Την ανάγκη να μπει πιο ενεργά στο παιχνίδι της πυρηνικής ενέργειας η Ελλάδα στέλνουν οι ειδικοί του χώρου σε μια συγκυρία που το συγκεκριμένο κλαμπ στην Ευρώπη ενισχύεται συνεχώς, με τελευταία ένταξη αυτήν της χώρας μας τον Οκτώβριο.
Τα μηνύματα των επιστημόνων και των στελεχών της πυρηνικής βιομηχανίας ότι η κυβέρνηση πρέπει να βάλει τη συγκεκριμένη τεχνολογία στο Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια (ΕΣΕΚ), να δημιουργήσει την απαραίτητη νομοθεσία και να προετοιμάσει κατάλληλα την Ελληνική Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας ώστε να μπορεί να δεχτεί αιτήσεις για πυρηνικές μονάδες, πληθαίνουν, όπως προκύπτει από τη χθεσινή «2η Ημερίδα για την Πυρηνική Ενέργεια στην Ελλάδα».
Τα παραπάνω φυσικά δεν σημαίνουν ότι η Ελλάδα έχει πάρει την οποιαδήποτε απόφαση να αναπτύξει αύριο το δικό της πυρηνικό πρόγραμμα, εντούτοις δείχνουν ότι η συζήτηση που μέχρι πρότινος ήταν αμιγώς θεωρητική, αρχίζει πλέον να μπαίνει σε άλλη βάση, βοηθούμενη και από το τάιμινγκ τόσο στην Ευρώπη, όσο και στις ΗΠΑ.
Η κινητικότητα διεθνώς είναι μεγάλη, οι φωνές που καλούν την ΕΕ να διαθέσει περισσότερους πόρους για τη πυρηνική τεχνολογία αυξάνονται (μεταξύ αυτών και του Πρωθυπουργού Κυρ.Μητσοτάκη μέσω του πρόσφατου άρθρου στους FT ) και όλα αυτά ενώ οι ΗΠΑ δίνουν τον τόνο των εξελίξεων.
Το γεγονός ότι προ ημερών η Ουγγαρία, ο πιο στενός σύμμαχος της Μόσχας εντός της ΕΕ, προανήγγειλε ότι θα συνάψει συμφωνία με τις ΗΠΑ για την αγορά πυρηνικής τεχνολογίας, δεν περνά απαρατήρητο. Ούτε ότι όλο και περισσότερες ευρωπαικές εταιρείες πυρηνικής τεχνολογίας μεταφέρουν τη δράση τους στην άλλη όχθη του Ατλαντικού για να εκμεταλλευθούν τα κίνητρα της διακυβέρνησης Τραμπ και τη μείωση της γραφειοκρατίας, όπως γράφει χθες το Reuters.
Το θέμα της πυρηνικής ενέργειας μπορεί να μην έτυχε της ίδιας προβολής όσο οι συμφωνίες στο LNG και τους υδρογνάνθρακες, ωστόσο τέθηκε και τη περασμένη εβδομάδα στη σύνοδο του Ζαππείου. Τόσο ο αμερικανός υπ. Ενέργειας Κρις Ραίτ, όσο και στελέχη κορυφαίων αμερικανικων εταιρειών, όπως η Westinghouse και η General Electric, μίλησαν για το πως θα μπορούσε η συγκεκριμένη τεχνολογία να αποτελέσει επιχειρηματική λύση για την Ελλάδα.
Σε ένα τέτοιο μομέντουμ έλαβε χώρα χθες η «2η Ημερίδα για την Πυρηνική Ενέργεια στην Ελλάδα», με τον Δρ Χάρη Ανδρεάδη, senior manager στην Westinghouse να μιλά για τη δυνατότητα να υπάρξουν άμεσες συνεργασίες με ελληνικά πανεπιστήμια και ιδρύματα για projects, όπως η ανάπτυξη ρομποτικών συστημάτων και αυτοματισμού, ικανών να υποστηρίξουν την διεθνή αλυσίδα στα πυρηνικά.
«Ενδιαφέρον για να ενταχθούν στην εφοδιαστική αλυσίδα κατασκευάζοντας τμήματα πλωτών πυρηνικών αντιδραστήρων έχουν δείξει και ελληνικά ναυπηγεία», είπε από τη πλευρά του ο Δρ Γιώργος Λάσκαρης, Πρόεδρος του Ινστιτούτου Πολιτικής «Δέον» (Deon Policy Institute) με έδρα την Βοστώνη.
Τα τέσσερα βήματα
Ανεξάρτητα των οποίων συνεργασιών προκύψουν με αμερικανικές εταιρείες, το βέβαιο είναι ότι η συζήτηση που μέχρι πρότινος στην Ελλάδα ήταν εντελώς θεωρητική έχει μπει σε άλλες βάσεις, με τους ανθρώπους του χώρου, όπως ο επικεφαλής της Ελληνικής Επιτροπής Ατομικής Ενέργειας Δρ. Χρήστος Χουσιάδης, να περιγράφουν συγκεκριμένα βήματα για να περάσουμε στο επόμενο στάδιο.
Το πρώτο είναι η ένταξη της πυρηνικής τεχνολογίας στο Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ), που θα σήμαινε ότι η συζήτηση εντάσσεται και θεσμικά στον ενεργειακό σχεδιασμό της χώρας. Το δεύτερο αφορά τη συγκρότηση ενός εθνικού συντονιστικού κέντρου, μιας «ομπρέλας» που θα συντονίζει όλους τους εμπλεκόμενους (υπουργεία, ρυθμιστικές αρχές, βιομηχανία, επιστημονική κοινότητα, επενδυτές) για την ανάπτυξη ενός πυρηνικού προγράμματος.
Το τρίτο και τεχνικά πιο δύσκολο είναι η ολοκλήρωση του πλαισίου διαχείρισης αποβλήτων. Σήμερα, η Ελλάδα εξακολουθεί να μην διαθέτει οργανωμένο φορέα διαχείρισης αποβλήτων (Waste Management Organization), παρά μπορεί μόνο να διαχειριστεί ραδιενεργά υλικά μόνο από ιατρικές και ερευνητικές εφαρμογές. Το κάδρο συμπληρώνει η διακρατική συμφωνία με χώρα που να διαθέτει ώριμη πυρηνική τεχνογνωσία, κίνηση με προφανή γεωπολιτικό χαρακτήρα.
Τα παραπάνω φυσικά έχουν ως προυπόθεση τη κοινωνική αποδοχή των πυρηνικών αντιδραστήρων, όπου κομβικό ρόλο στις χώρες της Δύσης, παίζει η αξιοπιστία και η ανεξαρτησία της ρυθμιστικής αρχής.
Οι εφαρμογές
Στις εφαρμογές της πυρηνικής ενέργειας στην ελληνική οικονομία, από τη βιομηχανία μέχρι τη ναυτιλία και την αντιμετώπιση της λειψυδρίας, στάθηκε ο συνιδρυτής της Athlos Energy, Διονύσης Χιώνης. «Ένας πυρηνικός αντιδραστήρας 100 MW μπορεί να παράξει 600.000 κυβικά μέτρα καθαρού νερού ημερησίως, ποσότητα αρκετή για 3 εκατομμύρια ανθρώπους», όπως είπε.
Στη βιομηχανία, η πυρηνική τεχνολογία επιτρέπει την παραγωγή σταθερής και χαμηλού κόστους ενέργειας, όπως αυτή που χρειάζονται τα διυλιστήρια, τα τσιμέντα και τα εργοστάσια αλουμινίου. Ενώ ευκαιρίες υπάρχουν και στη περίπτωση των ναυπηγείων ως προς την ανάπτυξη τμημάτων πλωτών πυρηνικών αντιδραστήρων, που ενδέχεται να ταιριάζουν καλύτερα στη μορφολογία της χώρας.
Σήμερα, ο παγκόσμιος πυρηνικός στόλος αριθμεί 441 αντιδραστήρες, οι οποίοι παράγουν 2.602 TWh ηλεκτρικής ενέργειας ετησίως, καλύπτοντας το 12% του παγκόσμιου ενεργειακού μείγματος. Σε ό,τι αφορά το ετήσιο οικονομικό αποτύπωμα του κλάδου παγκοσμίως υπολογίζεται σε 251 δισ. ευρώ με σχεδόν 1 εκατομμύριο θέσεις εργασίας.
