Με το 2021 να μπαίνει στο τελευταίο τρίμηνο του επιταχύνονται οι διαδικασίες για ένα ακόμα σημαντικό έργο φυσικού αερίου που θα υλοποιηθεί στη Δυτική Μακεδονία. Πρόκειται για τον αγωγό του ΔΕΣΦΑ στην περιοχή, ο οποίος έχει ενταχθεί στο υφιστάμενο Δεκαετές Πλάνο Ανάπτυξης (ΔΠΑ) του Διαχειριστή.
Στις πιο πρόσφατες εξελίξεις, και όπως αναφέρει η σχετική ανακοίνωση της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας, η Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) του έργου βγήκε από χθες σε δημόσια διαβούλευση με καταληκτική ημερομηνία την 21η Οκτωβρίου με αποτέλεσμα να γίνεται λόγος για προκήρυξη του διαγωνισμού έως τα τέλη του έτους ή τις αρχές του 2022.
Εφόσον η διαβούλευση κλείσει χωρίς εκπλήξεις, τότε ο ΔΕΣΦΑ θα μπορεί να λάβει την Απόφαση Έγκρισης των Περιβαλλοντικών Όρων από το Υπουργείο Ενέργειας και Περιβάλλοντος, η οποία είναι απαραίτητη για τη δημοπράτηση του έργου.
Όπως έχετε διαβάσει ήδη στο ypodomes.com ο ΔΕΣΦΑ είναι έτοιμος να τρέξει το διαγωνισμό και προσπαθεί να λάβει την τελική επενδυτική απόφαση (FID) για το έργο όσο το δυνατόν πιο γρήγορα.
Στόχος του Διαχειριστή είναι ο διαγωνισμός να τρέξει εντός του τελευταίου τριμήνου του 2021 ή στις αρχές του 2022, έτσι ώστε να έχει αναδειχθεί ο ανάδοχος εντός του Α’ Εξαμήνου του 2022, καθώς σύμφωνα με το υφιστάμενο ΔΠΑ του ΔΕΣΦΑ το έργο θα πρέπει να έχει ολοκληρωθεί εντός του 2023.
Το έργο
Το έργο αφορά στην κατασκευή ενός αγωγού μήκους 155 χιλιομέτρων στη Δυτική Μακεδονία, με σημείο εκκίνησης τα Τρίκαλα Ημαθίας και θα τερματίζει στην Πτολεμαΐδα, ενώ το κόστος της επένδυσης ανέρχεται στα 110 εκατομμύρια ευρώ.
Να υπενθυμίσουμε πως από τους τρεις αγωγούς που δρομολογεί ο ΔΕΣΦΑ (οι άλλοι δύο είναι αυτή της Πάτρας και της Ηπείρου), ο Διαχειριστής δίνει ιδιαίτερο βάρος στο συγκεκριμένο έργο και το θέτει ως προτεραιότητα.
Επιπλέον, ο ΔΕΣΦΑ έχει καταθέσει από τον Μάρτιο του 2021 την ΜΠΕ στο ΥΠΕΝ και εφόσον πάρει το πράσινο φως από την Περιφέρεια και το ΥΠΕΝ είναι έτοιμος να τρέξει τον διαγωνισμό.
Υπό αυτό το πρίσμα και με στόχο την εξοικονόμηση χρόνου ο Διαχειριστής τρέχει ταυτόχρονα ένα επιπλέον διαγωνισμό που αφορά τον εξοπλισμό για την κατασκευή του αγωγού.
Η δημοπράτηση του έργου έχει προκηρυχθεί από τα τέλη Ιουλίου και όπως αναφέρουν πηγές πολύ κοντά στο θέμα η υποβολή προτάσεων έχει ολοκληρωθεί (η προθεσμία ήταν η 13η Σεπτεμβρίου, η οποία και τηρήθηκε) και πλέον ο ΔΕΣΦΑ βρίσκεται στο στάδιο αξιολόγησης με στόχο η ανάδειξη του αναδόχου να έχει ολοκληρωθεί έως τα τέλη του 2021.
Το κόστος του έργου ανέρχεται στα 51,3 εκατομμύρια ευρώ σε ποσό με ΦΠΑ και η διάρκεια του έργου ανέρχεται στους 24 μήνες. Επιπλέον, ο Διαχειριστής διαθέτει και το δικαίωμα μονομερούς παράτασης της ισχύος τη σύμβασης και στην περίπτωση αυτή το τελικό κόστος του έργου θα ανέλθει στα 57,4 εκατ. Ευρώ.
Η σημασία του έργου
Ας μην ξεχνάμε πως ο αγωγός θα περνάει από την Πτολεμαΐδα, όπου εντός του έτους ολοκληρώνεται η λιγνιτική μονάδα της ΔΕΗ Πτολεμαΐδα 5, η οποία παρά το γεγονός ότι θα καίει λιγνίτη κατά το πρώτο έτος λειτουργίας της (2022), θα μετατραπεί γρήγορα σε μονάδα ηλεκτροπαραγωγής από φυσικό αέριο (τέλη 2025) ακολουθώντας τις επιταγές του masterplan απολιγνιτοποίησης.
Ο αγωγός επομένως του ΔΕΣΦΑ, που θα λειτουργεί από το 2023 ή το 2024, εκτός από την τροφοδότηση των τοπικών κοινωνιών με φυσικό αέριο, θα μπορεί να μεταφέρει και το καύσιμο μετάβασης στην μονάδα της ΔΕΗ.
Η εξέλιξη αυτή θα συμβάλλει σημαντικά στην απεξάρτηση της χώρας μας από τον περιβαλλοντικά και οικονομικά ασύμφορο λιγνίτη. Να υπενθυμίσουμε πως το κόστος της εκπομπής ρύπων από τα εργοστάσια ηλεκτροπαραγωγής με λιγνίτη ανέρχεται στα 50 ευρώ/MWh γεγονός που τον καθιστά “ακριβό”, ενώ το ίδιο κόστος για τη καύση φυσικού αερίου ανέρχεται στα 37 ευρώ/MWh.
Να υπενθυμίσουμε, επίσης, πως αυτή την περίοδο θεσπίζεται και το Πλάνο για τη Στρατηγική Εφεδρεία μέσω του οποίου η Ελλάδα επιδιώκει να λάβει χρηματοδότηση για την καύση λιγνίτη και τη λειτουργία λιγνιτικών μονάδων (Άγιος Δημήτριος 1,2,3 και 4, Μεγαλόπολη και Μελίτης) σε περιπτώσεις αυξημένης ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας, όπως συνέβη με το σφοδρό κύμα καύσωνα που διήρκησε από τις αρχές έως τα μέσα Αυγούστου και έσπασε κάθε ρεκόρ ζήτησης (10700 MW στο peak του καύσωνα).
Όπως έχετε ήδη διαβάσει στο ypodomes.com το Πλάνο αυτό θα είναι σε ισχύ μέχρι η εκτιμώμενη ζήτηση παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος να μπορεί να καλύπτεται κατά κύριο λόγο από μονάδες φυσικού αερίου.
Αυτό σημαίνει πως οι επενδύσεις σε αγωγούς φυσικού αερίου, όπως αυτός της Δυτικής Μακεδονίας και της Πάτρας θα αυξήσουν τις ποσότητες μεταφοράς φυσικού αερίου, γεγονός το οποίο μπορεί να συμπαρασύρει ένα κύμα επενδύσεων σε μονάδες φυσικού αερίου με αποτέλεσμα η χώρα μας να μην καταφεύγει τόσο συχνά στο Πλάνο Στρατηγικής Εφεδρείας.
Χρηματοδότηση
Ο αγωγός στη Δυτική Μακεδονία, όπως αναφέρεται στο ΔΠΑ του ΔΕΣΦΑ, επιδιώκει να χρηματοδοτηθεί από κοινοτικά κονδύλια (όπως για παράδειγμα το ΕΣΠΑ ή το Ταμείο Ανάκαμψης) καθώς και από ίδια κεφάλαια του Διαχειριστή.
Βέβαια, η διαμάχη στην Ευρωπαϊκή Ένωση μεταξύ των κρατών του Κέντρου και του Βορρά με τη Νοτιοανατολική Ευρώπη είχε ως αποτέλεσμα ο αγωγός να μείνει προς το παρόν εκτός του Ταμείου Ανάκαμψης.
Βέβαια, τίποτα δεν έχει τελειώσει ακόμα καθώς αυτή την περίοδο, καθώς η απόφαση για την ένταξη ή μη των έργων για υποδομές φυσικού αερίου σε χώρες με ταχεία προγράμματα απολιγνιτοποίησης και ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2029, έργα δηλαδή που “φωτογραφίζουν” τους αγωγούς του ΔΕΣΦΑ, έχει μετατεθεί στο Ευρωκοινοβούλιο με την απόφαση να αναμένεται πριν από τα τέλη του έτους.
Φυσικά, η παραπάνω εξέλιξη δεν επηρεάζει τον προγραμματισμό του ΔΕΣΦΑ για την υλοποίηση του αγωγού καθώς είναι σε θέση να προχωρήσει με ίδια και δανειακά κεφάλαια, γεγονός το οποίο ωστόσο συνεπάγεται ακριβότερες τιμές για τον τελικό καταναλωτή (βιομηχανίες και νοικοκυριά).
Να υπενθυμίσουμε κλείνοντας πως, όπως έχουν ήδη αναφέρει πολύ καλά ενημερωμένες πηγές, στόχος ήταν η ένταξη του αγωγού στο Ταμείο Ανάκαμψης, καθώς τα αυστηρά χρονοδιαγράμματα προήγαγαν τον συνδυασμό έγκαιρης ολοκλήρωσης και χρηματοδότησης, ενώ, εφόσον η απόφαση του Ευρωκοινοβουλίου είναι θετική για τις υποδομές φυσικού αερίου, εξετάζεται το ενδεχόμενο ένταξης στο ΕΣΠΑ 2021-2027.
