Μάθε, παιδί μου, γράμματα αν δεν σου πέσει το ταβάνι στο κεφάλι

Iπτάμενους σοβάδες, τζάμια που ξεκολλούν, ψευδοροφές που καταρρέουν, ακόμα και λέβητες που εκρήγνυνται είναι καταδικασμένα να συναντήσουν στον δρόμο της γνώσης χιλιάδες παιδιά που φιλοξενούνται καθημερινά σε περισσότερες από 5.000 σχολικές μονάδες ανά την Ελλάδα.

Τα προβλήματα που προκαλεί η ελλιπής συντήρηση γενικότερα στα δημόσια κτίρια, αλλά ειδικότερα σε εκείνα που αφορούν την εκπαίδευση όλων των βαθμίδων, ήταν η πρώτη μεγάλη αποκάλυψη ειδικής ημερίδας που οργάνωσε την περασμένη εβδομάδα η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ενώσεων Μηχανικών Δημοσίων Υπαλλήλων Διπλωματούχων Ανωτάτων Σχολών (ΠΟΕΜΔΥΔΑΣ) σχετικά με τη σχολική στέγη.

Η ημερίδα αποτέλεσε την ευκαιρία να δοθούν επιτέλους στη δημοσιότητα τα αποτελέσματα του πρωτοβάθμιου προσεισμικού ελέγχου που διενεργήθηκε μετά το 2023 με κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης. Πρόκειται για ελέγχους που έγιναν σε 22.496 δημόσια κτίρια κάθε μορφής, εκ των οποίων τα περισσότερα, 15.275, είναι εκπαιδευτικού χαρακτήρα. Η κυβέρνηση διαφήμιζε αυτούς τους πρωτοβάθμιους ελέγχους ως μέτρο πρόληψης, χωρίς όμως να δίνει ενημέρωση για τα ευρήματα και το τι ακολουθεί μετά τις διαπιστώσεις.

Την παρουσίαση των στοιχείων ανέλαβε ο δόκτωρ Βασίλειος Μώκος, γενικός διευθυντής του Οργανισμού Αντισεισμικού Σχεδιασμού και Προστασίας (ΟΑΣΠ). Ο ΟΑΣΠ είναι ο φορέας που έχει την ευθύνη να επεξεργαστεί τα στοιχεία από τους οπτικούς ελέγχους που πραγματοποίησαν 1.600 πιστοποιημένοι μηχανικοί μέσω του ΤΕΕ.

Ο κ. Μώκος όπως και άλλοι ομιλητές στην ημερίδα την ΠΟΕΜΔΥΔΑΣ, διευκρίνισαν ότι ο πρωτοβάθμιος έλεγχος που έγινε ήταν μια πρώτη προσέγγιση στην κατάσταση που βρίσκονται τα σχολικά κτίρια. Ως προς την τρωτότητα απέναντι στους σεισμούς, ο οπτικός έλεγχος έδειξε ότι το 92% των σχολικών κτιρίων εμφανίζεται να μην είναι ευάλωτα σε σεισμούς, όμως το ποσοστό πέφτει στο 66,32%, όταν το ερώτημα αφορά τις φθορές που προκαλεί η ελλιπής συντήρηση και οι κακοτεχνίες. Αναλυτικότερα:

● Τα σχολικά κτίρια, ακόμα και τα χιλιάδες που είναι κατασκευασμένα πριν από το 1985 (36% του συνόλου) δείχνουν να μην εμφανίζουν σοβαρά προβλήματα σεισμικής επικινδυνότητας με τη λογική ότι τα κατασκεύαζαν να αντέχουν ακόμα και σε εποχές που δεν υπήρχαν αντισεισμικοί κανονισμοί. Ευτυχώς, έως σήμερα δεν έχει σημειωθεί θάνατος μαθητή μέσα σε σχολείο που χτυπήθηκε από σεισμό, αλλά σε αυτό βοήθησε και η τύχη, καθώς σεισμικά φαινόμενα έχουν καταγραφεί κυρίως εκτός σχολικού ωραρίου ή σε περιόδους διακοπών.

● Ο κ. Μώκος τόνισε ότι, ούτως ή άλλως, το 20% των κτιρίων που ελέγχθηκαν πρέπει να περάσουν από δευτεροβάθμιο έλεγχο εφόσον εξασφαλιστούν κονδύλια τα οποία είναι άγνωστο πού θα βρεθούν καθώς λήγει το Ταμείο Ανάκαμψης. Το ποσοστό του 20% είχε ορισθεί εκ προοιμίου και ανεξάρτητα από τις διαπιστώσεις των μηχανικών και εφόσον εντοπιστούν εκεί ζητήματα, πρέπει να ακολουθήσει τριτοβάθμιος έλεγχος που θα περιλαμβάνει αναλυτικές μελέτες.

● Εκεί όμως που στάθηκε ο γενικός διευθυντής του ΟΑΣΠ είναι στις βαθμονομήσεις που προέκυψαν από τις οπτικές παρατηρήσεις. Αυτός οι βαθμονομήσεις εντοπίζουν προβλήματα σε δύο κατηγορίες: 1) Τις βλάβες σε φέροντα δομικά στοιχεία του κάθε κτιρίου (κολόνες, υποστηλώματα, θεμέλια κ.λπ.) που μπορεί να προκαλέσουν πρόβλημα σε έναν σεισμό. 2) Την κακή κατάσταση λόγω ελλιπούς συντήρησης και κακοτεχνιών, η οποία μπορεί ανά πάσα στιγμή να γίνει αιτία τραυματισμών ή και θανάτων μαθητών και εκπαιδευτικών.

● Στην πρώτη κατηγορία, προέκυψε ότι το 92,92% των σχολικών μονάδων είναι σε «άριστη κατάσταση» και χωρίς ευρήματα που να υποδηλώνουν κίνδυνο σε περίπτωση σεισμού. Δηλαδή το υπόλοιπο 7,08% είχε ευρήματα χαμηλού κινδύνου (βαθμονόμηση 25%) έως άμεσης ανάγκης παρέμβασης (βαθμονόμηση 100%). Η παρουσίαση δεν προχώρησε σε λεπτομέρειες, αλλά τα νούμερα παραπέμπουν σε 1.080 σχολικά κτίρια (το 7,08%) με διάφορα δομικά προβλήματα και σε ένα 0,26% (40 κτίρια) όπου χρειάζεται παρέμβαση αμέσως.

● Εκεί όπου τα ευρήματα είναι σαφώς πιο ανησυχητικά είναι στα προβλήματα που προκύπτουν από την κακή συντήρηση σε συνδυασμό με τη μεγάλη ηλικία των κτιρίων. Το ποσοστό της… αριστείας στην κατηγορία αυτή πέφτει στο 66,32%. Δηλαδή, το υπόλοιπο 33,68%, ένα στα τρία σχολικά κτίρια, έχει θέματα κακοτεχνιών και ατυχημάτων που μπορούν να συμβούν καθημερινά, χωρίς να προηγηθεί σεισμός, από κακή συντήρηση. Από τζάμια και παράθυρα που ξεκολλούν λόγω αέρα, ψευδοροφές που καταρρέουν από το ταβάνι στα κεφάλια μαθητών και εκπαιδευτικών, σοβάδες και φωτιστικά που αιωρούνται, βιβλιοθήκες χωρίς την απαραίτητη στερέωση, ηλεκτρικούς πίνακες χωρίς κατάλληλη μόνωση, ακόμα και λέβητες όπως εκείνον στο 9ο Δημοτικό Σχολείο των Σερρών που εξερράγη τον Δεκέμβριο του 2022, σκότωσε έναν 11χρονο και τραυμάτισε δύο συμμαθητές του.

Αιχμές Κωνσταντέλλου για τις κυβερνητικές φιέστες με τους χορηγούς

Με ιδιαίτερα αιχμηρό τρόπο σχολίασε την κατάσταση που επικρατεί γύρω από τη συντήρηση των σχολείων ο Α’ αντιπρόεδρος της Κεντρικής Ενωσης Δήμων Ελλάδας και δήμαρχος Βάρης-Βούλας-Βουλιαγμένης, Γρηγόρης Κωνσταντέλλος, μιλώντας όχι μόνο για την ελλιπέστατη χρηματοδότηση, αλλά και για την επικοινωνιακή διαχείριση του θέματος από την κυβέρνηση.

Οπως είπε, για τη συντήρηση των σχολείων, το κράτος δίνει ετησίως επιχορήγηση σε όλους τους δήμους ύψους 30 εκατομμυρίων ευρώ, δηλαδή 2.500 ευρώ ανά κτίριο. Προκειμένου να μην προκύψει συνολική κατάρρευση, οι δήμοι ξοδεύουν από δικούς τους πόρους 380 εκατομμύρια ευρώ. «Αρα το κράτος χρηματοδοτεί κάτω από το 10% για τις ανάγκες αυτών των φθαρμένων υποδομών». Οι δήμοι είναι εκείνοι που γνωρίζουν τις ανάγκες των σχολείων, αλλά η κυβέρνηση, αντί να δώσει χρήματα σε αυτούς, οργανώνει φιέστες με τις τράπεζες που δίνουν χορηγίες για να γίνουν εξωτερικά βαψίματα σε κάποια σχολεία. Οι τράπεζες που αποκόμισαν κέρδη δισεκατομμυρίων ευρώ, δίνουν κάποια εκατομμύρια σε χορηγίες για να γίνουν αυτές οι διακοσμητικές παρεμβάσεις σε ένα πολύ μικρό ποσοστό σχολικών μονάδων και αυτές οι επιφανειακές παρεμβάσεις μετατρέπονται σε «πρώτη είδηση» και αφορμή για πάρτι με τους χορηγούς και την κυβέρνηση.

«Εγώ γνωρίζω ότι οι μεγάλοι ευεργέτες είναι άνθρωποι σεμνοί που δεν θέλουν το φαίνεσθαι» και αυτό δεν έχει καμία σχέση «με τα διευθυντικά στελέχη των τραπεζών που έρχονται στα εγκαίνια, βάζουν και ταμπέλα στο κτίριο που έβαψαν και αναγκάζουν τον δήμο να χειροκροτά, ενώ έχει δώσει πολύ περισσότερα για να στέκονται όρθια τα σχολεία μας», ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Κωνσταντέλλος.