Ανεβάζει ταχύτητα το Υπερταμείο/Growthfund για το λιμάνι Ελευσίνας.
Το λιμάνι Ελευσίνας θα αξιοποιηθεί με διαγωνισμό. Πρόκειται για ένα λιμάνι το οποίο μέχρι πρόσφατα κινούνταν στη σκιά του Πειραιά. Αλλά πλέον εξελίσσεται σε κρίσιμο κρίκο του γεωπολιτικού και οικονομικού ανταγωνισμού στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η προετοιμασία για το λιμάνι Ελευσίνας
Εντός του Φεβρουαρίου, όπως πληροφορείται ο ΟΤ, αναμένεται η πρόσληψη των απαραίτητων συμβούλων που θα «τρέξουν» τον διαγωνισμό υποπαραχώρησης για το «νέο εμπορικό λιμάνι της Ελευσίνας», με στόχο —σύμφωνα με τον σχεδιασμό—η πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος να είναι «στον αέρα» έως τα τέλη Μαρτίου.
Σύμφωνα με όσα αναφέρονται στον απολογισμό του Υπερταμείου για το 2025, η κυβέρνηση έχει αποφασίσει τη διενέργεια διαγωνισμού για την υποπαραχώρηση τμήματος της χερσαίας ζώνης στη θέση Βλύχα του Οργανισμού Λιμένος Ελευσίνας
Όπως συμβαίνει σε κάθε αντίστοιχη διαδικασία, το Υπερταμείο αναμένεται να προσλάβει χρηματοοικονομικό, νομικό και τεχνικό σύμβουλο, οι οποίοι θα αναλάβουν την ωρίμανση και προώθηση του έργου. Ο σχεδιασμός αυτός προκύπτει και από τον απολογισμό του Υπερταμείου για τις υποδομές και ειδικά για τα λιμάνια, όπου το λιμάνι Ελευσίνας καταλαμβάνει πλέον κεντρική θέση.
Το μοντέλο της Καβάλας και η «Βλύχα»
Σύμφωνα με όσα αναφέρονται στον απολογισμό του Υπερταμείου για το 2025, η κυβέρνηση έχει αποφασίσει τη διενέργεια διαγωνισμού για την υποπαραχώρηση τμήματος της χερσαίας ζώνης στη θέση Βλύχα του Οργανισμού Λιμένος Ελευσίνας. Ο διαγωνισμός τοποθετείται χρονικά στο πρώτο τρίμηνο του 2026, ενώ το μοντέλο αξιοποίησης θα είναι πανομοιότυπο με αυτό που εφαρμόστηκε στον εμπορικό λιμένα «Φίλιππος Β’» της Καβάλας.
Αντίστοιχα, στο λιμάνι Ελευσίνας, η υποπαραχώρηση αφορά τμήμα της χερσαίας ζώνης στη Βλύχα, με τους όρους του διαγωνισμού να προβλέπουν ότι ο επενδυτής θα έχει τη δυνατότητα να αξιοποιήσει και τυχόν όμορες εκτάσεις που ήδη κατέχει, γεγονός που ενισχύει το επενδυτικό ενδιαφέρον
Στην περίπτωση της Καβάλας δεν υπήρξε πώληση μετοχών —όπως συνέβη στα λιμάνια του Πειραιά, της Ηγουμενίτσας, του Ηρακλείου και του Λαυρίου— αλλά παραχώρηση για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα μίας λειτουργίας του λιμανιού. Συγκεκριμένα, ο επενδυτής ανέλαβε για 40 έτη το δικαίωμα χρήσης, λειτουργίας, συντήρησης και εκμετάλλευσης ενός σταθμού πολλαπλών χρήσεων σε τμήμα του λιμένα «Φίλιππος Β’».
Η «προίκα» για το λιμάνι Ελευσίνας
Αντίστοιχα, στο λιμάνι Ελευσίνας, η υποπαραχώρηση αφορά τμήμα της χερσαίας ζώνης στη Βλύχα, με τους όρους του διαγωνισμού να προβλέπουν ότι ο επενδυτής θα έχει τη δυνατότητα να αξιοποιήσει και τυχόν όμορες εκτάσεις που ήδη κατέχει, γεγονός που ενισχύει το επενδυτικό ενδιαφέρον.
Ουσιαστικά πρόκειται για τη δημιουργία νέου εμπορικού λιμανιού, ένα σχέδιο στο οποίο «εμπλέκονται» εκ των πραγμάτων και τα Ναυπηγεία Ελευσίνας, που διαθέτουν όμορη έκταση περίπου 400 στρεμμάτων.
Η νέα πρέσβης των ΗΠΑ στην Αθήνα, Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, από την πρώτη στιγμή ανάληψης των καθηκόντων της ξεκαθάρισε ότι —κατά την άποψη της Ουάσιγκτον— «πρέπει να μπει φρένο» στην κινεζική επιρροή στις ελληνικές λιμενικές υποδομές, όπως αυτή προκύπτει από τον έλεγχο του λιμανιού του Πειραιά από την Cosco
Υπενθυμίζεται ότι πρόσφατα, με νομοθετική πρωτοβουλία του υπουργείου Ανάπτυξης, άνοιξε ο δρόμος για την αναβάθμιση των Ναυπηγείων Ελευσίνας και τη διεύρυνση των δραστηριοτήτων τους σε εμπορικές, μεταφορικές και λιμενικές δραστηριότητες, με αφορμή την έκταση αυτή. Εκτάσεις, ωστόσο, στην περιοχή έχουν και άλλοι ιδιώτες.
Σε κάθε περίπτωση, ο σχεδιασμός της ONEX, με τη στήριξη της αμερικανικής τράπεζας DFC —η οποία χρηματοδοτεί την αναβάθμιση των Ναυπηγείων Ελευσίνας με 125 εκατ. ευρώ— προβλέπει επένδυση περίπου 200 εκατ. ευρώ σε αρχικό στάδιο για την ανάπτυξη λιμενικών και άλλων υποδομών.
Ο αμερικάνικος παράγοντας
Ο αμερικανικός παράγοντας, από την άλλη, ποτέ δεν έκρυψε το ενδιαφέρον του για την περιοχή, η οποία γειτνιάζει με το λιμάνι του Πειραιά και έχει το πλεονέκτημα της σιδηροδρομικής σύνδεσης.
Η νέα πρέσβης των ΗΠΑ στην Αθήνα, Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, από την πρώτη στιγμή ανάληψης των καθηκόντων της ξεκαθάρισε ότι —κατά την άποψη της Ουάσιγκτον— «πρέπει να μπει φρένο» στην κινεζική επιρροή στις ελληνικές λιμενικές υποδομές, όπως αυτή προκύπτει από τον έλεγχο του λιμανιού του Πειραιά από την Cosco.
Για την Αθήνα το στοίχημα είναι διπλό: αφενός η αναβάθμιση της Ελευσίνας και η οικονομική τόνωση της Δυτικής Αττικής με την προώθηση έργων στον τομέα των logistics, αφετέρου η διαχείριση μιας λεπτής ισορροπίας ανάμεσα σε μεγάλες δυνάμεις, ώστε η χώρα να κεφαλαιοποιήσει το επενδυτικό ενδιαφέρον χωρίς να μετατραπεί σε πεδίο μονομερούς επιρροής
Το ζήτημα δεν είναι απλώς οικονομικό, αλλά βαθιά γεωπολιτικό, καθώς τα λιμάνια θεωρούνται πλέον κρίσιμοι κόμβοι ελέγχου των διεθνών εφοδιαστικών αλυσίδων.
Σε πρόσφατη ανάλυσή του, το Bloomberg ανέφερε ότι η κ. Γκίλφοϊλ, η οποία ανέλαβε καθήκοντα τον Νοέμβριο του 2025, χαρακτήρισε «ατυχή» την κινεζική εξαγορά του Πειραιά και δήλωσε ανοιχτά ότι προωθεί αμερικανικές επενδύσεις στην Ελλάδα. «Πολλοί ενδιαφέρονται για υποδομές εδώ, ώστε να εξισορροπήσουμε την κινεζική επιρροή», έχει δηλώσει χαρακτηριστικά.
Το λιμάνι Ελευσίνας και ο ανταγωνισμός ΗΠΑ – Κίνας
Η επιτάχυνση του διαγωνισμού για το λιμάνι Ελευσίνας δεν αποτελεί απομονωμένη επενδυτική πρωτοβουλία. Είναι φανερό ότι εντάσσεται σε ευρύτερο πλαίσιο στρατηγικού ανταγωνισμού ΗΠΑ – Κίνας, με την Ελλάδα να βρίσκεται στο επίκεντρο λόγω γεωγραφικής θέσης και υποδομών.
Από την άλλη πλευρά, για την Αθήνα το στοίχημα είναι διπλό: αφενός η αναβάθμιση της Ελευσίνας και η οικονομική τόνωση της Δυτικής Αττικής με την προώθηση έργων στον τομέα των logistics, αφετέρου η διαχείριση μιας λεπτής ισορροπίας ανάμεσα σε μεγάλες δυνάμεις, ώστε η χώρα να κεφαλαιοποιήσει το επενδυτικό ενδιαφέρον χωρίς να μετατραπεί σε πεδίο μονομερούς επιρροής, όπως ανέφερε το Bloomberg.
Image by Stefanos Kassimatis from Pixabay
