Με αφορμή πολλά δημοσιεύματα για την Τράπεζα Αττικής, αποφάσισα να καταγράψω δημόσια ένα σύντομο ιστορικό της συμμετοχής του Ταμείου των μηχανικών στην τράπεζα είτε ως ΤΣΜΕΔΕ είτε με τη νέα του μορφή ως ΤΜΕΔΕ.
ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΤΑΣΙΝΟΣ*
Η συμμετοχή του Ταμείου των Ελλήνων μηχανικών στην Attica Bank (τότε ΤΣΜΕΔΕ) ξεκινά από το 1997 με τη μεταφορά 14 εκατ. μετοχών (που αντιπροσώπευαν τότε περίπου 34% του μετοχικού κεφαλαίου της Τράπεζας Αττικής) από την Εμπορική Τράπεζα.
Μέχρι τον Οκτώβριο του 2009 και πριν από το ξέσπασμα της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης, καθώς και τις περιπέτειες της χώρας από την κρίση χρέους, το ΤΣΜΕΔΕ επένδυσε συνολικά 104,4 εκατ. ευρώ, καταλήγοντας έτσι να ελέγχει το 42,87% του μετοχικού κεφαλαίου της Τράπεζας Αττικής.
Η εκδήλωση της κρίσης του ελληνικού χρέους της χώρας και η επίπτωση αυτού στο ελληνικό χρηματοπιστωτικό σύστημα δεν άφησε ανεπηρέαστη την Attica Bank. Για την ενίσχυση των οικονομικών μεγεθών της, η τράπεζα προχώρησε το 2013 και το 2015 σε αύξηση μετοχικού κεφαλαίου και έκδοση μετατρέψιμου ομολογιακού δανείου, αντιστοίχως, με το ΤΣΜΕΔΕ να πρωταγωνιστεί στην προσπάθεια επιβίωσης της τράπεζας και να καταβάλλει συνολικά και για τις δύο αυτές κεφαλαιακές ενέργειες 205,5 εκατ. ευρώ, αυξάνοντας το ποσοστό συμμετοχής του στο 51,3%.
Ομως, η κορύφωση της κρίσης για το ελληνικό τραπεζικό σύστημα ήλθε τελικώς κατά τα έτη 2015 και 2016, με την ολοκλήρωση δύο διαδοχικών ασκήσεων εξέτασης των στοιχείων ενεργητικού (Asset Quality Review – AQR) των ελληνικών τραπεζών κατά τα έτη αυτά από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Και πάλι το ΤΣΜΕΔΕ, ως μέτοχος πλειοψηφίας και έπειτα από αρκετές διελκυστίνδες, κατέβαλε τελικώς 384 εκατ. ευρώ, αυξάνοντας περαιτέρω τη συμμετοχή του στο μετοχικό κεφάλαιο της τράπεζας στο 56,25%.
Αυτή ήταν και η τελευταία επένδυση του ΤΣΜΕΔΕ στην τράπεζα, καθώς η ένταξη του ασφαλιστικού κλάδου των μηχανικών στον ΕΦΚΑ επέτρεψε τη δημιουργία ενός πιο ευέλικτου σχήματος αφιερωμένου στην υποστήριξη της δραστηριότητας της δυναμικής κατηγορίας των Ελλήνων μηχανικών. Ετσι, το νέο αυτό νομικό πρόσωπο (ΤΜΕΔΕ), με μόλις 46,3 εκατ. συμμετοχή στις αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου του 2018 και 2021, συμμετέχει με 14,7% στην Attica Bank και αποτελεί μαζί με την Ellington τους στρατηγικούς ιδιώτες επενδυτές της τράπεζας, ελέγχοντας από κοινού περίπου το 24,6% των δικαιωμάτων ψήφου της τράπεζας, με την προοπτική το ποσοστό αυτό να ξεπεράσει τελικά το 50%.
Οι διοικήσεις ΤΕΕ και ΤΣΜΕΔΕ κακώς λάμβαναν συνεχείς αποφάσεις συμμετοχής σε μία τράπεζα που δεν βοήθησε τον κλάδο των μηχανικών.
Στην παρούσα φάση, η Attica Bank υλοποιεί –με τη θερμή υποστήριξη των εποπτικών και εθνικών αρχών– το πλάνο ιδιωτικοποίησής της.
Μετά τη σύντομη καταγραφή των γεγονότων θα εκφράσω και δημόσια την άποψή μου, η οποία είναι καταγεγραμμένη και σε πρακτικά της διοικούσας του ΤΕΕ, για τη συμμετοχή του Ταμείου των μηχανικών στην τράπεζα.
Οι διοικήσεις ΤΕΕ και ΤΣΜΕΔΕ κακώς λάμβαναν συνεχείς αποφάσεις συμμετοχής σε μία τράπεζα που δεν βοήθησε τον κλάδο των μηχανικών, παρά μόνο συγκεκριμένους ιδιώτες και εταιρείες. Αποτέλεσμα αυτών των αποφάσεων ήταν να χαθούν εκατοντάδες εκατομμύρια, όπως κατέγραψα παραπάνω. Από τον Μάιο του 2015 που ανέλαβα τα καθήκοντα του προέδρου του ΤΕΕ και μέχρι σήμερα, και με την ορθολογική διαχείριση που έχει γίνει από τη διοίκηση του ΤΜΕΔΕ, έχει σταματήσει η συνεχής επένδυση χρημάτων σε ένα πηγάδι χωρίς πάτο. Παρ’ όλα αυτά, οι προϋποθέσεις για τη συνέχιση της συμμετοχής μας στην τράπεζα, έτσι ώστε η τράπεζα να οδηγηθεί σε κερδοφορία και να επιστρέψει στο Ταμείο μας μέρος από όσα έχουν επενδυθεί μέχρι σήμερα, είναι οι εξής: άμεση ανάληψη του management της τράπεζας από τους στρατηγικούς ιδιώτες επενδυτές, δηλαδή το σχήμα ΤΜΕΔΕ – Ellington, και αύξηση του ποσοστού του σχήματος πάνω από το 60%.
Είναι βέβαιο και ξεκάθαρο ότι οι διοικήσεις ΤΕΕ και ΤΜΕΔΕ επιδιώκουν να επιστρέψουν στο Ταμείο τους μέρος των επενδύσεων που έγιναν στο παρελθόν μέσω της διόρθωσης της πορείας της τράπεζας και της κερδοφορίας, όπως επίσης είναι βέβαιο και ξεκάθαρο ότι δεν πρόκειται να επενδυθούν χρήματα σε μια αβέβαιη πορεία και φυσικά σε ένα πηγάδι χωρίς πάτο.
* Ο κ. Γιώργος Στασινός είναι πρόεδρος του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδος.
