Τον τριπλασιασμό της μεταφορικής ικανότητας ηλεκτρικής ενέργειας μεταξύ Ελλάδας και Ιταλίας, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τη κατακόρυφη αύξηση των εξαγωγών προς τη γείτονα, προβλέπει η συμφωνία των δύο Διαχειριστών που υπογράφεται σήμερα στη Ρώμη.
Στο πλαίσιο των σημερινών επαφών Μητσοτάκη – Μελόνι στην ιταλική πρωτεύουσα και της συνεδρίασης του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας Ελλάδας-Ιταλίας, ΑΔΜΗΕ και TERNA, πρόκειται να υπογράψουν σχετικό MΟU, που θα βάζει στις ράγες το δεύτερο υποβρύχιο καλώδιο μεταξύ των δύο χωρών, γνωστό ως «GR.ITA II».
Ένα έργο προϋπολογισμού άνω των 1,8 δισ. ευρώ, με συμμετοχή 50%-50% στο κόστος, όπως και στα μερίδια, για τους δύο Διαχειριστές, που υπολογίζεται να είναι έτοιμο στο δεύτερο εξάμηνο του 2031 και το οποίο αποτελεί ένα από τα πιο σημαντικά έργα για το ελληνικό πρόγραμμα διεθνών διασυνδέσεων.
Τα μεσημέρια οι εξαγωγές ρεύματος από την Ελλάδα προς την Ιταλία βρίσκονται στην ημερήσια διάταξη, καθώς οι τιμές στο χρηματιστήριο της Ρώμης (GME) είναι σχεδόν πάντα υψηλότερες από τις δικές μας. Αυτός είναι και ο λόγος που οι δύο Διαχειριστές συζητούν ήδη από το 2020 την ανάγκη τριπλασιασμού της μεταφορικής ικανότητας του μεταξύ μας υποβρυχίου καλωδίου, από τα 500 GW στα 1500 GW.
«Το capacity της μιας και μοναδικής γραμμής προς τη γείτονα που τέθηκε σε λειτουργία το 2001, έχει κορεστεί εδώ και χρόνια, άρα η επένδυση και ο τριπλασιασμός της χωρητικότητας θα βοηθήσει τα μέγιστα να εξαχθεί από την Ελλάδα περισσότερη ενέργεια προς την Ιταλία», όπως ανέφερε πρόσφατα στο OT Forum και ο Διευθύνων Σύμβουλος του ΑΔΜΗΕ, Μάνος Μανουσάκης.
Σήμερα, σε συνθήκες υπερπαραγωγής ΑΠΕ, η Ελλάδα θυμίζει όλο και περισσότερο ένα «ενεργειακό μπουκάλι» με πολύ στενό στόμιο, από το οποίο αδυνατούν να περάσουν οι θηριώδεις ποσότητες που παράγουμε, πόσο μάλλον αυτές που σκοπεύουμε να παραγάγουμε τα επόμενα χρόνια ή να εισάγουμε από τη Μέση Ανατολή.
Τα υποψήφια σήμερα πράσινα έργα καλύπτουν τους στόχους όχι του 2030, αλλά του 2040 και του 2050. Σε μια χώρα όπου η ζήτηση φτάνει μετά βίας τα 7 GW, αλλά η εγκατεστημένη ισχύς των ΑΠΕ είναι 15,8 GW (Απρίλιος 2025) και τέτοια εποχή του χρόνου θα πλησιάζει τα 18 GW, το δεύτερο καλώδιο προς την Ιταλία, μια παραδοσιακά ακριβότερη χώρα από την ελληνική, είναι ο μόνος τρόπος για να βρουν διέξοδο οι τεράστιοι αυτοί όγκοι ενέργειας.
Σαν αγορά η ιταλική, ακριβώς επειδή η χώρα διαθέτει τη 2η μεγαλύτερη βιομηχανία στην Ευρώπη, έχει ανάγκες που ξεπερνούν κατά πολύ την εγχώρια παραγωγή ηλεκτρισμού, με αποτέλεσμα να είναι αν όχι ο μεγαλύτερος, ένας από τους μεγαλύτερους εισαγωγείς ρεύματος στην ήπειρο. Και παρ’ ότι διαθέτει μια ακμάζουσα αγορά φωτοβολταϊκών, η ζήτηση για ρεύμα κινείται αυξητικά. Το γνωρίζουν καλά οι ελληνικοί όμιλοι που δραστηριοποιούνται στη χώρα.
Στο κομμάτι της ωρίμανσης του «GR.ITA II» – είχαν προηγηθεί διαπραγματεύσεις σε τεχνικό επίπεδο για τις τεχνολογίες που θα χρησιμοποιηθούν, καθώς και για το πώς θα μοιράσουν τις αρμοδιότητες του έργου – το επόμενο διάστημα θα ξεκινήσουν οι μελέτες βυθού προκειμένου να καθοριστεί η ακριβής όδευση του καλωδίου αλλά και τα σημεία προσαιγιάλωσης στις ακτές των δύο χωρών. Το κόστος στο ελληνικό τμήμα του έργου υπολογίζεται στα 900 εκατ. ευρώ.
Σε ένα πιο μακροπρόθεσμο ορίζοντα, το έργο, πέραν της ενίσχυσης της ενεργειακής ασφάλειας των δύο χωρών και της περαιτέρω ενοποίησης της ευρωπαϊκής αγοράς ηλεκτρισμού, αναμένεται να οδηγήσει και σε σύγκλιση των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας μεταξύ Ελλάδας και Ιταλίας. Ούτως ή άλλως η γειτνίαση μας με την Ιταλία έχει ως αποτέλεσμα πολλές φορές, ως ακριβότερη αγορά, να μας τραβάει προς τα πάνω, εικόνα που θα παρουσιάζεται όλο και συχνότερα στο μέλλον.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ΑΔΜΗΕ και TERNA έχουν προχωρήσει στην υποβολή αιτήματος για ένταξη του project (GR.ITA II) στον 2ο Ενωσιακό Κατάλογο Έργων Αμοιβαίου και Κοινού Ενδιαφέροντος της Ευρωπαϊκής Ένωσης (PCI/PMI), στο πλαίσιο παρουσίασης των υποψήφιων έργων PCI/PMI που είχε πραγματοποιηθεί το Μάρτιο στις Βρυξέλλες.
