Τελεσίγραφο έξι μηνών δίνει η ΡΑΑΕΥ στον ΔΕΔΔΗΕ, προκειμένου να αναβαθμίσει ή ακόμη και να αντικαταστήσει τους ανεπαρκείς «έξυπνους» μετρητές, ενόψει της έλευσης των «πορτοκαλί» τιμολογίων. Παρότι η εγκατάσταση των μετρητών «τρέχει» με γοργούς ρυθμούς, η επικείμενη εφαρμογή της δυναμικής τιμολόγησης έφερε στο φως σημαντικές δυσλειτουργίες και τεχνικά κενά, αποδεικνύοντας ότι τα συγκεκριμένα ρολόγια δεν είναι τελικά και τόσο «έξυπνα».
Μέχρι σήμερα έχουν τοποθετηθεί περίπου 1,3 εκατ. «έξυπνοι» μετρητές, με τον ρυθμό με τον οποίο τοποθετούνται να αγγίζει τους 50.000 κάθε μήνα. Από φέτος ο ρυθμός θα διπλασιαστεί στους 100.000, με στόχο να έχουν εγκατασταθεί 1,87 εκατομμύρια μετρητές μέχρι τα τέλη του 2026, καλύπτοντας το ένα τρίτο των καταναλωτών της χώρας. Ο απώτερος στόχος είναι οι 7,638 εκατομμύρια «έξυπνοι» μετρητές έως το 2030.
Στους 330.000 οι προβληματικοί μετρητές
Ωστόσο, περίπου 330.000 μετρητές που έχουν εγκατασταθεί πριν την εφαρμογή της Οδηγίας 2019/944 της Ευρωπαϊκής Ένωσης δε διαθέτουν τυποποιημένη θύρα Η1 ή παλμούς εξόδου και δεν μπορούν να παρέχουν μετρητικά δεδομένα σε σχεδόν πραγματικό χρόνο, που είναι και η βασική προϋπόθεση των δυναμικών τιμολογίων.
Η ΡΑΑΕΥ ζητά από τον ΔΕΔΔΗΕ με βάση το άρθρο 22 του Εγχειριδίου είτε να αναβαθμίσει τα προβληματικά ρολόγια είτε να ενσωματώσει πρόσθετο εξοπλισμό είτε να τα αντικαταστήσει.
Σύμφωνα με όσα αναφέρουν στο BD πηγές κοντά στη ΡΑΑΕΥ, η πλειοψηφία των μετρητών (σχεδόν 300.000) δεν μπορούν να αναβαθμιστούν και θα πρέπει να αντικατασταθούν πλήρως, καθώς είχαν παραγγελθεί από τον ΔΕΔΔΗΕ πριν από την έκδοση της ευρωπαϊκής Οδηγίας για τη δυναμική τιμολόγηση.
Με βάση τις ίδιες πηγές για τους μετρητές που χρειάζονται απλώς αναβάθμιση έχει εγκριθεί η σχετική δαπάνη ύψους 80 εκατ. ευρώ, προκειμένου οι μετρητές να καταστούν πλήρως συμβατοί με την Οδηγία.
Μάλιστα, το κόστος αυτό θα επιβαρύνει τους καταναλωτές μέσω των Χρεώσεων Χρήσης Δικτύου αλλά, σε σχέση με το συνολικό έργο ύψους 1,2 δισ. ευρώ, η επιβάρυνση αυτή εκτιμάται ότι θα είναι οριακή, στα όρια του αμελητέου.
«Δικαίωμα όλων η δυναμική τιμολόγηση», τελεσίγραφο ΡΑΑΕΥ
Με βάση τον σχεδιασμό του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, τα «πορτοκαλί» τιμολόγια θα είναι διαθέσιμα από την 1η Φεβρουαρίου για μεγάλους καταναλωτές (επιχειρήσεις και βιοτεχνίες) και από την 1η Απριλίου για τα νοικοκυριά και τις μικρές επιχειρήσεις.
Η βασική καινοτομία της νέας κατηγορίας τιμολογίων έγκειται στο γεγονός ότι η χρέωση της ηλεκτρικής ενέργειας θα αλλάζει έως και 24 φορές ημερησίως, ανάλογα με τη διακύμανση της τιμής στη χονδρεμπορική αγορά.
Η τιμολόγηση θα βασίζεται στη συλλογή και αξιοποίηση δεδομένων σε πραγματικό χρόνο, μέσω των έξυπνων μετρητών και ψηφιακών εφαρμογών και θα δίνει τη δυνατότητα στους καταναλωτές να προσαρμόζουν τη συμπεριφορά τους σύμφωνα με τα σήματα της αγοράς, να καταναλώνουν, δηλαδή, περισσότερο όταν η ενέργεια είναι φθηνή και διαθέσιμη, και να περιορίζουν τη χρήση όταν η ζήτηση είναι υψηλή.
Γι’ αυτό το λόγο καθίσταται και επιτακτική η ανάγκη για επίλυση του ζητήματος. Άλλωστε, το ζήτημα αποτυπώνεται αναλυτικά σε πρόσφατη απόφαση της ΡΑΑΕΥ, η οποία αφορά την τροποποίηση του Κώδικα Διαχείρισης του ΕΔΔΗΕ και του Εγχειριδίου Μετρητών και Μετρήσεων, στο πλαίσιο της προετοιμασίας για την εισαγωγή των δυναμικών τιμολογίων.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η Ρυθμιστική Αρχή έχει ήδη από τον Δεκέμβριο αποστείλει επιστολή στον ΔΕΔΔΗΕ αμέσως μετά την έκδοση της Υπουργικής Απόφασης για τη δυναμική τιμολόγηση με την οποία ζητά, εντός εξαμήνου, να καλυφθούν τόσο τα ζητήματα των παλιότερων μετρητών όσο και οι ελλείψεις που εντοπίζονται σε νεότερες εγκαταστάσεις, ώστε να ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις του νέου συστήματος τιμολόγησης.
Στόχος είναι να διασφαλιστεί ότι οι καταναλωτές θα μπορούν να παρακολουθούν την κατανάλωσή τους σχεδόν σε πραγματικό χρόνο, προσαρμόζοντας τη συμπεριφορά τους ανάλογα με τα σήματα της αγοράς.
Άλλωστε, όπως αναφέρουν αρμόδιες πηγές στο BD «η δυναμική τιμολόγηση αποτελεί δικαίωμα του καταναλωτή και ο ΔΕΔΔΗΕ οφείλει να είναι τεχνικά έτοιμος να την παρέχει, ανεξάρτητα από το αν τελικά ο καταναλωτής θα την επιλέξει.
Παρότι δεν είναι όλοι οι καταναλωτές εξοικειωμένοι με την παρακολούθηση της κατανάλωσης σε πραγματικό χρόνο, σε βάθος χρόνου θα πρέπει να διασφαλιστεί ότι όλοι έχουν το ίδιο δικαίωμα πρόσβασης στη δυναμική τιμολόγηση».
Οι παρεμβάσεις ΕΣΠΕΝ και οι διαβεβαιώσεις του ΔΕΔΔΗΕ
Θυμίζουμε ότι ο Ελληνικός Σύνδεσμος Προμηθευτών Ενέργειας (ΕΣΠΕΝ) προχώρησε μέσα στον Δεκέμβριο σε αναλυτικές παρεμβάσεις στις δύο δημόσιες διαβουλεύσεις της ΡΑΑΕΥ που αφορούν τις τροποποιήσεις που πρέπει να γίνουν στους «έξυπνους» μετρητές ενόψει της έλευσης των δυναμικών τιμολογίων, καθώς και το Σχέδιο Ανάπτυξης του Δικτύου Διανομής 2026-2030.
Στις επιστολές που απέστειλε προς την Αρχή, ο ΕΣΠΕΝ επισημαίνει ότι η επιτυχής εφαρμογή των συμβάσεων δυναμικής τιμολόγησης και η ουσιαστική ενεργοποίηση των καταναλωτών προϋποθέτουν έγκαιρη και σταθερή παροχή ημερήσιων 15λεπτων πιστοποιημένων μετρητικών δεδομένων, σαφή ορισμό και πλήρη αξιοποίηση των «έξυπνων» μετρητών, δυνατότητα πρόσβασης προμηθευτών και χρηστών σε δεδομένα σε σχεδόν πραγματικό χρόνο, καθώς και άρση των τεχνικών περιορισμών που μειώνουν σήμερα τα οφέλη της τηλεμέτρησης.
Παράλληλα, ο Σύνδεσμος ζητούσε αποσαφήνιση του κόστους του πρόσθετου εξοπλισμού και του ποιος το επωμίζεται, ένταξη όλων των παροχών Χαμηλής Τάσης με έξυπνους μετρητές στο Κεντρικό Σύστημα Τηλεμέτρησης, σαφές χρονοδιάγραμμα ανάπτυξης ανά περιοχή, καθώς και μεγαλύτερη διαφάνεια ως προς την πρόοδο εγκατάστασης έξυπνων μετρητών, την επέκταση της τηλεμέτρησης και την αντιμετώπιση των απωλειών Δικτύου, σύμφωνα με τις ευρωπαϊκές κατευθύνσεις.
«Η αξιοποίηση των ήδη εγκατεστημένων και των προς εγκατάσταση έξυπνων μετρητών υπόκειται σε σημαντικούς τεχνικούς περιορισμούς, οι οποίοι ενδέχεται να μειώσουν τόσο την αποτελεσματικότητα και τα δυνητικά οφέλη του πλαισίου δυναμικής τιμολόγησης, όσο και την εν γένει χρησιμότητα των έξυπνων μετρητών για την ενημέρωση των καταναλωτών και την ενεργό συμμετοχή τους στην αγορά.
Η πρόσβαση των χρηστών στα μετρητικά δεδομένα τους σε σχεδόν πραγματικό χρόνο αποτελεί κρίσιμη προϋπόθεση για τη δυναμική τιμολόγηση και τη δυνατότητα των καταναλωτών να παρακολουθούν και να προσαρμόζουν την κατανάλωσή τους ανταποκρινόμενοι στα σήματα της αγοράς, κατά τρόπο που θα προσφέρει την απαιτούμενη ευελιξία στην αγορά και στο σύστημα», αναφερόταν μεταξύ άλλων, στη μια από τις δύο επιστολές προς τη ΡΑΑΕΥ, που υπέγραφε ο Γενικός Διευθυντής του ΕΣΠΕΝ, Μίλτος Ασλάνογλου.
Ο ΔΕΔΔΗΕ, σε απάντησή του προς τον ΕΣΠΕΝ, υποστηρίζει ότι το σύνολο των έξυπνων μετρητών που έχει εγκαταστήσει διαθέτουν δυνατότητα καταγραφής κατανάλωσης με χρονική ανάλυση 15λέπτου και, υπό προϋποθέσεις, μπορούν να υποστηρίξουν τη δυναμική τιμολόγηση.
Ωστόσο, όπως αναφέραμε και προηγουμένως, η ίδια η ΡΑΑΕΥ διευκρινίζει ότι για τους 330.000 συγκεκριμένους μετρητές απαιτείται είτε τεχνική αναβάθμιση με πρόσθετο εξοπλισμό είτε πλήρης αντικατάσταση, προκειμένου να καταστεί εφικτή η παροχή δεδομένων σε σχεδόν πραγματικό χρόνο.
Καθυστερήσεις και στο backoffice
Παράλληλα, ακόμα και για περίπου 225.000 καταναλωτές Μέσης Τάσης και μεγάλους πελάτες Χαμηλής Τάσης, όπου υπάρχουν διαθέσιμα δεδομένα 15λέπτου, αυτά δεν αποστέλλονται στους προμηθευτές με την απαιτούμενη συχνότητα, λόγω περιορισμών του παλαιού συστήματος μετρητικής υποδομής.
Ο ΔΕΔΔΗΕ εκτιμά ότι το νέο σύστημα backoffice – δηλαδή η κεντρική πλατφόρμα που θα συλλέγει τις μετρήσεις σε σχεδόν πραγματικό χρόνο και θα τις προωθεί τόσο στους προμηθευτές όσο και στους ίδιους τους καταναλωτές- θα τεθεί σε λειτουργία στις αρχές του 2026, γεγονός που δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για την ομαλή μετάβαση στο νέο καθεστώς τιμολόγησης.
