Σε τροχιά ενεργοποίησης εισέρχεται μέσα στις επόμενες ημέρες και το αργότερο μέχρι το Πάσχα το νέο ψηφιακό Μητρώο Ιδιοκτησίας Ακινήτων, ένα έργο-ορόσημο που φιλοδοξεί να μεταμορφώσει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο το κράτος παρακολουθεί, καταγράφει και φορολογεί την ακίνητη περιουσία. Η ΑΑΔΕ καλεί περίπου επτά εκατομμύρια ιδιοκτήτες να επανεξετάσουν τα στοιχεία τους, ώστε να διασφαλιστεί ότι η εικόνα της περιουσίας τους ανταποκρίνεται πλήρως στην πραγματικότητα.
Η νέα αυτή βάση δεδομένων δεν αποτελεί απλώς ένα ακόμη πληροφοριακό σύστημα. Συνιστά μια ενιαία πλατφόρμα συγκέντρωσης και διασταύρωσης πληροφοριών, μέσα από την οποία θα αποτυπώνεται το σύνολο της ακίνητης περιουσίας στη χώρα. Από κατοικίες και οικόπεδα έως αγροτεμάχια, κάθε ακίνητο θα διαθέτει πλήρη «ψηφιακό φάκελο», στον οποίο θα καταγράφονται χαρακτηριστικά όπως η επιφάνεια, η τοποθεσία, η χρήση, η κατάσταση ηλεκτροδότησης, καθώς και το αν είναι μισθωμένο, ιδιοκατοικούμενο ή κενό.
Διασταυρώσεις και έλεγχοι
Παράλληλα, το Μητρώο θα ενσωματώνει δεδομένα από διαφορετικές πηγές, όπως το Εθνικό Κτηματολόγιο, ο ΔΕΔΔΗΕ και το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος, επιτρέποντας εκτεταμένες διασταυρώσεις. Στόχος είναι να περιοριστούν φαινόμενα απόκρυψης περιουσιακών στοιχείων, αλλά και να δημιουργηθεί μια αξιόπιστη βάση για τη χάραξη στεγαστικής και φορολογικής πολιτικής.
Μετά την ολοκλήρωση της πρώτης φάσης επεξεργασίας, οι ιδιοκτήτες θα λάβουν ειδοποιήσεις προκειμένου να ελέγξουν τα στοιχεία τους. Σε αρκετές περιπτώσεις θα απαιτηθεί η συμπλήρωση ή διόρθωση πληροφοριών που δεν είναι καταγεγραμμένες ούτε στην εφορία ούτε στο Κτηματολόγιο. Η διαδικασία αυτή θεωρείται κρίσιμη, καθώς θα καθορίσει την ακρίβεια του νέου συστήματος.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στους ελέγχους που θα ακολουθήσουν. Όπως επισημαίνουν στελέχη της φορολογικής διοίκησης, περιπτώσεις ακινήτων που έχουν δηλωθεί μόνο στο Κτηματολόγιο αλλά όχι στο έντυπο Ε9 θα τεθούν στο μικροσκόπιο. Σε τέτοιες περιπτώσεις, η μη δήλωση συνεπάγεται και μη καταβολή φόρων όπως ο ΕΝΦΙΑ ή παλαιότεροι φόροι ακίνητης περιουσίας. Οι παραβάσεις αυτές αναμένεται να επιφέρουν σημαντικά πρόστιμα, αν και για μικρές αποκλίσεις προβλέπεται πιο ήπια αντιμετώπιση.
Αγροτικός τομέας και δηλώσεις εκτάσεων
Ένα από τα σημαντικότερα πεδία παρέμβασης του νέου Μητρώου αφορά τον αγροτικό τομέα. Μέχρι σήμερα, η εικόνα των αγροτεμαχίων και των καλλιεργούμενων εκτάσεων ήταν συχνά αποσπασματική ή ανακριβής. Πρακτικές όπως οι άτυπες ανταλλαγές χωραφιών μεταξύ αγροτών, ιδιαίτερα σε περιοχές όπου η γη είναι κατακερματισμένη, δημιουργούσαν μια θολή κατάσταση ως προς το ποιος καλλιεργεί τι.
Το νέο σύστημα έρχεται να επιβάλει σαφήνεια. Κάθε παραγωγός θα είναι υποχρεωμένος να δηλώνει όχι μόνο τα ιδιόκτητα αγροτεμάχια, αλλά και εκείνα που μισθώνει ή του έχουν παραχωρηθεί για καλλιέργεια. Η καταγραφή αυτή συνδέεται άμεσα με τον υπολογισμό των αγροτικών ενισχύσεων, καθώς μόνο οι δηλωμένες εκτάσεις θα λαμβάνονται υπόψη για την καταβολή επιδοτήσεων. Ειδικά ενόψει της προκαταβολής του Οκτωβρίου, η ορθότητα των στοιχείων αποκτά καθοριστική σημασία.
Ενοίκια και τραπεζικές πληρωμές
Στο μεταξύ, μετατίθεται για ακόμη μία φορά η υποχρεωτική πληρωμή των ενοικίων μέσω τραπεζικού συστήματος. Αν και το μέτρο επρόκειτο να τεθεί σε εφαρμογή την 1η Απριλίου, αποφασίστηκε εξάμηνη παράταση, με νέα ημερομηνία έναρξης την 1η Οκτωβρίου. Η καθυστέρηση συνδέεται άμεσα με την ενσωμάτωση των μισθωτικών σχέσεων στο νέο Μητρώο, καθώς το σύνολο των συναλλαγών θα παρακολουθείται μέσα από την ίδια πλατφόρμα.
Όταν τεθεί σε ισχύ το νέο καθεστώς, οι αλλαγές θα είναι ουσιαστικές. Οι ενοικιαστές που επιμένουν σε πληρωμές με μετρητά θα χάσουν σημαντικά οικονομικά κίνητρα, όπως επιστροφές ή επιδοτήσεις που σχετίζονται με τη στέγαση. Από την άλλη πλευρά, οι ιδιοκτήτες που δεν συμμορφώνονται με την ηλεκτρονική καταγραφή των ενοικίων θα επιβαρυνθούν φορολογικά, καθώς δεν θα δικαιούνται εκπτώσεις στο δηλωθέν εισόδημα από μισθώματα.
Συνολικά, το νέο Μητρώο Ιδιοκτησίας Ακινήτων αποτελεί μία από τις πιο φιλόδοξες μεταρρυθμίσεις στη διαχείριση της ακίνητης περιουσίας στην Ελλάδα. Με επίκεντρο τη διαφάνεια, τον έλεγχο και τη διασύνδεση δεδομένων, επιχειρεί να βάλει τέλος σε χρόνιες στρεβλώσεις και να δημιουργήσει ένα πιο δίκαιο και αποτελεσματικό πλαίσιο για πολίτες και κράτος.
