Αναφορικά με τις ερωτήσεις που υπέβαλλαν σε κοινή ανακοίνωση ο Δικηγορικός Σύλλογος Χίου και το ΤΕΕ Βορειοανατολικού Αιγαίου, σε ανοικτή επιστολή προς την Κυβέρνηση, το Υπουργείο Μετανάστευσης & Ασύλου αποστέλλει απαντήσεις, υπεραμυνόμενο της επιλογής για την κατασκευή Κλειστής Ελεγχόμενης Δομής στο Θόλος, υποστηρίζοντας ότι ακολουθούνται οι νόμιμες διαδικασίες για τη δημιουργία της.
Παράλληλα επισημαίνει ότι δεν πρόκειται για υπερδομή, αλλά για δομή η οποία αντικαθιστά την υφιστάμενη ανοιχτή δομή της ΒΙΑΛ (1.014 θέσεις), τα διαμερίσματα που έχουν ήδη κλείσει (280 θέσεις) και τη δομή καραντίνας στη Λευκωνιά (165 θέσεις).
Ακολουθούν οι ερωτήσεις που τέθηκαν και οι απαντήσεις που δόθηκαν από το υπουργείο:
“1. Γιατί η Διοίκηση προχωρεί στην κατασκευή του έργου σε αμφισβητούμενης κυριότητας εδαφικό τμήμα, χωρίς να πτοείται από το προβλεπόμενο ενδεχόμενο να δημιουργηθούν δαπανηρά και εν τοις πράγμασι ανεπανόρθωτα τετελεσμένα που θα ανατραπούν εκ των υστέρων με τις αποφάσεις της Δικαιοσύνης, όπως κατά το παρελθόν έχει συμβεί με την προσπάθεια εγκατάστασης της δομής στο Αίπος;
2. Το Δημόσιο θεωρεί ότι έχει απολύτως ασφαλείς τίτλους για την χωροθετημένη περιοχή. Ήδη το Συμβούλιο της Επικρατείας απέρριψε, με αιτιολογημένη απόφαση,την Αίτηση Αναστολής του Δήμου Χίου. Ως προς την ΚΥΑ του 2020 στο Αίπος, το ΣτΕ είχε ζητήσει την έκδοση Πρότυπων Περιβαλλοντικών Δεσμεύσεων για την εγκυρότητα της Κοινής Υπουργικής Απόφασης Χωροθέτησης, διαδικασία που έχει γίνει στην περίπτωση της δομής στην θέση Άκρα Παχύ. Επίσης το Πρωτοδικείο Χίου δεν έχει εκδώσει, παρά την αίτηση του Δήμου Χίου, απόφαση προσωρινής διακοπής εργασιών.
3. Γιατί η Διοίκηση χωροθέτησε το έργο αυτό μέσα στον κηρυγμένο αρχαιολογικό χώρο του Ρημόκαστρου, παρά τη σαφή αρνητική εισήγηση της αρμόδιας Αρχαιολογικής Υπηρεσίας Χίου που αποφαίνεται το προφανές ότι δηλαδή η επέμβαση στο εκεί ανάγλυφο με την χρήση εκρηκτικών -που αναγκαστικά θα απαιτηθεί λόγω του βραχώδους υπόβαθρου- θα προκαλέσει τεράστια και μη αναστρέψιμη αλλοίωση στην περιοχή; Και πώς ακριβώς μπορεί να τηρηθεί στην πράξη επί εδάφους η ανεδαφική σύσταση του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου να περιοριστεί η χρήση εκρηκτικών αφού δεν είναι δυνατή η εκτέλεση των εργασιών χωρίς χρήση εκρηκτικών και πώς μπορεί να γίνει εκ των υστέρων προσπάθεια αποκατάστασης του τοπίου, όταν προφανώς τέτοια αποκατάσταση είναι πρακτικά αδύνατη. Δεν είναι ευθύνη της Διοίκησης να προστατεύσει το χώρο που η ίδια εκήρυξε ως αρχαιολογικό;
4. Για την χωροθετημένη δομή στην θέση Άκρα Παχύ υπάρχει θετική απόφαση του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου, η οποία έλαβε υπόψη την εις΄ξη και ως προς τις όποιες επιπτώσεις έχει ήδη τοποθετηθεί θετικά υπέρ του Δημοσίου το Συμβούλιο της Επικρατείας στην αιτιολογημένη απόφαση απόρριψης της Αίτησης Αναστολής του Δήμου Χίου, άρα το θέμα έχει κριθεί δικαστικά.
5. Γιατί η Διοίκηση χωροθέτησε το έργο αυτό μέσα σε περιοχή χαρακτηρισμένη ως Τοπίο Ιδιαιτέρου Φυσικού Κάλλους (ΤΙΦΚ) και πλησίον σε περιοχή χαρακτηρισμένη ως ΝATURA και αντί να προστατέψει την περιοχή σχεδιάζει να την υποβαθμίσει και να την αλλοιώσει με εκρηκτικά και κτηριακές και λοιπές βλαπτικές εγκαταστάσεις (αποχετευτικό δίκτυο κ.λπ.); Ακόμη κι αν το γράμμα του Νόμου δίνει τυπικά τη δυνατότητα παράκαμψης των περιβαλλοντικών απαιτήσεων με ξεκάθαρα αντισυνταγματικές εξαιρέσεις από αδειοδοτήσεις και μελέτες περιβαλλοντικών όρων, διερωτώμαστε, είναι δυνατόν να χαρακτηρίζεται ένα έργο όπως το εν λόγω, (για την πραγματοποίηση του οποίου θα γίνει χρήση εκρηκτικών υλών για την ανατίναξη εδάφους χαρακτηρισμένου ως «ΤΙΦΚ» και σε απόσταση περίπου 3 χλμ. Από ζώνη «NATURA»), ως δήθεν έργο εμπίπτον στην κατηγορία Β του αρ. 1 ν. 4014/2011 «ΜΗ ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ»; Αυτή είναι η προστασία που επιφυλάσσει η Διοίκηση στα προστατευόμενα εν προκειμένω περιβαλλοντικά και πολιτιστικά αγαθά; Και ποια μέτρα έχουν ληφθεί για την αποχέτευση και την προστασία του υδροφόρου ορίζοντα από την δημιουργία μιας μικρής κωμόπολης στην περιοχή;
6. Για το έργο έχουν εκδοθεί οι απαραίτητες Πρότυπες Περιβαλλοντικές Δεσμεύσεις, ενώ η περιοχή δεν είναι Natura. Θυμίζουμε ότι σήμερα στο χώρο λειτουργούν βιοτεχνικές επιχειρήσεις όπως λατομείο, καρνάγιο και ιχθυοκαλλιέργειες καθώς και μονάδα αφαλάτωσης,
7. Γιατί η Διοίκηση, την ίδια στιγμή που ισχυρίζεται ότι αντλεί τα όποια δικαιώματα κατοχής του χώρου από την ΕΤΑΔ, που υποτίθεται ότι έχει τη διαχείριση επειδή πρόκειται για χώρο που αποχαρακτηρίστηκε ως δάσος, αντί να προστατεύσει εν πάση περιπτώσει την περιοχή που προφανώς θεωρεί ως χρήζουσα ιδιαίτερης προστασίας σύμφωνα με τις αντίστοιχες περιβαλλοντικές διατάξεις, αντιθέτως προχωρεί στο σχεδιασμό της ανεπανόρθωτης αλλοίωσης αυτής;
Το Υπουργείο Μετανάστευσης & Ασύλου μίσθωσε την έκταση από την ΕΤΑΔ και την χρησιμοποιεί σε απόλυτη συμμόρφωση με την κείμενη νομοθεσία και με στόχο και να ολοκληρωθεί το κλείσιμο της ΒΙΑΛ & της δομής καραντίνας το 2022 αλλά και να μην ξαναβρεθεί η Χίος σε καταστάσεις άναρχης μεταναστευτικής κρίσης, όπως την περίοδο 2015-19. Η ΚΕΔ προστατεύει την τοπική κοινωνία και λειτουργεί αποτρεπτικά για όσους γνωρίζουν ότι δεν δικαιούνται άσυλο αλλά εισέρχονται παρανόμως ως οικονομικοί μετανάστες.
7. Γιατί η Διοίκηση επιλέγει να έχει τόσο μεγάλη δυναμικότητα ατόμων προερχομένων από τρίτες χώρες το έργο που χωροθετείται σε ανατολικό ακρωτήριο του νησιού σε μικρή απόσταση από τα τουρκικά παράλια κατά παράβαση κάθε μέτρου εθνικής ασφαλείας που επιβάλει η κοινή λογική.
Η χωρητικότητα της νέας δομής είναι 1.230 θέσεις φιλοξενίας, εμφανώς αναλογική σε σχέση με ροές προς τη Χίο και στο πνεύμα παλαιότερων αποφάσεων του Συμβουλίου της Επικρατείας. Η χωρητικότητα της ΚΕΔ στην πραγματικότητα αντικαθιστά την υφιστάμενη ανοιχτή δομή της ΒΙΑΛ (1.014 θέσεις), τα διαμερίσματα που έχουν ήδη κλείσει (280 θέσεις) και τη δομή καραντίνας στη Λευκωνιά (165 θέσεις).
8. Γιατί περαιτέρω η Διοίκηση επιλέγει να χωροθετήσει ένα έργο τέτοιας δυναμικότητας προσφύγων – αιτούντων άσυλο προερχομένων από τρίτες χώρες σε παραμεθόριο γενικά περιοχή και μάλιστα για αόριστο χρονικό διάστημα. Όταν ο νόμος για λόγους εθνικής ασφαλείας απαγορεύει πλην εξαιρέσεων και μετά από εξέταση των συνθηκών εκάστου αιτούντος ξεχωριστά την απόκτηση ακόμη και ενοχικών δικαιωμάτων επί ακινήτων για πολίτες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ενώ οι γειτονικοί οικισμοί του Παντουκειούς, της Συκιάδας και της Λαγκάδας αριθμούν το ένα δέκατο του πληθυσμού που θα στεγάζεται στην σχεδιαζόμενη δομή, ποια μέτρα έχουν προβλεφθεί για την ασφάλεια των οικογενειών που κατοικούν στους οικισμούς αυτούς; Πώς θα εξασφαλιστεί η φύλαξη και αστυνόμευση και με τίνος ευθύνη ή έχουν αφεθεί στη τύχη όλα αυτά; Σημαντικό είναι και το θέμα των δικαιωμάτων των ίδιων των αιτούντων άσυλο που θα οδηγηθούν σε αναγκαστικό εγκλεισμό με φυσική συνέπεια την πυροδότηση αντιδράσεων και ανεπιθύμητων συμπεριφορών σε βάρος των γειτονικών οικισμών που θα υφίστανται και το όλο βάρος.
Οι Κλειστές Ελεγχόμενες Δομές ακριβώς στοχεύουν αφενός στην δημιουργία αξιοπρεπών συνθηκών διαβίωσης για τους αιτούντες άσυλο, αφετέρου σε ένα υψηλό αίσθημα ασφάλειας για τους διαμένοντες, το προσωπικό και την τοπική κοινωνία. Σε συνδυασμό με την συνολική πολιτική της Κυβέρνησης για την ουσιαστική μείωση των ροών, επιτυγχάνεται η σύντομη (2-6 μήνες) παραμονή μεταναστών στη Χίο, που σήμερα είναι λιγότεροι από 500 άτομα, δηλαδή λιγότεροι από όσους λέει και το Δημοτικό Συμβούλιο στις αποφάσεις του. Και το γεγονός αυτό, υπενθυμίζει ότι στόχος μας είναι οι ΚΕΔ να λειτουργούν αποτρεπτικά και στην πραγματικότητα να είναι σχεδόν άδειες. Όπως, ήδη ισχύει στις νέες ΚΕΔ, που ήδη λειτουργούν, σε Σάμο, Κω και Λέρο.
Ειδικότερα, ως προς τα θέματα της ασφάλειας και της φύλαξης, στην ΚΕΔ θα εφαρμόζονται αυστηρά πρωτόκολλα ασφαλείας, με σκοπό την προστασία των εργαζομένων, των διαμενόντων και των τοπικών κοινωνιών. Και ήδη, οι πρώτοι μήνες λειτουργίας των νέων ΚΕΔ Σάμου, Κω και Λέρου έχουν αναδείξει ότι πλέον κανένα πρόβλημα δε θα υπάρχει για τους τυχόν γειτονικούς οικισμούς.
9. Ποιοι είναι οι εξαιρετικοί ειδικοί και κατεπείγοντες λόγοι εθνικού συμφέροντος και ποια η κατεπείγουσα επιτακτική ανάγκη δημιουργίας αυτής της τερατώδους σε διαστάσεις υπερδομής που να δικαιολογούν την παράκαμψη και παρέκκλιση από κάθε γενική ή ειδική πολεοδομική ή άλλη διάταξη ως προς την κατασκευή του έργου; Πέρα από το γεγονός ότι οι διατάξεις του Ν.4375/2016 είναι προδήλως αντισυνταγματικές, και όταν σε καμιά περίπτωση οι σημερινές συνθήκες του προσφυγικού στη Χίο δεν εμπίπτουν στην περίπτωση εφαρμογής των διατάξεων αυτών.
Η δομή εμφανώς δεν είναι «υπερδομή», καθώς έχει την χωρητικότητα που ήδη είχαν δομές στη Χίο (ΒΙΑΛ, διαμερίσματα ΕΣΤΙΑ & δομής καραντίνας) και κατασκευάζεται σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία. Η απόφαση του Δήμου Χίου να αποβάλλει το Δημόσιο από την ΒΙΑΛ επιτάσσουν την ταχύτατη κατασκευή της νέας δομής, όπως έκρινε και το Συμβούλιο της Επικρατείας στην πρόσφατη απόφαση του υπέρ του Υπουργείου Μετανάστευσης & Ασύλου.
10. Όταν η Διοίκηση χαρακτηρίζει το έργο προσωρινό γιατί δεν διευκρινίζει το χρονικό του ορίζοντα; Σε ποιο χρονικό διάστημα αφορά η υπέρογκη δαπάνη για αυτή την προσωρινή κατασκευή;
Η διαμονή των αιτούντων άσυλο θα είναι προσωρινή, όπως ήδη γίνεται. Ως προς το χρονικό διάστημα διατήρησης της δομής αυτό θα εξαρτηθεί από τις εξελίξεις στο μεταναστευτικό.
11. Υπάρχει πρόβλεψη διαφορετικού χώρου για τα ανήλικα ασυνόδευτα παιδιά, προκειμένου να μην εκτεθούν σε κίνδυνο κακοποίησης από ενήλικες;
Ναι, υπάρχουν ειδικές ασφαλείς ζώνες για τα ανήλικα ασυνόδευτα παιδιά.
12. Έχουν εξασφαλισθεί ενισχύσεις των υποδομών του νησιού (ενίσχυση Λιμενικού και Αστυνομίας με μέσα και προσωπικό, διαφύλαξη της υγείας τους, ενίσχυση του ιατρικού και νοσηλευτικού προσωπικού του Νοσοκομείου Χίου, πούλμαν και πλοία για τις μετακινήσεις κτλ);
Ήδη από το 2019 η Κυβέρνηση έχει ενισχύσει τα Σώματα Ασφαλείας, αναφορικά με τα θέματα Υγείας η Δομή θα έχει μονάδα Πρωτοβάθμιας Υγείας, συμβάλλοντας στην αποσυμφόρηση του Νοσοκομείου Χίου”.
