Σήμερα 2 Φεβρουαρίου γιορτάζουμε την Παγκόσμια Ημέρα Υγροτόπων και έχουμε την ευκαιρία να στρέψουμε το βλέμμα σε μέρη όπως η Πρέσπα, θυμίζοντας στους εαυτούς μας πόσο στενά δεμένη είναι η ζωή μας με το νερό. Εδώ και τουλάχιστον 8.000 χρόνια, οι άνθρωποι στις λίμνες αυτές έμαθαν να συνεργάζονται με τη φύση, αναπτύσσοντας έξυπνες τεχνικές για να επιβιώνουν χωρίς να εξαντλούν τους πόρους του τόπου. Αυτή η σοφία αποτυπώνεται σε κάθε γωνιά της περιοχής: από τους πέτρινους οικισμούς μέχρι τις παραδοσιακές μεθόδους των ψαράδων και των κτηνοτρόφων που χρησιμοποιούσαν τα υλικά του υγροτόπου και της περιοχής -το καλάμι, τη λάσπη, το ξύλο και την πέτρα- για να χτίσουν τα σπίτια και τα μαντριά τους.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της γνώσης είναι τα «πελαΐζια», οι παλιές κατασκευές των ψαράδων από κλαδιά αρκεύθου. Κάποτε πρόσφεραν καταφύγιο στα ψάρια και αργότερα αποτέλεσαν σωτήρια λύση για τους πελεκάνους, όταν η στάθμη της λίμνης έπεσε γύρω στο 1990 και τα πουλιά τα χρησιμοποίησαν για να φωλιάσουν. Το περασμένο φθινόπωρο, καθώς τα νερά υποχώρησαν και πάλι δραματικά, τα πελαΐζια εμφανίστηκαν ξανά μετά από δεκαετίες, θυμίζοντάς μας ότι η ζωή βρίσκει πάντα τον τρόπο να επιβιώνει μέσα από τη συνεργασία ανθρώπου και φύσης.
Σήμερα, όμως, αυτός ο πανάρχαιος δεσμός δοκιμάζεται από την κλιματική κρίση. Παρά τις βροχοπτώσεις των τελευταίων μηνών, οι ιστορικά χαμηλές στάθμες των λιμνών δεν είναι απλώς ένα οικολογικό «καμπανάκι», αλλά μια πρόκληση για την επιβίωση της ίδιας της τοπικής κοινωνίας. Οι ψαράδες, οι αγρότες και οι κτηνοτρόφοι βλέπουν τον κύκλο της ζωής τους να επηρεάζεται από την ξηρασία και τον απρόβλεπτο καιρό, συνειδητοποιώντας ότι οι ισορροπίες που θεωρούσαμε δεδομένες αλλάζουν.
Όμως, η Πρέσπα είναι ένας τόπος δυναμικός που ξέρει να προσαρμόζεται. Ως Εταιρία Προστασίας Πρεσπών, πιστεύουμε ότι η λύση βρίσκεται στο να μοιραστούμε την ανησυχία μας, αλλά κυρίως τις ιδέες μας για το μέλλον. Με απλά βήματα, όπως η ορθολογική διαχείριση του νερού στο πότισμα και στοχευμένες παρεμβάσεις για την προστασία της φύσης, μπορούμε να διασφαλίσουμε τη βιωσιμότητά του τόπου μας.
Το μήνυμά μας για τη φετινή γιορτή είναι ένα μήνυμα συνεργασίας. Αν ενώσουμε τη σοφία του παρελθόντος με τη φρεσκάδα των νέων ιδεών, μπορούμε να κρατήσουμε τις λίμνες μας ζωντανές. Οι υγρότοποι δεν είναι μόνο νερό, πουλιά και ψάρια. Είναι οι άνθρωποι και οι αναμνήσεις τους. Είναι ο πολιτισμός που έχει δημιουργηθεί όλα αυτά τα χρόνια. Όλοι μαζί μπορούμε να εξασφαλίσουμε ότι αυτή η μοναδική γωνιά της γης θα συνεχίσει να είναι γεμάτη ζωή για πολλές γενιές ακόμα.
Γνωρίστε τις δράσεις της Εταιρίας Προστασίας Πρεσπών στο www.spp.gr
