Εχει αρχίσει η αντίστροφη μέτρηση για νέες ανακοινώσεις συμφωνιών από τον ΑΚΤΩΡ, καθώς οι κυβερνήσεις της Ν.Α. Ευρώπης προετοιμάζουν τα εθνικά τους σχέδια για την υποκατάσταση του ρωσικού αερίου. Οι εξελίξεις αναμένεται να επιταχυνθούν μετά τη συνάντηση των υπουργών Ενέργειας της περιοχής με τον Αμερικανό υπουργό Ενέργειας κ. Ράις στις 24 Φεβρουαρίου, γεγονός που εκτιμάται ότι θα δώσει νέα ώθηση στις διαπραγματεύσεις για μακροχρόνιες προμήθειες LNG από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Στρατηγική συμφωνία 20ετίας και μεγάλες ποσότητες
Στο επίκεντρο αυτής της κινητικότητας βρίσκεται η Atlantic Sea LNG Trade, η κοινοπραξία που έχουν συστήσει η Δημόσια Επιχείρηση Αερίου (ΔΕΠΑ) και ο κατασκευαστικός όμιλος Aktor. Η εταιρεία βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο διαπραγματεύσεων για τη σύναψη πολυετούς συμφωνίας προμήθειας αμερικανικού υγροποιημένου φυσικού αερίου, με χρονικό ορίζοντα 20 ετών και με στόχο να καλύψει τις ενεργειακές ανάγκες της Νότιας και Κεντρικής Ευρώπης.
Όπως αποκάλυψε στο Reuters ο διευθύνων σύμβουλος της Atlantic Sea LNG Trade, Αλέξανδρος Εξάρχου, το υπό διαπραγμάτευση συμβόλαιο αφορά ποσότητες που θα μπορούσαν να φτάσουν έως και τα 15 δισ. κυβικά μέτρα LNG ετησίως. Πρόκειται για μια συμφωνία στρατηγικής σημασίας, η οποία εντάσσεται στον ευρύτερο σχεδιασμό της Ελλάδας να αναδειχθεί σε βασικό διαμετακομιστικό κόμβο φυσικού αερίου για ολόκληρη την Ευρώπη.
Το ενδιαφέρον είναι έντονο από μια σειρά χωρών της περιοχής, όπως η Αλβανία, η Βόρεια Μακεδονία, η Βουλγαρία, η Ρουμανία, η Ουγγαρία, η Μολδαβία, η Αυστρία και πιθανόν η Ουκρανία. Όπως επισημαίνει ο κ. Εξάρχου, «στο βόρειο τμήμα του διαδρόμου καταγράφεται ισχυρή ζήτηση από τους τελικούς καταναλωτές – ιδίως σε Ρουμανία, Ουγγαρία και Μολδαβία – ενώ όσο κατεβαίνουμε προς τον Νότο, η ζήτηση συνδέεται κυρίως με τις ανάγκες της βιομηχανίας».
Πρώτο συμβόλαιο και ο ρόλος της Ρεβυθούσας
Η δυναμική αυτή επιβεβαιώθηκε και στην πράξη πριν από λίγες ημέρες, όταν η Atlantic Sea LNG Trade υπέγραψε το πρώτο της συμβόλαιο προμήθειας αμερικανικού LNG προς την Ουκρανία. Το πρώτο φορτίο αναμένεται να φτάσει τον Μάρτιο στον τερματικό σταθμό της Ρεβυθούσας και από εκεί να μεταφερθεί μέσω Βουλγαρίας, Ρουμανίας και Μολδαβίας στη Naftogaz.
Η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί την έναρξη μιας νέας εποχής για τον ρόλο της Ελλάδας στον ευρωπαϊκό ενεργειακό χάρτη. Με συνδυασμό υποδομών, γεωγραφικής θέσης και νέων εμπορικών συνεργασιών, η χώρα επιχειρεί να αναδειχθεί σε κρίσιμο κρίκο για την ενεργειακή ασφάλεια της περιοχής, σε μια περίοδο βαθιών γεωπολιτικών ανακατατάξεων.
Η συγκυρία θεωρείται κομβική. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ήδη θέσει ως στόχο την πλήρη απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο έως το τέλος του 2027, γεγονός που δημιουργεί επιτακτική ανάγκη για νέες πηγές προμήθειας και σταθερές εναλλακτικές οδούς τροφοδοσίας. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, οι πρωτοβουλίες που αναλαμβάνονται στην Ελλάδα αποκτούν ιδιαίτερη γεωπολιτική και οικονομική βαρύτητα.
«Εάν η Ευρώπη θέλει να αποφύγει να γίνει ξανά όμηρος ενεργειακών εξαρτήσεων, οφείλει να προχωρήσει άμεσα σε μακροχρόνιες συμφωνίες με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Μόνο έτσι μπορεί να διασφαλιστεί η ισορροπία στην αγορά και η διαθεσιμότητα αερίου σε λογικές τιμές», υπογράμμισε ο κ. Εξάρχου, δίνοντας το στίγμα της στρατηγικής που ακολουθεί η εταιρεία.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η 24η Φεβρουαρίου θεωρείται ημερομηνία-ορόσημο, καθώς τότε έχει προγραμματιστεί κρίσιμη συνάντηση στην Ουάσιγκτον, με στόχο την οριστικοποίηση των όρων της συμφωνίας. «Τώρα είναι η κατάλληλη στιγμή για να “κλειδώσει” κανείς τις τιμές του μέλλοντος», σημείωσε χαρακτηριστικά, προειδοποιώντας ότι μετά το 2030 οι διεθνείς τιμές LNG ενδέχεται να αυξηθούν αισθητά, λόγω πιθανών περιορισμών στην προσφορά.
Παράλληλα με τις διαπραγματεύσεις με αμερικανικούς ομίλους ενέργειας, η Atlantic Sea LNG Trade βρίσκεται σε επαφές και με υποψήφιους αγοραστές κατά μήκος του λεγόμενου Κάθετου Διαδρόμου – του στρατηγικού άξονα μεταφοράς φυσικού αερίου που εκτείνεται από την Ελλάδα έως την Κεντρική Ευρώπη και την Ουκρανία.
