Με έκπληξη διαπιστώσαμε ότι στο Σχέδιο Νόμου με τίτλο: «Παρεμβάσεις για ένα κράτος πιο φιλικό στον πολίτη», περιλαμβάνεται στο άρθρο 4:
Σύμπραξη της Διοίκησης με πιστοποιημένους επαγγελματίες – Προσθήκη άρθρου 3Α στον Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας
Στον Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας (ν. 2690/1999, Α΄45) προστίθεται άρθρο 3Α, ως εξής: «Άρθρο 3Α Σύμπραξη της Διοίκησης με πιστοποιημένους επαγγελματίες
- Οι φορείς του πρώτου εδαφίου του άρθρου 1 δύναται να διαπιστώνουν τη συνδρομή των κατά νόμο προϋποθέσεων για την έκδοση μιας διοικητικής πράξης, με βάση βεβαιώσεις, εκθέσεις, σχέδια αποφάσεων ή άλλα έγγραφα που εκδίδουν επαγγελματίες για γεγονότα ή στοιχεία που είναι συναφή με την άσκηση του επαγγέλματός τους. Οι φορείς του πρώτου εδαφίου πιστοποιούν ότι οι επαγγελματίες διαθέτουν αποδεδειγμένα τα αναγκαία προσόντα, την κατάλληλη εξειδίκευση και εμπειρογνωμοσύνη για την εκτέλεση του έργου που τους ανατίθεται. Οι πιστοποιημένοι επαγγελματίες εγγράφονται σε ειδικό μητρώο που τηρείται από τους φορείς που τους πιστοποίησαν, αποκτούν πρόσβαση σε όλα τα στοιχεία και δεδομένα που απαιτούνται για την εκτέλεση του έργου που τους ανατίθεται και εκδίδουν βεβαιώσεις, εκθέσεις, σχέδια αποφάσεων ή άλλα έγγραφα που παράγουν πλήρη απόδειξη ως προς τα στοιχεία που εμπεριέχονται σε αυτά ενώπιον των φορέων που τους έχουν πιστοποιήσει. Οι υπάλληλοι που εκδίδουν διοικητικές πράξεις με βάση τις βεβαιώσεις, εκθέσεις, σχέδια αποφάσεων ή άλλα έγγραφα πιστοποιημένων επαγγελματιών δεν έχουν καμία ευθύνη για εγγραφές και ενδείξεις των πράξεων που οφείλονται σε σφάλματα των βεβαιώσεων, εκθέσεων, σχεδίων αποφάσεων ή άλλων εγγράφων.
- Οι φορείς που πιστοποιούν επαγγελματίες πραγματοποιούν υποχρεωτικά δειγματοληπτικό έλεγχο σε ποσοστό τουλάχιστον πέντε τοις εκατό (5%) επί των διοικητικών πράξεων που εκδίδονται βάσει βεβαιώσεων, εκθέσεων, σχεδίων αποφάσεων ή άλλων εγγράφων πιστοποιημένων επαγγελματιών. Αν ένας φορέας διαπιστώσει την έκδοση τριών (3) τουλάχιστον εσφαλμένων βεβαιώσεων εκθέσεων, σχεδίων αποφάσεων ή άλλων εγγράφων από πιστοποιημένο επαγγελματία, ανακαλεί την πιστοποίησή του επαγγελματία, τον διαγράφει από το ειδικό μητρώο πιστοποιημένων επαγγελματιών του και τον αποκλείει για έως πέντε (5) έτη από την απόκτηση πιστοποίησης.
- Οι πιστοποιημένοι επαγγελματίες δύνανται να ασκούν το έργο τους μετά από ανάθεση από διοικούμενους με υπεύθυνη δήλωση του άρθρου 8 του ν. 1599/1986 (Α΄ 75) που απευθύνεται στον αρμόδιο φορέα. Το άρθρο 7, περί αμεροληψίας των διοικητικών οργάνων, εφαρμόζεται και για τους πιστοποιημένους επαγγελματίες.
- Με κοινή απόφαση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και του κατά περίπτωση αρμόδιου Υπουργού καθορίζονται το κατ΄ αποκοπήν ποσό της αποζημίωσης που καταβάλλεται από τον φορέα στους πιστοποιημένους επαγγελματίες ανάλογα με το έργο που τους ανατίθεται, οι προϋποθέσεις και ο τρόπος καταβολής της αποζημίωσης αυτής, καθώς και ο τρόπος αποτύπωσής της στα βιβλία του πιστοποιημένου επαγγελματία.
- Με απόφαση του κατά περίπτωση αρμόδιου Υπουργού δύναται να ορίζονται:
α) η κατηγορία και ο ανώτατος αριθμός των επαγγελματιών που δύναται να πιστοποιηθούν, η διαδικασία και οι προϋποθέσεις για την πιστοποίησή τους, καθώς και οι λόγοι αποκλεισμού τους,
β) τα αναγκαία προσόντα για την πιστοποίηση των επαγγελματιών, η κατάλληλη εξειδίκευση και εμπειρογνωμοσύνη αυτών, καθώς και ο τρόπος απόδειξής τους,
γ) αν απαιτείται επιμόρφωση των επαγγελματιών, η ύλη, το πρόγραμμα επιμόρφωσης, ο φορέας επιμόρφωσης, καθώς και οι λεπτομέρειες για τη διαδικασία επιμόρφωσης,
δ) η χρονική διάρκεια της πιστοποίησης των επαγγελματιών,
ε) οι λεπτομέρειες για τη διαπίστωση της έναρξης λειτουργίας του ειδικού μητρώου πιστοποιημένων επαγγελματιών, την εγγραφή των πιστοποιημένων επαγγελματιών σε αυτό, τους λόγους διαγραφής από αυτό, και, αν το έργο δύναται να ανατεθεί από διοικουμένους, οι λεπτομέρειες για την πρόσβαση των διοικουμένων σε αυτό,
στ) οι κατηγορίες των διοικητικών πράξεων που μπορούν να εκδίδονται βάσει βεβαιώσεων, εκθέσεων, σχεδίων αποφάσεων ή άλλων εγγράφων πιστοποιημένων επαγγελματιών,
ζ) η διαδικασία για την ανάθεση προς τον πιστοποιημένο επαγγελματία του έργου από τον φορέα ή από τον διοικούμενο,
η) πρότυπα βεβαιώσεων, εκθέσεων ελέγχου ή αυτοψίας, σχεδίων αποφάσεων ή άλλων εγγράφων που εκδίδονται από τους πιστοποιημένους επαγγελματίες,
θ) ο ανώτατος αριθμός υποθέσεων που μπορούν να χειρίζονται ταυτόχρονα οι πιστοποιημένοι επαγγελματίες, καθώς και o ανώτατος αριθμός βεβαιώσεων, εκθέσεων, σχεδίων αποφάσεων ή άλλων εγγράφων που δύναται να εκδίδει ο ίδιος πιστοποιημένος επαγγελματίας σε ετήσια βάση,
ι) οι αρμόδιοι υπάλληλοι που θα συνεργάζονται με τους πιστοποιημένους επαγγελματίες και θα τους χορηγούν τα αναγκαία στοιχεία από τα αρχεία του φορέα για την εκτέλεση του έργου τους,
ια) οι υποχρεώσεις των πιστοποιημένων επαγγελματιών έναντι του φορέα και των διοικουμένων, σε περίπτωση που η ανάθεση γίνεται από αυτούς,
ιβ) τα κριτήρια επιβολής των κυρώσεων που επιβάλλονται στους πιστοποιημένους επαγγελματίες, σύμφωνα με την παρ. 2 του παρόντος,
ιγ) τα είδη, τα κριτήρια και ο αριθμός των ελέγχων επί των βεβαιώσεων, εκθέσεων, σχεδίων αποφάσεων ή άλλων εγγράφων,
ιδ) μέτρα πρόνοιας για την αποφυγή σύγκρουσης συμφερόντων, ιδίως όταν η αμοιβή του πιστοποιημένου επαγγελματία καταβάλλεται από τον διοικούμενο, και
ιε) κάθε άλλο θέμα σχετικό με την εφαρμογή του παρόντος.».
Με μια Υπουργική Απόφαση, ανά Υπουργείο δηλαδή θα ξεχάσουμε ότι γνωρίζαμε μέχρι σήμερα ως Δημόσια Διοίκηση. Οι Υπηρεσίες θα αναθέτουν – άγνωστο πως – σε διάφορους «πιστοποιημένους» ιδιώτες το σύνολο των λειτουργιών τους: Μελέτες, Συμβάσεις, Εκθέσεις, Αποφάσεις, Πρόστιμα, Διοικητικές Πράξεις και ότι μπορεί να φανταστεί κανείς.
Η πρόβλεψη αυτή επέκτασης της δυνατότητας υπογραφής αποτελεί άλλο ένα βήμα στη μακρόχρονη διαδικασία διάλυσης και απαξίωσης των Δημόσιων Τεχνικών Υπηρεσιών και των ΥΔΟΜ και φυσικά κανένα θετικό αποτέλεσμα δε θα έχει. Όπως αναλυτικά είχαμε αναφέρει και για την αντίστοιχη περίπτωση των ΙΔΟΧ: «η πρόβλεψη υποκατάστασης Τακτικών Υπαλλήλων με Συμβασιούχους, αντίκειται στο άρθρο 103 του Συντάγματος, διότι οι ορισμένου χρόνου συμβασιούχοι εκ του Συντάγματος δύνανται να καλύπτουν πρόσκαιρες, έκτακτες ανάγκες και όχι διαρκείς όπως εν προκειμένω που καλούνται να αναλάβουν καθήκοντα μόνιμων υπαλλήλων. Ο έλεγχος και εντέλει η υπογραφή – αποδοχή των πράξεων αυτών συνιστούν το σκοπό λειτουργίας των δημόσιων υπηρεσιών και εκ του Συντάγματος τα καθήκοντα αυτά δέον όπως ανατίθενται σε υπαλλήλους που προσλαμβάνονται και υπηρετούν κατά τους όρους που προβλέπονται στο εν λόγω άρθρο του Συντάγματος. Δεν δικαιολογούνται για λόγους δημοσίου συμφέροντος όπως ανεπιτυχώς επιχειρείται να αποτυπωθεί στην αιτιολογική έκθεση. Η ανάγκη αυτή είναι γνωστή, όπως γνωστός είναι και ο σύμφωνος με το σύνταγμα τρόπος εκπλήρωσης της σχετικής υποχρέωσης – μέσω πρόσληψης δημόσιων υπαλλήλων. Αντίθετα λόγοι επιτακτικού δημοσίου συμφέροντος επιβάλλουν την απόσυρση της σχετικής διάταξης, καθώς, μεταξύ άλλων, τυχόν υλοποίησή της χορηγεί δικαίωμα υπογραφής σε συναδέλφους Μηχανικούς, οι οποίοι δεν έχουν διοριστεί με την προβλεπόμενη στο Σύνταγμα διαδικασία, και ως εκ τούτου δεν υπάγονται στο Δημοσιοϋπαλληλικό Κώδικα και ούτε ελέγχονται πειθαρχικά και ποινικά, ακόμα και για την έκδοση και πρόσδωση ισχύος σε διοικητικές πράξεις που αποσκοπούν στην προστασία του περιβάλλοντος, όπως επιτάσσει το άρθρο 24 του Συντάγματος. Είναι προφανές ότι μία τέτοια πρόβλεψη κατ’ ουσία συνιστά ανάθεση της υποχρέωσης του κράτους να προστατεύει το περιβάλλον σε ιδιώτες. Επιπρόσθετα η διάταξη προσβάλλει την συνταγματική αρχή της ισότητας (μολονότι ουσιωδώς διαφέρουν οι Μόνιμοι και ΙΔΑΧ με τους ΙΔΟΧ Μηχανικούς εντούτοις εξισώνονται στις αρμοδιότητες) αλλά προσβάλλει και την αρχή της αναλογικότητας στο μέτρο που επελέγη η επίλυση του γνωστού και αναμενόμενου προβλήματος (ενόψει της διαπιστωθείσας από τα παλιά υποστελέχωσης) με την (αντικείμενη στο Σύνταγμα) ανάθεση δικαιώματος υπογραφής σε ΙΔΟΧ ενώ θα μπορούσε ευχερώς να περιορίσει άλλες αρμοδιότητες των μόνιμων ώστε να εκπληρώνουν βασικά το διάστημα αυτό και έως την πρόσληψη νέου προσωπικού όπως αναφέρεται στην αιτιολογική, αυτή την κύρια αρμοδιότητα τους καταβάλλοντας επιπλέον αμοιβή για αυτή την εργασία (όπως στην ΑΑΔΕ και στον eΕΦΚΑ).
Οι Μηχανικοί Δημόσιοι Υπάλληλοι Μηχανικοί υπογράφουν πλήθος Διοικητικών Πράξεων (Εκδόσεις Οικοδομικών Αδειών, Εκθέσεις Αυτοψιών αυθαιρέτων και Επικίνδυνων Κατασκευών, οριοθετήσεις Ρεμάτων, Εγκρίσεις Πολεοδομικών Σχεδίων, Πρωτόκολλα Παραλαβής Εργασιών, Λογαριασμούς, Πράξεις κατακύρωσης Διαγωνισμών κ.α.) με μεγάλες επιπτώσεις στο Περιβάλλον, στο Δημόσιο Συμφέρον, στην ασφάλεια των Υποδομών αλλά και στο Δημόσιο Χρήμα. Για το λόγο αυτό βρίσκονται και υπό διαρκή ποινικό και πειθαρχικό έλεγχο. Οι Ορισμένου Χρόνου συνάδελφοι μας μέχρι να βρεθεί η λύση των προσλήψεων, μπορούν να συνεισφέρουν με την υπογραφή τους στη σύνταξη Μελετών, Τεχνικών Εκθέσεων και στην παροχή άλλων Τεχνικών Υπηρεσιών σύμφωνα με τα Επαγγελματικά τους Δικαιώματα, αλλά όχι με την υπογραφή Διοικητικών Πράξεων.»
Να προσθέσουμε επιπλέον και το γεγονός του ασυμβίβαστου μεταξύ «Πιστοποιημένου Επαγγελματία» και ελεγχόμενου αφού κανείς δε μπορεί να αποκλείσει το γεγονός ότι ο «Επαγγελματίας» μπορεί ταυτόχρονα να λειτουργήσει παραπλεύρως και εφαπτόμενα με τα συμφερόντα τα οποία καλείται να ελέγξει!!! Ήδη όπως γνωρίζετε, η Ομοσπονδία μας έχει αντιδράσει με ανακοινώσεις αλλά και αίτηση ακυρώσεως στο Συμβούλιο της Επικρατείας στην πρόσφατη προσπάθεια υποκατάστασης των μονίμων υπαλλήλων με 24μηνους ΙΔΟΧ Υπαλλήλους για τη στελέχωση των ΥΔΟΜ της χώρας. Το ίδιο θα πράξουμε και σε κάθε άλλη αντίστοιχη περίπτωση. Εκεί αναλυτικά αναφέραμε ότι:
«Λόγω της σημασίας των αρμοδιοτήτων που έχουν ανατεθεί, ως εκ του επιστημονικού τους πεδίου, στους ΠΕ Μηχανικούς, η ελλιπής στελέχωση έχει ήδη δημιουργήσει ποικίλα προβλήματα δυσλειτουργίας των δημοσίων υπηρεσιών, μεταξύ αυτών και στην ΚΥΔΟΜ και, ως γνωστόν, στις πολύπαθες ΥΔΟΜ των περισσότερων Δήμων της χώρας (οι οποίες μάλιστα με πρωθυπουργική εξαγγελία ενδέχεται να μεταφερθούν στο Ελληνικό Κτηματολόγιο!).
Όμως η πραγματικότητα αυτή (για τη διαμόρφωση της οποίας είναι υπεύθυνη η Πολιτεία που δεν ανέλαβε νομοθετικές πρωτοβουλίες βελτίωσης των όρων παροχής των υπηρεσιών των ΠΕ Μηχανικών, σύμφωνα και με τις αιτιολογημένες προτάσεις που έχουμε όλο αυτό το διάστημα αρμοδίως καταθέσει στους αρμόδιους Υπουργούς) δεν επιτρέπεται να αποτελέσει δικαιολογητικό λόγο καταστρατήγησης του άρθρου 103 του Συντάγματος και των αρχών αξιοκρατίας και διαφάνειας που επίσης προστατεύονται από το Σύνταγμα.
Με τις προαναφερόμενες πράξεις, καταλύεται ο κανόνας της στελέχωσης της Δημόσιας Διοίκησης με μόνιμους δημοσίους υπαλλήλους, ενώ άλλωστε δεν πληρούνται οι αυστηρές προϋποθέσεις που ορίζονται στην παρ. 8 του 103 άρθρου του Συντάγματος, αφού δεν καθορίζονται σαφώς αλλά ούτε και γίνεται έστω επίκληση των πρόσκαιρων ή απρόβλεπτων και επειγουσών αναγκών που δήθεν εξυπηρετούνται από την πρόσληψη ΠΕ Μηχανικών με συμβάσεις ιδιωτικού δικαίου ορισμένου χρόνου στην ΚΥΔΟΜ και στις ΥΔΟΜ των ΟΤΑ α΄ βαθμού του πεδίου εφαρμογής τους.
Σε κάθε δε περίπτωση, προσβάλλεται και το άρθρο 24 παρ. 2 του Συντάγματος, καθώς ο έλεγχος του χωροταξικού και πολεοδομικού σχεδιασμού και η αντιμετώπιση της αυθαίρετης δόμησης (αρμοδιότητες που έχουν ανατεθεί στην ΚΥΔΟΜ και στις ΥΔΟΜ των ΟΤΑ α΄ βαθμού) τελεί υπό τον έλεγχο του Κράτους, ενώ με τις προσβαλλόμενες εγκρίνεται η πρόσληψη προσωπικού που δεν υπάγονται στο Δημοσιοϋπαλληλικό Κώδικα και δεν πληρούνται οι εγγυήσεις επαγγελματικής επάρκειας, ανεξαρτησίας και αμεροληψίας που αυτός παρέχει και λόγω του ιεραρχικού ελέγχου στον οποίο υπόκεινται, παρότι οι προσλαμβανόμενοι καλούνται να παράσχουν τις υπηρεσίες τους στο πλαίσιο υλοποίησης της ανωτέρω συνταγματικής υποχρέωσης του Κράτους.»
Είναι προφανές ότι όπως όλες οι μέχρι τώρα «λύσεις» που επιχειρούν να δώσουν τα αρμόδια Υπουργεία θα αποτύχει και αυτή παταγωδώς. «Επέκταση δικαιώματος υπογραφής», «Παράλληλα καθήκοντα», «Αναπτυξιακοί Οργανισμοί», «e Άδειες», «Συμβασιούχοι με 8μηνά», «Διοικητικές Υποστηρίξεις», «Προγραμματικές Συμβάσεις», «Διαγωνισμοί ΑΣΕΠ», «2ετείς Συμβασιούχοι», «μεταφορά στο Κτηματολόγιο», «Πιστοποιημένοι Επαγγελματίες» κοκ.
Τέλος συντασσόμαστε με το ΤΕΕ σχετικά με την προβλεπόμενη κατάργηση της υποχρέωσης υποβολής τοπογραφικού κατά τη διαδικασία μεταβίβασης ακινήτου σε περιοχές εντός σχεδίου πόλης, με λειτουργούν Κτηματολόγιο και κυρωμένη πράξη εφαρμογής, στο ίδιο Νομοσχέδιο, και ζητάμε την απόσυρση – κατάργηση της συγκεκριμένης διάταξης. Και αυτό γιατί υπάρχει πληθώρα λόγων που έχουν αναδειχθεί κατά τη διάρκεια της διαβούλευσης από τεχνικούς και επιστημονικούς φορείς, διακινδυνεύουν τόσο την ασφάλεια δικαίου στις συναλλαγές ακινήτων όσο και το διαχρονικό εγχείρημα της Πολιτείας για τη ψηφιοποίηση του χώρου και τη δημιουργία ολοκληρωμένων γεωχωρικών δεδομένων, ενώ παράλληλα διακινδυνεύει τη δημιουργία περισσότερων προβλημάτων από όσα φιλοδοξεί να λύσει.
Δεν υπάρχει μεγαλύτερη απαξία για την οργανωμένη Πολιτεία από το γεγονός ότι δε μπορεί πια να προσελκύσει νέους επιστήμονες με διάθεση προσφοράς να υπηρετήσουν στις Δημόσιες Τεχνικές Υπηρεσίες (στον πρόσφατο 2ΒΓ/2025 το 90% των προσφερόμενων θέσεων ΠΕ Μηχανικών έμειναν κενές!.). Οι εξευτελιστικές αποδοχές μας σε συνδυασμό με τις τεράστιες (και ποινικές) ευθύνες που αναλαμβάνουμε, εξηγούν το κύμα φυγής και παραίτησης που παρουσιάζεται, ειδικά στους Μηχανικούς. Οι επιπτώσεις στο Δημόσιο Συμφέρον, στο Περιβάλλον και στις σύγχρονες κοινωνικές ανάγκες ήδη είναι συντριπτικές. Μόνη λύση για τη στελέχωση των κρίσιμων αυτών Υπηρεσιών (ΥΔΟΜ και Τεχνικών Υπηρεσιών) όπως έχουμε τονίσει είναι :
- οι προσλήψεις Μόνιμου Προσωπικού με σταθερές σχέσεις εργασίας, μέσω διαγωνισμών ΑΣΕΠ αντί για λανθασμένες λύσεις Συμβασιούχων
- ο σοβαρός διάλογος με όλους τους εμπλεκόμενους για το μέλλον των ΥΔΟΜ και τον Δημόσιο έλεγχο στο δομημένο περιβάλλον αντί της ιδιωτικοποίησης του ελέγχου (Αναπτυξιακοί Οργανισμοί κλπ)
- οι σοβαρές αυξήσεις στις αποδοχές των Μηχανικών της Δημόσιας Διοίκησης, ώστε αυτό να καταστεί ελκυστικό σε νέους επιστήμονες αντί του οικονομικού ευτελισμού που βιώνουμε
- η νομική και θεσμική προστασία των Μηχανικών αντί της υποτίμησης και της στοχοποίησης
