Το πρόγραμμα Εξοικονομώ ξεκίνησε χθες, με την πλατφόρμα να παραμένει ανοιχτή μέχρι τέλος του Ιανουαρίου. Με το υπουργείο να εκτιμά πως θα εκδηλωθεί μεγάλο ενδιαφέρον.
Το ΥΠΕΝ όπως και πολλές ευρωπαϊκές χώρες έχουν ρίξει το βάρος στην εξοικονόμηση ενέργειας στις κατοικίες. Ο ευρωπαϊκός κτιριακός τομέας ευθύνεται για το 40% της συνολικής τελικής ενέργειας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και για το 36% των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα.
Επιπλέον, το 35% από το κτήρια της Ε.Ε. είναι παλαιότερα των 50 ετών και το 75% από αυτά κρίνονται μη ενεργειακά αποδοτικά. Στη χώρα μας το 83,22% των κτιρίων που έχουν κατασκευαστεί πριν το 1980 έχουν πολύ μικρή ενεργειακή αποδοτικότητα με τα πιο ενεργοβόρα κτίρια κατοικιών να είναι οι μονοκατοικίες.
Σύμφωνα με το πρόγραμμα εξοικονόμησης ενέργειας που ξεκίνησε χθες απαιτείται η αναβάθμιση κατά τουλάχιστον 3 ενεργειακές κατηγορίες. Είτε πρόκειται για πολυκατοικία, μονοκατοικία ή μεμονωμένα διαμερίσματα. Για τα πολύ χαμηλά εισοδήματα προβλέπεται επιδότηση που φτάνει και το 75%, ενώ θα υπάρχει ένα σύστημα αξιολόγησης των κριτηρίων για την επιλογή των δικαιούχων, με το μεγαλύτερο συντελεστή 50% να έχει η εξοικονόμηση ενέργειας που επιτυγχάνεται.
Πάντως αξίζει να σημειωθεί πως προκαλούν προβληματισμό τα στοιχεία της Αναπτυξιακής Τράπεζας σε σχέση με την ολοκλήρωση των φακέλων που κατατίθενται. Μόλις το 1% των αιτήσεων είναι πλήρεις μετά την πρώτη αξιολόγηση.
Από την άλλη πλευρά μηχανικοί και αναλυτές όπως έχουμε αναφέρει στο Energia.gr εκφράζουν επιφυλάξεις σε σχέση με το αν επιτυγχάνονται οι ευρωπαϊκοί στόχοι της ενεργειακής αποδοτικότητας μέσω του προγράμματος. Τις επιφυλάξεις έρχονται να ενισχύσουν οι δεσμεύσεις της Ε.Ε. για την υποχρέωση εγκατάλειψης του φυσικού αερίου από καύσιμο για την θέρμανση των κτιρίων. Αναλυτές επισημαίνουν πως η χώρα μας θα πρέπει να σταματήσει να επιδοτεί τα ορυκτά καύσιμα.
Την ίδια ώρα, το ενδιαφέρον στρέφεται στην Ε.Ε. καθώς την Τετάρτη αναμένεται να παρουσιαστεί η πρόταση της για τα πρότυπα ελάχιστης ενεργειακής αποδοτικότητας που θα πρέπει να ακολουθήσουν οι χώρες για τα κτήρια. Για πρώτη φορά, η αναθεωρημένη οδηγία καθιστά τον στόχο της Ε.Ε. για την εξοικονόμηση ενέργειας νομικά δεσμευτικό, υποχρεώνοντας τις χώρες της Ε.Ε. να μειώσουν συλλογικά την ενεργειακή τους κατανάλωση κατά 9% κάτω από τα επίπεδα του 2020, έως το 2030.
Οι χώρες της ΕΕ πρέπει επίσης να επιτύχουν νέα ετήσια εξοικονόμηση 1,5% της τελικής κατανάλωσης ενέργειας από το 2024, από το τρέχον επίπεδο του 0,8%.Όταν μια χώρα υπολείπεται του εθνικού της στόχου, θα ενεργοποιούνται αυτόματα «μηχανισμοί κάλυψης κενών».
Να τονιστεί πως ενώ οι περισσότερες χώρες της Ε.Ε. υποστηρίζουν κατ’ αρχήν την ενεργειακή απόδοση, πολλές αντιπροσωπείες εξέφρασαν ανησυχίες για την πρόταση και «υπογράμμισαν την ανάγκη για ευελιξία» όταν πρόκειται για την επίτευξη των στόχων σε εθνικό επίπεδο. Σύμφωνα πάντως με πληροφορίες, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξετάζει τώρα μια προσέγγιση σύμφωνα με την οποία τα περισσότερα δημόσια κτήρια που έχουν κλάση ενεργειακής απόδοσης κάτω από F θα πρέπει να υποβληθούν σε βαθιά ανακαίνιση έως το 2030 το αργότερο.
