Η Πολιτεία οφείλει να μεριμνήσει για τα πολλαπλά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι Σχολικές Υποδομές και οι εμπλεκόμενες Υπηρεσίες.
Επαρκής Χρηματοδότηση και στελέχωση, ξεκαθάρισμα αρμοδιοτήτων τα ζητούμενα
Η Ομοσπονδία μας σε συνέχεια προηγούμενων ημερίδων (για την αντιπλημμυρική προστασία της Αττικής και για τη λειτουργία των Υπηρεσιών Δόμησης) προχώρησε στη διοργάνωση Ημερίδας για τη Σχολική Στέγη, την Πέμπτη 26/3/2026 στο αμφιθέατρο του ΤΕΕ. Σκοπός της σύμφωνα με την πρόσκληση ήταν η διερεύνηση και ανάδειξη όλων των ζητημάτων γύρω από το θέμα αυτό, με την αναγκαία συμμετοχή όλων όσων εμπλέκονται (Μηχανικοί, Δήμοι, Επιστημονικοί φορείς, εκπαιδευτικοί, γονείς, ΚτΥΠ κλπ). Όπως αναφέραμε στην πρόσκληση: «Με ιδιαίτερη ανησυχία παρακολουθούμε να πληθαίνουν φαινόμενα ατυχημάτων, αστοχιών γύρω από τις γερασμένες και μη επαρκώς συντηρημένες σχολικές υποδομές (κτίρια και προαύλιοι χώροι), ενώ τα έργα τα απαραίτητα για την κατασκευή, ανακατασκευή, συντήρηση των σχολείων καθυστερούν λόγω ελλειπούς χρηματοδότησης και αλλότριων προτεραιοτήτων. Ο αναγκαίος προσεισμικός έλεγχος που εκτελείται αυτή την περίοδο και οι απαιτούμενες εργασίες αποκατάστασης και προστασίας που θα προκύψουν δημιουργούν πρόσθετες υποχρεώσεις για την πολιτεία. Το ασαφές ιδιοκτησιακό καθεστώς πολλών σχολικών κτιρίων και οι πολλοί εμπλεκόμενοι φορείς, η πολυνομία και οι αυξημένες ευθύνες των δημόσιων λειτουργών που εμπλέκονται με το θέμα επιτείνουν τα προβλήματα.
Επειδή οι εργαζόμενοι και οι γονείς έχουμε αναδείξει πολλές φορές τα θέματα αυτά, εκτιμούμε ότι πρέπει να αναδειχθούν πρόσθετα με στοιχεία και τεκμηρίωση, ώστε η πολιτεία να αναγκαστεί να δώσει λύσεις για την προστασία και τη βελτίωση της ποιότητας των σχολικών υποδομών για το καλό της κοινωνίας και των παιδιών μας.»
Στην πολύ ενδιαφέρουσα Ημερίδα που κράτησε πάνω από 5 ώρες (εδώ μπορείτε να δείτε ολόκληρο το βίντεο), απεύθυναν χαιρετισμούς :
- Ο Πρόεδρος του Ελληνικό Τμήμα Αντισεισμικής Μηχανικής Ε.Τ.Α.Μ. κος Παπαχρηηστίδης Αρ
- Ο Πρόεδρος του ΔΣ της Δ.Ο.Ε. Μαρίνης Σπ.
- Ο Αντιπρόεδρος της Κ.Ε.Δ.Ε. Κωνσταντέλος Γρ.
- Ο Πρόεδρος του Τ.Ε.Ε. Στασινός Γ.
- Η Οργ. Γραμματέας της Α.Σ.Γ.Μ.Ε. Κιτάνη Μ.
- Ο εκπρόσωπος της ΠΟΕ ΟΤΑ Βαρσάμης Αλ.
Και στη συνέχεια παρουσιάστηκαν οι πάρα πολύ ενδιαφέρουσες εισηγήσεις από τους συναδέλφους μας (τους οποίους και ευχαριστούμε για τη συμβολή τους), τις οποίες μπορείτε να δείτε και εδώ:
- Μώκος Β. (Γε. Διευθ. ΟΑΣΠ) : Πρωτοβάθμιος Προσεισμικός Έλεγχος Σχολικών Κτιρίων .pdf
- Βαδαλούκας Γ. (ΕΤΑΜ): Τρωτότητα σχολείων στην Ελλάδα .pdf
- Σύλλογος Γονέων & Κηδεμόνων του 1ου Λυκείου Χολαργού «1ο Λύκειο Χολαργού: Το ημιτελές έργο και η ασφάλεια των μαθητών» .pdf
- Μιζρακιάν Αρ.: «Παρατηρήσεις για τους Πρωτοβάθμιους Προσεισμικούς Ελέγχους στα Σχολικά Κτίρια».pdf
- Δανδουλάκης Μ. (Σωματείο ΚτΥΠ): «Σχολικά κτίρια – Ανησυχητικές ομοιότητες με την πολιτική που οδήγησε στο έγκλημα των Τεμπών».pdf
- Κουτζής Δ., μέλος Δ.Ε. ΤΕΕ: «Ασφαλής και Σύγχρονη Σχολική Στέγη: Ανάγκη και όχι Εμπόρευμα»
- Μαρινάκη Μ.: «Ασφάλεια και Συντήρηση Σχολικών Υποδομών: Χαρτογράφηση Υφιστάμενης Κατάστασης, Ευθύνες και Αναγκαίες Παρεμβάσεις» .pdf
- Μπλάτσιος Β.: “Δυσχέρειες στη λειτουργία των σχολικών κτιρίων” .pdf
- Πομόνης Τζ.: «Το ιστορικό της εγκατάλειψης του κτιρίου του 2ου Δημοτικού Σχολείου Ζακύνθου».pdf
- Ράντου Ευδ.: “Σχολική Στέγη: η περίπτωση του Δήμου Σερρών “.pdf
- Τερζίδου Μ. : «Σχολεία και Συντηρήσεις – Οι Δήμοι είναι αρμόδιοι , έχουν όμως το απαραίτητο οπλοστάσιο ?» .pdf
- Τσουμαλάκος Νέστορας: «Ποιος ευθύνεται για τα σχολικά κτίρια; Ιδιοκτησία, συντήρηση, ασφάλεια και ο ρόλος των σχολικών επιτροπών» .pdf
- Πετούρη Ελ. : “Αρχιτεκτονική των Σχολικών κτιρίων: μια χαμένη ευκαιρία?”.pdf
Από το περιεχόμενο των εισηγήσεων, αλλά και τη συζήτηση που ακολούθησε, αναδείχθηκαν πληθώρα θεμάτων που οφείλουν να απασχολήσουν την επόμενη περίοδο, την Πολιτεία, αλλά και όλα τα εμπλεκόμενα μέρη:
Η χρηματοδότηση των αναγκαίων έργων στον τομέα της σχολικής στέγης, είναι ελλιπέστατη και αυτό έχει ως αποτέλεσμα μειωμένες συντηρήσεις, οι οποίες αποτελούν και το μεγαλύτερο πρόβλημα στη λειτουργία τους γιατί βγάζει συνεχή προβλήματα, ατυχήματα και αστοχίες με μεγάλους κίνδυνους για παιδιά και εκπαιδευτικούς. Όπως αναφέρθηκε ενδεικτικά το κράτος επιδοτεί τους Δήμους μόλις με 30 εκατ. € ετησίως για τα σχολειά, ενώ οι Δήμοι δαπανούν πάνω από 380 εκατ. € (τα οποία προφανώς και δεν επαρκούν). Η ελλιπής συντήρηση οδηγεί σε «μη δομική τρωτότητα» (σοβάδες, υαλοπίνακες, φώτα, πόρτες, ψευδοροφές κλπ), αλλά υποσκάπτει συχνά και τη «δομική τρωτότητα» των σχολείων. Είναι αναγκαίο να θεσμοθετηθεί ετήσιος έλεγχος της «μη δομικής τρωτότητας» όλων των σχολικών κτιρίων, διότι από εκεί προκύπτουν τα περισσότερα προβλήματα και με τα στοιχεία το 1 στα 3 περίπου σχολεία αντιμετωπίζει προβλήματα αυτής της φύσης.
Οι αρμόδιες Τεχνικές Υπηρεσίες των Δήμων είναι ακραία υποστελεχωμένες (ειδικά στις κρίσιμες ειδικότητες των Μηχανικών) με πλήθος ευθυνών και δυστυχώς μηδενικές προοπτικές στελέχωσης, λόγω εξευτελιστικών αποδοχών. Αναφέρθηκαν πλήθος παραδειγμάτων όπου Υπηρεσίες με 3-5 Μηχανικούς έχουν στην αρμοδιότητα τους εκατοντάδες Σχολεία, ενώ απουσιάζουν εντελώς ειδικότητες όπως οι Ηλεκτρολόγοι και Μηχανολόγοι, τη στιγμή που στα σχολεία λειτουργούν Λεβητοστάσια, Πίνακες, Πυρόσβεση κλπ.
Ο Προσεισμικός έλεγχος που επιτέλους ξεκίνησε από τον Οργανισμό Αντισεισμικής Προστασίας με τη συνδρομή του ΤΕΕ, για πρώτη φορά κατέγραψε μέσω Φύλλων Ελέγχου, το σύνολο των δημόσιων κτιρίων στη χώρα, ως προς την ενδεχόμενη επικινδυνότητα τους σε σεισμικά φαινόμενα. Η κατάταξη των σχολείων – χωρίς να εγείρει αυτή τη στιγμή μεγάλους κινδύνους μια και το 92,92% των σχολικών μονάδων είναι χωρίς ευρήματα που να υποδηλώνουν κίνδυνο σε περίπτωση σεισμού – καταγράφει ένα 20% αυτών τα οποία θα έπρεπε να προχωρήσουν στη δεύτερη φάση Προσεισμικού Ελέγχου, για τον οποίο όμως επείγει να βρεθεί η απαιτούμενη χρηματοδότηση. Όπως αναφέρθηκε και σε εισήγηση, «όλος ο Πρωτοβάθμιος Προσεισμικός έλεγχος κόστισε όσο 2 πύραυλοι Πάτριοτ». Η ολοκλήρωση του Προσεισμικού Ελέγχου σε συνδυασμό με τις αναγκαίες μόνιμες συντηρήσεις των Σχολικών Υποδομών, και τις επεμβάσεις όπου αυτές είναι απαραίτητες, είναι η καλύτερη διασφάλιση ώστε να μη θρηνήσουμε νέα Τέμπη στα σχολεία.
Η πρόσφατη κατάργηση των Σχολικών Επιτροπών, δημιουργεί πρόσθετα προβλήματα στην καθημερινή λειτουργία των Σχολείων, φορτώνοντας τις υποστελεχωμένες Υπηρεσίες με πολλαπλά γραφειοκρατικά βάρη, που αδυνατούν να διαχειριστούν. Η υποκατάσταση των δημοσίων επενδύσεων και παρεμβάσεων, από ιδιωτικά σχήματα «δωρεών» από Τράπεζες (που έχουν απαλλαχθεί από τη φορολόγηση τους!), όπως το πρόγραμμα «Μαριέττα Γιαννάκου», δημιουργεί πρόσθετα προβλήματα στις Υπηρεσίες που αναγκάζονται να αναζητούν σχέδια, άδειες και παρεμβάσεις που έγιναν, από τους «δωρητές». Η λογική να εξωραΐσουμε αισθητικά, εξωτερικά με βαφές τα σχολεία, ενώ παραμελούμε τις συντηρήσεις, επισκευές και αναγκαίες αποκαταστάσεις δε μπορεί να οδηγήσει πουθενά.
Η πολυνομία, τα προβλήματα στη νομοθεσία Δημοσίων Έργων και το πλήθος των εμπλεκόμενων φορέων, επιβαρύνει με πρόσθετα προβλήματα τις αναγκαίες δράσεις. Χρειάζεται ενοποίηση φορέων, καλύτερος συντονισμός και σαφείς αρμοδιότητες, ώστε όλο το σύστημα σχεδιασμού, μελέτης, κατασκευής, λειτουργίας και συντήρησης των σχολείων να εποπτεύεται, καταγράφεται πιο αποτελεσματικά, από το Υπουργείο Παιδεία, την ΚτΥΠ, έως τους Δήμους. Η αρχιτεκτονική των σχολικών χώρων, οι προαύλιοι και αθλητικοί χώροι, που τους συνοδεύουν είναι συστατικά στοιχεία ενός σύγχρονου σχολείου και πρέπει να τύχουν της αντίστοιχης προσοχής.
Όλα τα παραπάνω απαιτούν κοινές δράσεις και διεκδικήσεις από τα εμπλεκόμενα μέρη (Μηχανικοί, Υπηρεσίες Δήμοι, Γονείς, Εκπαιδευτικοί, Μαθητές κλπ). Ελπίζουμε η Ημερίδα μας να αποτέλεσε ένα πρώτο βήμα στην κατεύθυνση αυτή.
