Με τιμές Εφορίας και με ηλεκτρονικές δημοπρασίες νέου τύπου θα αποκτούν πλέον δικαιώματα εκμετάλλευσης του αιγιαλού όσοι έχουν επιχειρήσεις ή ακίνητα δίπλα στο κύμα, σε ρέματα, ποτάμια κ.λπ.
Η κυβέρνηση θα δώσει τέλος στις παρατάσεις που δίνονταν (λόγω πανδημίας) σε όσους αυθαιρετούν. Από τον Μάιο του 2020, ο τότε υπουργός Περιβάλλοντος Κωστής Χατζηδάκης με επιστολή του προς τις αποκεντρωμένες διοικήσεις μιλούσε για μηδενική ανοχή στην αυθαιρεσία σε δάση, αιγιαλούς και παραλίες, ρέματα και ποτάμια.
Βέβαια η κυβέρνηση έχει ήδη δώσει τρεις παρατάσεις -με την τελευταία να λήγει την 31η Μαρτίου 2023– στην αναστολή εκτέλεσης πρωτοκόλλων κατεδάφισης και διοικητικής αποβολής για αυθαίρετα σε αυτές τις περιοχές. Το καθεστώς αυτό όμως τελειώνει και τη θέση του παίρνει ένα νέο και μόνιμο θεσμικό πλαίσιο για τις παραχωρήσεις και για κάποιες «τακτοποιήσεις» πολεοδομικών αυθαιρεσιών σε αιγιαλό, παραλία κ.λπ. Οι ρυθμίσεις αυτές δεν θα αντίκεινται στους περιορισμούς των αποφάσεων του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) για τον δημόσιο χαρακτήρα της παραλίας ή την εξασφάλιση του δημοσίου συμφέροντος.
Το σίγουρο είναι ότι τα περίεργα κατασκευάσματα και οι αυθαίρετες επεκτάσεις που φτάνουν μέχρι τον αιγιαλό θα πρέπει να κατεδαφιστούν, ενώ κάποιες νόμιμες επιχειρήσεις θα μπορέσουν επιτέλους να τακτοποιήσουν τις εκκρεμότητές τους με το Δημόσιο. Επίσης, θα επιβληθούν τιμές Εφορίας -κάτι σαν τις αντικειμενικές αξίες- που θα είναι αντιπροσωπευτικές της προσφοράς και της ζήτησης σε κάθε παραλία, ενώ θα αναβαθμιστεί το σύστημα των ηλεκτρονικών δημοπρασιών.
Ο αιγιαλός, πάντως, έχει μια πονεμένη ιστορία. Διάφορες κυβερνήσεις επιχείρησαν να «τακτοποιήσουν» παράνομες εγκαταστάσεις (τουριστικές, βιομηχανικές, μεταλλευτικές μονάδες κ.λπ.) εντός ζωνών παραλίας και αιγιαλού, αλλά λόγω σφοδρών αντιδράσεων οι σχετικές ρυθμίσεις δεν έφτασαν ποτέ στη Βουλή ή αποσύρθηκαν.
Οι προσπάθειες αυτές έπεσαν… στα βράχια και συγκεκριμένα σε νομολογία του ΣτΕ που τάσσεται κατά της αλλοίωσης του αιγιαλού, με μοναδική εξαίρεση την περίπτωση που εξυπηρετείται υπέρτατο δημόσιο συμφέρον. Για τον λόγο αυτό, έως σήμερα, σε κανένα νόμο τακτοποίησης αυθαίρετων κτισμάτων δεν κατάφεραν να υπαχθούν αυθαίρετα στον αιγιαλό. Τώρα, όμως, γίνεται μια νέα προσπάθεια μόνιμης διευθέτησης του θέματος με ένα νέο νομοσχέδιο που θα λαμβάνει υπ’ όψιν όλους αυτούς τους περιορισμούς.
Σύμφωνα με πληροφορίες, θα προβλέπει τα εξής:
■ Θα αναπροσαρμοστούν οι τιμές παραχώρησης σε παραλίες-«φιλέτα» -και όχι μόνο- μέσα από ένα σύστημα υπολογισμού των τιμών που θα ομοιάζει με τη διαδικασία προσδιορισμού των αντικειμενικών αξιών. Πρακτικά, δηλαδή, θα καθοριστούν ρεαλιστικές τιμές ζώνης με βάση την προσφορά και τη ζήτηση, αλλά και με έμμεσες τεχνικές (τζίρος, τουριστική κίνηση κ.λπ.). Οι τιμές αυτές θα ισχύουν κατά τη διάρκεια της μίσθωσης, είτε πρόκειται για μίσθωση σε ξενοδοχειακές μονάδες, στην εστίαση, ή για ομπρέλες, είτε για αγροτικές καλλιέργειες, είτε ακόμη και για βιομηχανικούς σκοπούς.
■ Θα επεκταθούν οι ηλεκτρονικές δημοπρασίες και θα αξιοποιηθούν οι νέες τεχνολογίες για τη χάραξη της ζώνης και τον καθορισμό του αλγορίθμου. Για να αποκτήσει κανείς δικαίωμα χρήσης του αιγιαλού πρέπει να το διεκδικήσει μέσω της ηλεκτρονικής δημοπρασίας (γίνονται κάθε φθινόπωρο), ενώ στα ξενοδοχεία και στην εστίαση γίνεται απευθείας ανάθεση έναντι τιμήματος. Με την εφαρμογή του νέου μοντέλου «αντικειμενικών τιμών ζώνης» το σύστημα θα διαφοροποιηθεί. Θα υπάρχει ελάχιστο τίμημα το οποίο θα προκύπτει από τις τιμές ζώνης και άλλες παραμέτρους που θα προστεθούν στον αλγόριθμο.
■ Θα ξεκαθαρίζεται τι θα κατεδαφιστεί και τι μπορεί να «τακτοποιηθεί»: παρανομίες ξενοδοχείων, εστιατορίων – ταβερνών και beach bar αλλά και παράνομες εγκαταστάσεις (τουριστικές, βιομηχανικές, μεταλλευτικές μονάδες κ.λπ.) εντός ζωνών παραλίας θα πρέπει να «φύγουν». Θα παραμείνουν όσες μπορούν να τακτοποιηθούν και δεν επηρεάζουν τον δημόσιο χαρακτήρα της ζώνης.
