Για άλλη μια σύμβαση που έρχεται «υπογεγραμμένη» και παρά τα σχόλια και τις ενστάσεις δεν αλλάζει τίποτα έκανε λόγο η Πέτη Πέρκα, βουλεύτρια Φλώρινας, γραμματέας της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της Νέας Αριστεράς και εισηγήτρια στο νομοσχέδιο του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών για την τροποποίηση της σύμβασης μεταξύ Δημοσίου και Hellenic Train.
Όπως τόνισε η βουλεύτρια Φλώρινας, «θυμόμαστε όλοι το Μνημόνιο Συνεργασίας που υπεγράφη τον περασμένο Μάη με τον ιταλικό κρατικό όμιλο Ferrovie dello Stato, στον οποίο ανήκει η Hellenic Train, για αναβάθμιση των επιβατικών σιδηροδρομικών μεταφορών στην Ελλάδα. Τότε, η δέσμευση της σιδηροδρομικής εταιρίας για επενδύσεις ύψους 360 εκατομμυρίων ευρώ έγινε δεκτή με «πανηγυρισμούς» από τον Πρωθυπουργό και την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Υποδομών & Μεταφορών». Και πρόσθεσε:
«Προφανώς, κύριε Υπουργέ, στη Νέα Δημοκρατία έχετε «κοντή» μνήμη, αλλιώς δεν εξηγείται το κλίμα ευφορίας με την υπογραφή του συγκεκριμένου Μνημονίου. Μάλλον μέχρι σήμερα «ξεχνάτε» ένα αντίστοιχο Μνημόνιο Συναντίληψης που είχατε υπογράψει το 2019 για την επιδότηση των άγονων γραμμών». Η Πέτη Πέρκα εξήγησε ότι «στο εν λόγω κείμενο, η εταιρία δεσμευόταν για επενδύσεις 600 – 750 εκατομμυρίων ευρώ που αφορούσαν νέο τροχαίο υλικό και ανακατασκευές του παλαιού, νέες τεχνολογίες και επενδύσεις σε ακίνητα της ΓΑΙΑΟΣΕ. Παράλληλα, το δημόσιο είχε την υποχρέωση ολοκλήρωσης των ηλεκτρονικών συστημάτων ασφαλείας, να ολοκληρώσει δηλαδή την περιβόητη Σύμβαση 717. Όλοι γνωρίζουμε τη συνέχεια: στην τελική σύμβαση που υπεγράφη το 2022, «εξαφανίστηκαν» τόσο οι υποχρεώσεις της Hellenic Train, όσο και του δημοσίου, με αποτέλεσμα να μην ολοκληρωθούν έργα ιδιαίτερα κρίσιμα για την ενίσχυση της ασφάλειας των σιδηροδρομικών μεταφορών».
Στην συνέχεια τόνισε ότι «χρειάστηκε να μεσολαβήσει το έγκλημα των Τεμπών για να αναλάβει τελικά η κυβέρνηση την υποχρέωση ολοκλήρωσης των συστημάτων ασφαλείας και να επανέλθει η δέσμευση της Hellenic Train για επενδύσεις. Επενδύσεις όμως που, δεν προσεγγίζουν καν εκείνες του Μνημονίου Συναντίληψης του 2019. Ενώ στις ‘νέες’ επενδύσεις των 420 εκ. συμπεριλαμβάνονται 58 εκ. για την απόκτηση των 5 ETR470, κάτι που έγινε το 2022, με τα συγκεκριμένα τρένα να είναι παροπλισμένα εδώ και λόγω βλάβης, και ακόμα 19 εκ. για την αναβάθμιση και ανάταξη των συρμών αυτών, η οποία μάλιστα προγραμματίζεται να ολοκληρωθεί στις 31.12.2029!». Η εισηγήτρια κατέστησε σαφές με κάθε τρόπο κατά την ομιλία της ότι «η κυβέρνηση παραχώρησε το μονοπώλιο εκμετάλλευσης των άγονων γραμμών στη Hellenic Train για 15 χρόνια – διάστημα πρωτοφανές ευρωπαϊκά για μη κρατική σιδηροδρομική εταιρία!», καθώς και ότι « κατέχουμε άλλη μια ευρωπαϊκή πρωτοτυπία, να είμαστε η μόνη χώρα χωρίς κρατικό πάροχο σιδηροδρομικών μεταφορών».
Συνεχίζοντας επί του νομοσχεδίου, η Πέτη Πέρκα αναφέρθηκε στο Παράρτημα Δ σημειώνοντας ότι «έχουμε τα 23 νέα τρένα όχι άμεσα, σε δύο χρόνια από σήμερα στην καλύτερη περίπτωση», συμπληρώνοντας πως «κατά τα άλλα, οι επενδύσεις σε τεχνολογικά συστήματα αξίας 15 εκ. ευρώ παίρνουν παράταση τριετίας σε σχέση με τη Σύμβαση του 2022 και πλέον προβλέπεται να ολοκληρωθούν 31.12.2027». «Είναι χαρακτηριστικό ότι το χρονοδιάγραμμα των επενδύσεων που υποχρεούται να ολοκληρώσει η Hellenic Train είναι άμεσα συνδεδεμένο με το χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης των έργων αναβάθμισης της σιδηροδρομικής υποδομής από πλευράς δημοσίου. Ημερομηνία «κλειδί», η 31η Δεκεμβρίου 2027, έχουμε λοιπόν ακόμα δύο χρόνια για ολοκλήρωση των έργων, κάτι που συμπίπτει με το χρονοδιάγραμμα του Πρωθυπουργού, ώστε ο σιδηρόδρομος να είναι ασφαλής – το είχε τοποθετήσει χρονικά στο 2027», υπογράμμισε.
Χαρακτηριστικά, η Πέτη Πέρκα επεσήμανε ότι «στην πραγματικότητα δεν γνωρίζουμε ούτε πότε θα έρθουν στην Ελλάδα τα νέα τρένα, ούτε πότε θα ολοκληρωθούν τα έργα αποκατάστασης της υποδομής, αφού δημόσιο και Hellenic Train μπορούν να συμφωνούν κάθε χρόνο σε παράταση του χρονοδιαγράμματος». Σχολίασε δε, και το γεγονός ότι «έχουμε κληθεί δηλαδή να ψηφίσουμε την τροποποίηση μιας Σύμβασης, για να λάβει η ιδιωτική Hellenic Train 50 εκ. ευρώ ετησίως, κι εμείς δεν γνωρίζουμε ποια δρομολόγια έχουν οριστεί ως «άγονες γραμμές, αφού το Παράρτημα Α, αν και αναπόσπαστο τμήμα της σύμβασης, δεν μας έχει δοθεί»».
Με σκωπτικό ύφος αναφέρθηκε και στην διακοπή λειτουργίας της γραμμής «Θεσσαλονίκη – Φλώρινα», γεγονός που έχει συμβεί μόνο επί διακυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας. «Η γραμμή αρχικά ήταν κλειστή από το δυστύχημα των Τεμπών. Στο τέλος του 2024 άνοιξε μόνο το τμήμα της γραμμής που φτάνει μέχρι την Έδεσσα και από εκεί δρομολογούνται καθημερινά 2 ζεύγη λεωφορείων. Μέχρι σήμερα δεν υπάρχει κάποια επίσημη ανακοίνωση για το λόγο που οι συρμοί δεν φτάνουν μέχρι τη Φλώρινα», εξήγησε η εισηγήτρια. Και συμπλήρωσε: «Περιμέναμε την επαναλειτουργία της γραμμής το Φεβρουάριο του 2025, τίποτα. Τώρα είχαμε πάλι πληροφορίες ότι θα ανοίξει η γραμμή, δόθηκε όμως νέα τρίμηνη παράταση, όπως μαθαίνουμε λόγω έλλειψης εξοπλισμού για το σήμα των επικοινωνιών μέσα σε δυο σήραγγες της γραμμής».
Αφού υπογράμμισε ότι η τροποποίηση της Σύμβασης είναι «λεόντειος» υπέρ της ιδιωτικής Hellenic Train, η Πέτη Πέρκα στάθηκε στις προβλέψεις του νομοσχεδίου για καταβολή της Αποζημίωσης στην εταιρία σε μηνιαία βάση, όταν εγκατασταθεί το Σύστημα Ακριβούς Γεωεντοπισμού Αμαξοστοιχιών, η οποία θα γίνεται «με βασικό γνώμονα τα πραγματικά εκτελεσθέντα δρομολόγια», όπως αναφέρεται στην Αιτιολογική Έκθεση. Συγκεκριμένα, δήλωσε απευθυνόμενη στον αναπληρωτή υπουργό Υποδομών και Μεταφορών: «Για καθαρά επικοινωνιακούς λόγους επιμένετε σε ένα σύστημα αμφιβόλου αξιοπιστίας, το οποίο δεν έχει την έγκριση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Σιδηροδρόμων. Από κει και πέρα, αφού θα το φέρετε, το ερώτημα είναι πότε, το νομοσχέδιο έχει ψηφιστεί από τον Ιούλιο και υποτίθεται το σύστημα θα ήταν εγκατεστημένο σήμερα.
Συγχρόνως επεσήμανε ότι ο αν. υπουργός απέφυγε να μιλήσει για το σύστημα που ετοιμάζει ο ΟΣΕ σχετικά με την ανάπτυξη Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος και για το οποίο ολοκληρώνεται διαγωνισμός 250 χιλιάδων ευρώ. Το σύστημα αυτό πρόκειται να «ελέγχει αν πραγματοποιήθηκαν τα δρομολόγια που η Hellenic Train δηλώνει ως εκτελεσθέντα», εξήγησε και απηύθυνε τις εξής ερωτήσεις στον υπουργό: «Ετοιμάζετε δύο συστήματα που θα κάνουν την ίδια δουλειά; Ποιο είναι το συνολικό κόστος για την ανάπτυξη των συστημάτων αυτών;».
Θα ήθελα επίσης να μου απαντήσετε τι γίνεται αν για «τεχνικούς ή άλλους λόγους», όπως αναφέρει το κείμενο του νομοσχεδίου, το Σύστημα και το πρόγραμμα που έχει αναρτήσει η Hellenic Train έχουν απόκλιση μεγαλύτερη του 25%. Καταλαβαίνω ότι τότε παρεμβαίνει ο ΟΣΕ, ο οποίος ελέγχει αν εκτελέστηκαν τα δρομολόγια και βεβαιώνει ότι πραγματοποιήθηκαν σε ποσοστό τουλάχιστον 75%. Δηλαδή η εταιρία αποζημιώνεται κανονικά, ακόμα κι αν δεν έχει εκτελεστεί το 25% των δρομολογίων;».
Παράλληλα, υπογράμμισε την διακριτική μεταχείριση της κυβέρνησης προς την Hellenic Train, η οποία έχει ξεκινήσει ήδη από το 2019.
Η εισηγήτρια κατέληξε επισημαίνοντας ότι όλα τα προηγούμενα συμβαίνουν στην Ελλάδα, όταν στην Μ. Βρετανία έχει ξεκινήσει επίσημα η επανακρατικοποίηση των σιδηροδρόμων. «Κι εμείς εδώ έχουμε μια κρατική ιταλική εταιρία να απολαμβάνει το μονοπώλιο των επιβατικών μεταφορών, και δεν έχουμε ελληνική κρατική σιδηροδρομική επιχείρηση», ανέφερε χαρακτηριστικά.
