Η επένδυση στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι ζωτικής σημασίας προκειμένου η Ελλάδα να πετύχει το στόχο να μηδενίσει τις καθαρές εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα έως το 2050. Με τις τρέχουσες συζητήσεις να επικεντρώνονται στην αξιοποίηση του υπεράκτιου αιολικού δυναμικού της χώρας, το σχετικό νομοθετικό πλαίσιο (που αναμένεται να δημοσιευθεί τις επόμενες μέρες) θα προωθήσει τις επενδύσεις στην υπεράκτια αιολική ενέργεια στη χώρα.
Η Alma Economics ανέπτυξε ένα πρωτοποριακό μοντέλο Ανάλυσης Κόστους-Οφέλους για να εκτιμήσει το κόστος και τα οφέλη της υπεράκτιας αιολικής ενέργειας. Το μοντέλο συνδέει το κόστος επένδυσης (συμπεριλαμβανομένου του κόστους κατασκευής, λειτουργίας, συντήρησης και παροπλισμού) καθώς και κοινωνικά κόστη με τα οικονομικά, κοινωνικά και περιβαλλοντικά οφέλη από την υπεράκτια αιολική ενέργεια. Η ανάλυση διερευνά τα οφέλη σε παγκόσμιο και εθνικό επίπεδο, καθώς και για τις τοπικές κοινωνίες και τους επισκέπτες της περιοχής όπου θα κατασκευαστεί το πάρκο. Η συγκεκριμένη μελέτη δημοσιεύθηκε από το Ελληνικό Ίδρυμα Ευρωπαϊκής & Εξωτερικής Πολιτικής (ΕΛΙΑΜΕΠ), με τη χρηματοδότηση των EEA Grants.
Η πρόσφατα αναπτυχθείσα πλωτή υπεράκτια αιολική τεχνολογία είναι η πλέον κατάλληλη για τα βαθιά νερά των ελληνικών θαλασσών. Ένα υποθετικό πλωτό υπεράκτιο αιολικό πάρκο ενεργειακής ισχύος 495MW που βρίσκεται σε μέση απόσταση 10 χλμ. από την ακτή και σε βάθος 250 μ. αναμένεται να απαιτήσει επενδύσεις σχεδόν 1 δισ. ευρώ κατά τη διάρκεια της ζωής του. Το πάρκο αυτό μπορεί να παράγει περίπου 2 εκατ. MWh ετησίως σε διάστημα 25 ετών, καλύπτοντας περίπου το 4% της ετήσιας ενεργειακής ζήτησης της Ελλάδας και μειώνοντας τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα κατά 1,5 εκατ. τόνους.
Η έρευνα της Alma Economics δείχνει ότι η επένδυση σε υπεράκτια αιολική ενέργεια στην Ελλάδα θα δημιουργήσει σημαντικά παγκόσμια κέρδη μέσω της μείωσης των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα αντικαθιστώντας ενέργεια από συμβατικές πηγές. Σε διεθνές επίπεδο, η επένδυση σε υπεράκτια αιολική ενέργεια αναμένεται να δημιουργήσει σημαντικά οφέλη που θα υπερτερούν του σχετικού κόστους. Το προαναφερθέν υποθετικό θαλάσσιο πάρκο μπορεί να αποφέρει καθαρή κοινωνική αξία 715 εκατ. ευρώ, με 1,7 ευρώ να παράγονται για κάθε 1 ευρώ που επενδύεται στο πάρκο. Τα κέρδη ευημερίας για τη διεθνή κοινότητα λόγω της μείωσης των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα αντισταθμίζουν σημαντικά το κόστος και τις απώλειες ευημερίας από την επένδυση. Η τοποθεσία του πάρκου είναι σημαντικός παράγοντας καθορισμού των επιπτώσεών του, καθώς επηρεάζει το κόστος της επένδυσης και τις απώλειες ευημερίας που μπορεί να προκαλέσει το πάρκο για τον τοπικό πληθυσμό και τους επισκέπτες.
Εφόσον θεσπιστούν οι κατάλληλοι μηχανισμοί αποζημίωσης, η υπεράκτια αιολική ενέργεια μπορεί επίσης να ωφελήσει και τις τοπικές κοινωνίες, οι οποίες συχνά αντιστέκονται στην εγκατάσταση αιολικών πάρκων στην περιοχή τους λόγω της οπτικής ρύπανσης και του κινδύνου αρνητικών επιπτώσεων στο τοπικό περιβάλλον. Στο υποθετικό σενάριο που εξετάζεται στην μελέτη, εκτιμάται ότι η ετήσια απώλεια ευημερίας – και συνεπώς η απαιτούμενη αποζημίωση – για τους κατοίκους της περιοχής είναι περίπου 2.500 ευρώ ανά άτομο. Αυτή η αποζημίωση θα μπορούσε να λάβει τη μορφή ιδιωτικής αποζημίωσης, όπως παροχή ενέργειας σε χαμηλότερες τιμές, ή δημόσιας αποζημίωσης, όπως η παροχή τοπικών δημόσιων αγαθών (ανάπτυξη υποδομών ή συντήρηση πολιτιστικής κληρονομιάς). Ωστόσο, μια πιο εμπεριστατωμένη μελέτη είναι απαραίτητη για τον προσδιορισμό των βέλτιστων μηχανισμών αποζημίωσης.
Τα ευρήματα της έρευνας θα συμβάλουν στη δημόσια συζήτηση γύρω από την αιολική ενέργεια στην Ελλάδα και θα θέσουν τις βάσεις για τη μελλοντική υποστήριξη πολιτικών και κανονισμών που θα επιτρέψουν τις πράσινες επενδύσεις σε εθνικό επίπεδο. Η συγκεκριμένη μελέτη αναμένεται να αποτελέσει ένα πολύτιμο εργαλείο για την ευαισθητοποίηση των φορέων χάραξης πολιτικής, των τοπικών κοινοτήτων και του ευρύτερου κοινού στην Ελλάδα σχετικά με τα οφέλη των επενδύσεων στην υπεράκτια αιολική ενέργεια.
