Ηδυσάρεστη εμπειρία της ΑΒΑΞ από το Κατάρ, από το οποίο αποχωρεί προκειμένου να μην αυξηθούν οι ζημιές, δεν είναι το μοναδικό παράδειγμα ατυχούς προσπάθειας επέκτασης των ελληνικών κατασκευαστικών ομίλων στο εξωτερικό.
Δυστυχώς, την ίδια στιγμή που η εγχώρια αγορά κατασκευών συρρικνώνεται, οι μεγάλες τεχνικές εταιρείες περιορίζουν την παρουσία τους στο εξωτερικό, καθώς τα τελευταία χρόνια οι περισσότερες κατέγραψαν πολύ μεγάλες ζημιές. Πλέον λειτουργούν ελάχιστα εργοτάξια εκτός Ελλάδας, με την ΕΛΛΑΚΤΩΡ να έχει επικεντρωθεί στην Ρουμανία, τον όμιλο ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ στην Κύπρο και την ΑΒΑΞ να επιχειρεί στην Μέση Ανατολή και τη Βαλκανική.
Λίγους μήνες μετά τους πανηγυρισμούς της διοίκησης της ΑΒΑΞ για το μεγάλο ανεκτέλεστο των περίπου 360 εκατ. ευρώ από τις τρεις εταιρείες που είχε αγοράσει στο Κατάρ, μέσω της διαδικασίας εκκαθάρισης της κυπριακής J&P Overseas, ανακοινώθηκε πως τις μεταβιβάζει! Οι εταιρείες Conspel Construction Specialist Limited, J&P Qatar WLL και Abu Dhabi J&P LLC βρέθηκαν εντός μηνών αντιμέτωπες με νέα προβλήματα. Για να μην μεγαλώσουν οι ζημιές αποφασίστηκε να πωληθούν στον τοπικό συνέταιρο στο Κατάρ και εντός των προσεχών εβδομάδων αναμένεται η σχετική συμφωνία μεταβίβασης. Σύμφωνα με το σχέδιο συμφωνητικού πώλησης, η ΑΒΑΞ στην ουσία θα πληρώσει για να μεταβιβάσει τις τρεις εταιρείες.
Η Μέση Ανατολή αποδείχθηκε πίθος των Δαναΐδων για τον όμιλο ΑΒΑΞ καθώς επί χρόνια προσπαθούσε να απορροφήσει τις ζημιές από τη δραστηριότητα της (πρώην) Αθηνά στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Οι μέτοχοι πληροφορούνταν σε κάθε ετήσια γενική συνέλευση πως «από του χρόνου ο όμιλος θα περάσει στην κερδοφορία» αλλά και φέτος παρουσιάζει ζημιές, με κύρια αιτία την Μέση Ανατολή.
Αλλά και ο όμιλος ΕΛΛΑΚΤΩΡ έχει πλέον μειώσει σημαντικά τη δραστηριότητά του στο εξωτερικό, είτε ολοκληρώνοντας τα έργα που είχε αναλάβει (π.χ. Αυστραλία, Αλβανία, Σερβία) είτε αποχωρώντας από ζημιογόνες δραστηριότητες (stop loss) στο πλαίσιο της αναδιάρθρωσης του κλάδου κατασκευών. Μόνο στη χρήση 2019 τα αποτελέσματα του ομίλου ΕΛΛΑΚΤΩΡ επιβαρύνθηκαν με ζημιές 113,3 εκατ. ευρώ από έργα κατασκευής φωτοβολταϊκών πάρκων κυρίως στην Αυστραλία. Η διοίκηση αποδίδει τις ζημιές στο αυξημένο κόστος «που προκλήθηκε από ελαττωματικά υλικά προμηθειών, καθυστερήσεις στην ολοκλήρωση των έργων οι οποίες απέφεραν και ποινικές ρήτρες καθώς και λόγω αυξημένων απαιτήσεων του νομοθετικού και ρυθμιστικού πλαισίου, ειδικότερα στην περίπτωση της Αυστραλίας».
Όπως έχει ανακοινώσει η διοίκηση της ΕΛΛΑΚΤΩΡ, ο όμιλος επικεντρώνεται στην αγορά της Ρουμανίας όπου έχει εξασφαλίσει τον τελευταίο ενάμισι χρόνο έργα ύψους περί το ένα δισ. ευρώ, είτε ως επικεφαλής, είτε ως μέλος κοινοπραξιών. Στις αρχές Μαρτίου υπέγραψε στο Βουκουρέστι τη σύμβαση για σιδηροδρομικό έργο προϋπολογισμού 627 εκατ. ευρώ, ως μέλος κοινοπραξίας με ποσοστό συμμετοχής 30%.
Στην ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ διατηρούν σήμερα ορισμένα εργοτάξια στο εξωτερικό, όπως η ανακατασκευή του αεροδρομίου Nikola Tesla στο Βελιγράδι (Σερβία), η ανάπτυξη του παραλιακού μετώπου στην Μαρίνα Αγίας Νάπας στην Κύπρο και η ανάπτυξη του Καζίνο Κύπρου στη Λεμεσό. Ο όμιλος έχει, επίσης, αναλάβει τη μελέτη, προμήθεια και κατασκευή εγκατάστασης αποθήκευσης καυσίμων καθώς και την προμήθεια και εγκατάσταση δύο μονάδων αποθείωσης σταθμού ηλεκτροπαραγωγής στο Βασιλικό Κύπρου.
Οι μεγάλες ζημιές που είχαν, κυρίως η ΕΛΛΑΚΤΩΡ και η ΑΒΑΞ, από έργα εξωτερικού τα τελευταία χρόνια, σε συνδυασμό με την αδυναμία εξασφάλισης εγγυητικών επιστολών, περιόρισαν σημαντικά τη διεθνή παρουσία των ελληνικών τεχνικών εταιρειών. Στις αρχές της δεκαετίας είχαν διευρύνει σημαντικά τη δράση τους, κυρίως σε χώρες της Βαλκανικής, αλλά και στη Μέση Ανατολή. Όμως, η ελληνική κρίση και η ύφεση στις γειτονικές οικονομίες, σε συνδυασμό με τα προβλήματα σε χώρες όπως το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα οδήγησαν σε συρρίκνωση της παρουσία τους. Όπως δείχνουν και οι μεγάλες ζημίες του 2019 από το εξωτερικό, μάλλον θα περιμένουμε αρκετά χρόνια μέχρι να επιστρέψουν οι ελληνικές κατασκευαστικές στις αγορές του εξωτερικού.
