνει μέσα στα επόμενα δύο χρόνια( Ειδικό Σχέδιο Περιβαλλοντικού Ισοδύναμου Αναβάθμισης Πόλεων). Ίδιες πηγές αναφέρουν ότι οι ανάλογες προβλέψεις είχαν γίνει στους προηγούμενους νόμους τακτοποίησης αυθαιρέτων που ουδέποτε εφαρμόστηκαν.
Ο δήμαρχος μάλιστα Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης κ. Γρηγόρης Κωνσταντέλλος τονίζει ότι τα χρήματα τελικά που έφτασαν στους δήμους από τα πρόστιμα για να αντισταθμίσουν την περιβαλλοντική ζημιά από την αυθαίρετη δόμηση ήταν μόλις το 3% ενώ βάζει και άλλη μια παράμετρος που έχει να κάνει με τις απαλλοτριώσεις. Όπως λέει όταν μια απαλλοτρίωση στο δήμο του χρειάζεται 2,5 με 3 εκατομμύρια το στρέμμα και το Πράσινο Ταμείο που χρηματοδοτεί ανάλογες δράσεις δίνει μόνο 180.000 ευρώ γίνεται αντιληπτό πόσο δύσκολο είναι να ολοκληρωθεί η απαλλοτρίωση αυτή.
