Με ένα μάλλον μαξιμαλιστικό επενδυτικό σχέδιο ύψους 10 δισεκατομμυρίων ευρώ, πολλαπλάσιου κόστους και από τα μεγαλεπήβολα ΣΔΙΤ για τη συντήρηση του δικτύου, τα οποία είχαν εξαγγελθεί το 2022 από τον τότε υπουργό Μεταφορών, Κώστα Αχ. Καραμανλή, εμφανίστηκε η νέα διοίκηση του ΟΣΕ μιλώντας για την ανάταξη του σιδηροδρόμου.
Το πλάνο που όπως εξήγησε ο νέος διευθύνων σύμβουλος του ΟΣΕ, Χρήστος Παληός εκτείνεται σε ορίζοντα δεκαετίας, φιλοδοξεί να τοποθετήσει τον ελληνικό σιδηρόδρομο στον ευρωπαικό χάρτη. Έως τώρα, πάντως, ούτε οι χρηματοδοτήσεις φαίνεται να έχουν εξασφαλιστεί, ούτε οι προτεραιότητες έχουν ξεκαθαριστεί – ενώ τα παλιά προβλήματα, όπως η ελλιπής συντήρηση, η υποστελέχωση και η έλλειψη διαλειτουργικότητας, εξακολουθούν να ταλανίζουν τον σιδηρόδρομο.
«Αυτές τις μέρες, ολοκληρώνουμε σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, ένα επενδυτικό σχέδιο, προϋπολογισμού 10 δισ. ευρώ, για την επόμενη δεκαετία, το οποίο περιλαμβάνει έναν οδικό χάρτη για έργα στον σιδηρόδρομο, εκσυγχρονισμό και αναβάθμιση υποδομών και μεγάλα έργα εμπορευματικών διασυνδέσεων», ανέφερε ο κ. Παληός. Σε αυτό το πλαίσιο, εντάσσονται και οι δεκαετείς συμβάσεις συντήρησης, με ένα μοντέλο SLAs και δείκτες απόδοσης.
Για τα έργα αποκατάστασης της Θεσσαλίας –μετά τις καταστροφές της κακοκαιρίας Daniel– ο κ. Παληός δήλωσε ότι ολοκληρώνονται με στόχο να παραδοθούν έως το καλοκαίρι του 2026. Προβλέπεται η πλήρης λειτουργία των συστημάτων ETCS και GSM-R, που υπόσχονται αύξηση της ασφάλειας και της χωρητικότητας του δικτύου, με δυνατότητα διέλευσης έως και ενός τρένου κάθε 10 λεπτά ή 160 συρμών την ημέρα.
Εν τω μεταξύ, προκειμένου να τηρηθούν τα χρονοδιαγράμματα των έργων οριστικής αποκατάστασης, έχουν ήδη μειωθεί στο μισό τα δρομολόγια στον άξονα Αθήνας – Θεσσαλονίκης. Η νέα διοίκηση προτίθεται να επενδύσει και στο ανθρώπινο δυναμικό, με αναβάθμιση του εκπαιδευτικού κέντρου και την προμήθεια εξομοιωτών, ενώ προχωρά την υλοποίηση συστημάτων γεωεντοπισμού και κέντρων εποπτείας.
Ο αναπληρωτής υπουργός Μεταφορών, Κωνσταντίνος Κυρανάκης, δήλωσε ότι σε 11 μήνες η χώρα θα διαθέτει πλήρως λειτουργική διπλή γραμμή από Πειραιά έως Θεσσαλονίκη, ενώ ξεκινούν εκπαιδεύσεις μηχανοδηγών στο ETCS. Χθες μάλιστα υπεγράφη και η ΚΥΑ για ψυχομετρικές αξιολογήσεις προσωπικού ασφαλείας, ενώ στο πλαίσιο της αναζήτησης ανθρώπινου δυναμικού αξιολογούνται ήδη 300 αιτήσεις Ελλήνων της διασποράς που εργάζονται στον σιδηρόδρομο.
Στο μεταξύ, η νεοεμφανιζόμενη εταιρεία Levante Train εμφανίζεται πρόθυμη να αναλάβει τουριστικά δρομολόγια στη Δυτική Πελοπόννησο, σε σύνδεση με την κρουαζιέρα.
Hellenic Train: Προβλήματα και υποσχέσεις για καινούρια τρένα
Ο Διευθύνων Σύμβουλος της Hellenic Train, Roberto Rinaudo, επιβεβαίωσε ότι η εταιρεία προχωρά στην προμήθεια νέων τρένων, σε συνεργασία με Ευρωπαίους κατασκευαστές. Οι προσφορές έχουν συγκεντρωθεί και βρίσκονται υπό αξιολόγηση, με στόχο τη σταδιακή αντικατάσταση του στόλου και την προσφορά περισσότερων δρομολογίων.
Ωστόσο, τα προβλήματα συνεχίζονται με τις υποκαταστάσεις επιδοτούμενων σιδηροδρομικών δρομολογίων από λεωφορεία να έχουν γίνει ρουτίνα. Αναφερόμενος στις συχνές διακοπές δρομολογίων, ο κ. Rinaudo τις απέδωσε σε τρεις βασικούς παράγοντες: καιρικά φαινόμενα και πυρκαγιές, βλάβες στο δίκτυο, και προβλήματα στο τροχαίο υλικό – με τον τελευταίο να θεωρείται (σύμφωνα με την εταιρεία) ο λιγότερο σημαντικός.
Αυτό το οποίο φαίνεται να οδεύει προς επίλυση, πάντως, είναι το ζήτημα των τελών χρήσης του δικτύου που αποτελεί ένα διαχρονικό σημείο τριβής της εταιρείας με τον διαχειριστή της υποδομής του ΟΣΕ.
Η νέα πρόεδρος της Ρυθμιστικής Αρχής Σιδηροδρόμων (ΡΑΣ), Γεωργία Αϋφαντοπούλου, ανακοίνωσε στροφή σε ολιστική προσέγγιση πιστοποίησης και ενισχυμένο έλεγχο κινδύνων, ενώ προανήγγειλε σύστημα καταγραφής συμβάντων και αύξηση των αιφνιδιαστικών ελέγχων, οι οποίοι έχουν ήδη ξεκινήσει.
Αναφερόμενη στην πολυσυζητημένη διαμάχη ΟΣΕ – Hellenic Train για τα τέλη υποδομής, ανέφερε ότι έχει προτείνει νομοθετική ρύθμιση για την τροποποίηση του μοντέλου υπολογισμού στο υπουργείο. Θα αφορά, όπως όλα δείχνουν μείωση των τελών, καθώς κατά την ΡΑΣ, το υφιστάμενο μοντέλο λειτουργεί αποτρεπτικά για τον ανταγωνισμό και το άνοιγμα της αγοράς σε νέες σιδηροδρομικές επιχειρήσεις.
Θέμα ημερών είναι, πάντως, η παράδοση του τροχαίου υλικού από τη ΓΑΙΑΟΣΕ στον νέο ΟΣΕ, όπως ανέφερε ο διευθύνων σύμβουλος της ΓΑΙΑΟΣΕ, Παναγιώτης Μπαλωμένος, προσθέτοντας ότι αναμένεται η σχετική ΚΥΑ.
Ως πρώτο στοίχημα για την ακίνητη σιδηροδρομική περιοθσία, ο ίδιος έθεσε την κατοχύρωση των ιδιοκτησιακών δικαιωμάτων επί των ακινήτων, εκτιμώντας ότι, παρά τα προβλήματα, θα εγγραφεί στο Κτηματολόγιο σχεδόν το σύνολο των δικαιωμάτων του ΟΣΕ.
Έχοντας ολοκληρώσει πέρσι 1.000 αυτοψίες στα ακίνητα της εταιρείας, ξεκινά ένα έργο αποκατάστασης 150 κτιρίων ανά την Ελλάδα, που εντάσσονται στο καταργημένο δίκτυο.
Ως προς την αξιοποίηση των ακινήτων, ανέφερε πως από τα περίπου 5.000 ακίνητα του χαρτοφυλακίου της εταιρείας, τα δυνητικά προς αξιοποίηση είναι πολύ λιγότερα. «Στοιχεία του πρώτου εξαμήνου δείχνουν ότι η ΓΑΙΑΟΣΕ θα κλείσει το έτος με αυξημένα τα έσοδα από μισθώσεις αυτών των ακινήτων, κατά 20%», ανέφερε και υπογράμμισε την αποφασιστικότητα της εταιρείας να προχωρήσει στην εξυγίανση όσων απαιτείται από τις 580 ενεργές μισθώσεις.
Ο κ. Μπαλωμένος εκτίμησε ότι μέσα τους επόμενους μήνες, και πριν το τέλος του έτους, θα ξεκινήσουν οι κατασκευαστικές εργασίες στο εμπορευματικό κέντρο του Θριασίου και θα ολοκληρωθεί η υποβολή των οικονομικών προσφορών από τους ενδιαφερόμενους για την δημιουργία εμπορευματικού κέντρου στην έκταση του πρώην στρατοπέδου Γκόνου.
«Έχουμε ήδη στον αέρα πρόσκληση εκδήλωσης μη δεσμευτικού ενδιαφέροντος για τους σιδηροδρομικούς σταθμούς του Πειραιά και της Θεσσαλονίκης για την περαιτέρω ανάπτυξη. Σήμερα, ξεκινούν οι εργασίες πρώτων μέσων-μέτρων αποκατάστασης του εμβληματικού κτιρίου του σιδηροδρομικού σταθμού Πελοποννήσου, ενώ επικαιροποιούνται μελέτες με το Υπουργείο Πολιτισμού για μόνιμα μέτρα προστασίας και θα ακολουθήσει ο διαγωνισμός για το περιουσιακό στοιχείο, σε συνδυασμό με τον σιδηροδρομικό σταθμό Αθηνών». Κλείνοντας, για τον εξωραϊσμό των σιδηροδρομικών σταθμών, ανέφερε την πρόσκληση εκδήλωσης μη δεσμευτικού ενδιαφέροντος για την έκταση που βρίσκεται στη Λάρισα πλησίον του εργοστασίου ζάχαρης.
