Η παράδοση της επέκτασης του Τραμ στο κέντρο του Πειραιά τον περασμένο μήνα σηματοδοτεί την ολοκλήρωση της πρώτης σημαντικής επέκτασης του σύγχρονου δικτύου του Αθηναϊκού Τραμ μετά από την ολοκλήρωση των δύο βασικών γραμμών το 2004 και την μικρή επέκταση ως το Ασκληπιείο Βούλας το 2007.
Είναι φυσικό επομένως το ενδιαφέρον να στρέφεται στο μέλλον του μέσου, όπως αυτό έχει σχεδιαστεί από την Αττικό Μετρό και προηγούμενες κυβερνήσεις και έχει αποτυπωθεί στο εν ισχύ Ρυθμιστικό Σχέδιο της Αθήνας. Προς το παρόν, μόνο μία σχετικά μικρή επέκταση, στο Ελληνικό, προωθείται για άμεση υλοποίηση, ενώ οι υπόλοιπες επεκτάσεις βρίσκονται είτε υπό μελέτη ή «στον πάγο» χωρίς αν αναμένεται κάποια εξέλιξη στο άμεσο μέλλον.
Ας δούμε λοιπόν ποιες είναι οι υπό σχεδιασμό επεκτάσεις του Τραμ:
Επέκταση στο Ελληνικό
Η επέκταση του Τραμ εντός της ζώνης της επένδυσης του Ελληνικού πρόκειται να αποτελέσει την πρώτη σύγχρονη επέκταση μέσου σταθερής τροχιάς στη χώρα που θα προχωρήσει μέσω ιδιωτικής επένδυσης. Συγκεκριμένα, θα κατασκευαστεί μία κυκλική γραμμή (μέρος της οποίας θα είναι η ήδη κατασκευασμένη υπηρεσιακή γραμμή προς το αμαξοστάσιο του Τραμ) η οποία θα συνδέει την παραλιακή ζώνη με τους σταθμούς Ελληνικό και Αργυρούπολη του Μετρό και με στάσεις σε σημεία ενδιαφέροντος εντός του πάρκου.
Με βάση τα όσα έχει ανακοινώσει μέχρι στιγμής η Lamda Development, η γραμμή αυτή μάλλον δεν θα περιλαμβάνεται στα βασικά έργα υποδομών τα οποία θα ολοκληρωθούν ως το 2025 και για τα οποία ο διαγωνισμός βρίσκεται αυτή τη στιγμή σε εξέλιξη, ενώ άγνωστο προς το παρόν είναι το κατά πόσο θα αναμιχθεί στο σχεδιασμό του έργου η Αττικό Μετρό, δηλαδή ο μέχρι σήμερα φορέας υλοποίησης των έργων Μετρό και Τραμ της χώρας.
Επέκταση προς Κερατσίνι (και Πέραμα)
Πρόκειται για ένα έργο το οποίο βρίσκεται υπό μελέτη και, εφόσον κατασκευαστεί, πρόκειται να «αναστήσει» τον παλιό τροχιόδρομο του Περάματος, αφού θα ακολουθεί παρεμφερή διαδρομή. Το πρώτο τμήμα ως το Κερατσίνι θα είναι μήκους περίπου 4 χλμ. με 6 στάσεις, προϋπολογισμού περίπου 130 εκατ. ευρώ, συμπεριλαμβανομένου ενός νέου αμαξοστασίου του Τραμ στο Σχιστό.
Συνολικά, ως το Πέραμα αναμένεται η κατασκευή διπλής γραμμής μήκους 8,9 χλμ, μερικώς υπογειοποιημένης, καθώς και 17 στάσεων (8 διπλής κατεύθυνσης, 8 μονής και ένας τερματικός σταθμός) που θα ενώνει το λιμάνι του Πειραιά με το Κερατσίνι και το Πέραμα.
Οι μελέτες ξεκίνησαν το 2017 με ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2023. Το 2016, ο τότε πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας είχε ανεξήγητα ανακοινώσει πως τα έργα θα ξεκινήσουν το 2018 αν και η Αττικό Μετρό υπολόγιζε πως οι μελέτες θα ολοκληρωθούν 5 χρόνια αργότερα.
Επέκταση προς Χατζηκυριάκειο/Φρεαττύδα
Και για τη συγκεκριμένη επέκταση βρίσκεται σε εξέλιξη η ωρίμανση των μελετών, σύμφωνα με την Αττικό Μετρό. Συγκεκριμένα, σχεδιάζεται η κατασκευή μίας γραμμής από το Δημοτικό Θέατρο Πειραιά προς τα Νοσοκομεία Τζάνειο και Μεταξά, το Χατζηκυριάκειο και την Πλατεία Καρπάθου. Θα αποτελείται από 2,8 χλμ μονής γραμμής, 1 χλμ. διπλής γραμμής και 10 στάσεις, με τον προϋπολογισμό να ανέρχεται σε 46 εκατ. ευρώ.
Επέκταση προς Πλατεία Αιγύπτου (και Άνω Πατήσια)
Πρόκειται για την «ξεχασμένη επέκταση» στο κέντρο της Αθήνας αφού μετά την κατάρρευση του σχεδίου «Rethink Athens» ουδέποτε μπήκε σε προτεραιότητα από κάποια κυβέρνηση. Σε πρόσφατο έγγραφο την ΣΤΑ.ΣΥ. πάντως αναφέρεται πως η επέκταση αυτή (όπως και η επέκταση προς Πέραμα) βρίσκονται «υπό μελέτη». Προβλέπει την επέκταση της γραμμής από τον τερματικό σταθμό του Συντάγματος με την Πλατεία Αιγύπτου (Πεδίον του Άρεος) μέσω των οδών Πανεπιστημίου και Πατησίων, με μελλοντική επέκταση ως τα Άνω Πατήσια.
Σημειώνεται ότι το εν ισχύ Ρυθμιστικό Σχέδιο Αθήνας/Αττικής προβλέπει τη λειτουργία των εξής γραμμών Τραμ:
- Σύνταγμα – Π. Φάληρο – Βούλα
- Σύνταγμα – Πλ. Αιγύπτου – Άνω Πατήσια
- Στ. Λαρίσης – Νοσοκομεία Παίδων / Γουδί
- Π. Φάληρο – ΣΕΦ – Πειραιάς (Σταθμός ΗΣΑΠ / ΟΣΕ)
- Καμίνια – Κέντρο Πειραιά – Φρεαττύδα / Χατζηκυριάκειο
- Πειραιάς – Κερατσίνι – Πέραμα – Σαλαμίνα
- Ελληνικό – Σταθμός Μετρό Αργυρούπολης
- Λιμένας Κρουαζιεροπλοίων (Πειραϊκή) – Ακτή Ξαβερίου – Ακτή Κονδύλη – Ηετιώνεια ακτή – Δραπετσώνα (ειδικό μέσο για την εξυπηρέτηση ταξιδιωτών εντός του λιμένα Πειραιά)
- Άλλες γραμμές που θα προκύψουν μετά από μελέτες
Επιπλέον, έχει προταθεί από το Σύλλογο Εργαζομένων Τραμ και η κατασκευή γραμμής από το κέντρο της Αθήνας προς το Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος μέσω της λεωφόρου Συγγρού.
