Η ζήτηση για χώρους γραφείων στην Ευρώπη ανέκαμψε έντονα πέρυσι από την Covid-19, βοηθώντας τον κλάδο να διεκδικήσει υψηλότερα ενοίκια και αντισταθμίζοντας εν μέρει τη διόρθωση των τιμών από τα αυξανόμενα επιτόκια.
Όπως δείχνουν τα στοιχεία που συγκεντρώθηκαν από το μεσιτικό γραφείο Cushman & Wakefield Plc. το 2022 μισθώθηκαν συνολικά 12,6 εκατομμύρια τετραγωνικά μέτρα χώρων γραφείων στην ήπειρο, καταγράφοντας άνοδο 15% σε σχέση με το προηγούμενο έτος, όταν πολλοί υπάλληλοι εργάζονταν εξ αποστάσεως λόγω της πανδημίας.
Με όγκους μισθώσεων πολύ πάνω από την τάση της 15ετίας, τα ενοίκια αυξήθηκαν κατά 6,2% το τελευταίο τρίμηνο σε σύγκριση με ένα χρόνο νωρίτερα, την ισχυρότερη ετήσια μέτρηση από τα μέσα του 2008.
Το αυξανόμενο κόστος χρηματοδότησης έχει ωθήσει τις αποδόσεις των ακινήτων υψηλότερα και οι πι σφικτές πιστωτικές αγορές δημιουργούν κινδύνους αναγκαστικών πωλήσεων, θέτοντας υπό πίεση τις αποτιμήσεις.
Τα πράσινα γραφεία
Οι εταιρείες επιδιώκουν επίσης πιο σκληρούς νέους στόχους για το κλίμα, γεγονός που οδήγησε σε αύξηση της ζήτησης για χώρους πράσινων γραφείων. Η προσφορά στον τομέα είναι περιορισμένη καθώς ο αυξανόμενος πληθωρισμός και το υψηλότερο κόστος δανεισμού αποθαρρύνουν ορισμένους επενδυτές.
«Οι κατέχοντες επικεντρώνονται στο να πάρουν τον καλύτερο χώρο στην κατηγορία τους στις πιο επιθυμητές τοποθεσίες για να προσελκύσουν και να διατηρήσουν προσωπικό», δήλωσε ο Nigel Almond, επικεφαλής ανάλυσης δεδομένων της Cushman & Wakefield. Οι επιχειρήσεις επιθυμούν επίσης να εξασφαλίσουν χώρο σε κτίρια που πληρούν αυστηρότερα περιβαλλοντικά πρότυπα, πρόσθεσε.
Ο μεσίτης εντόπισε αύξηση της δραστηριότητας σε 23 από τις 30 ευρωπαϊκές αγορές γραφείων που παρακολουθεί. Ωστόσο, η αύξηση της δραστηριότητας δεν ήταν αρκετή για να αντισταθμίσει μια ελαφρά αύξηση του διαθέσιμου χώρου καθώς άνοιξαν νέα έργα και ορισμένες εταιρείες συρρίκνωσαν το αποτύπωμά τους.
Ο συνολικός διαθέσιμος χώρος σε όλη την Ευρώπη αυξήθηκε κατά 0,7% σε ετήσια βάση στα 22,6 εκατομμύρια τετραγωνικά μέτρα, σύμφωνα με τα στοιχεία του Cushman. Το Λουξεμβούργο έχει το χαμηλότερο επίπεδο διαθεσιμότητας με 4,2%, ακολουθούμενο από το Αμβούργο, το Βερολίνο, το Μόναχο και το Παρίσι.
Το αυξανόμενο κόστος έχει αρχίσει να μειώνει την κατασκευαστική δραστηριότητα. Υπήρχαν 4,3 εκατομμύρια τετραγωνικά μέτρα χώρου που ολοκληρώθηκαν το 2022, από 4,8 εκατομμύρια τετραγωνικά μέτρα ένα χρόνο νωρίτερα. Το υπό κατασκευή ποσό βρίσκεται στο χαμηλότερο επίπεδο από το 2017, δείχνουν τα στοιχεία του μεσίτη.
