Σε ευρεία σύσκεψη για την οριστικοποίηση του χρηματοδοτικού και συντονιστικού μοντέλου δημιουργίας του πρώτου εθνικής εμβέλειας επιστημονικού και τεχνολογικού πάρκου διεθνών προδιαγραφών για την ανάπτυξη της καινοτομίας προχωρεί η κυβέρνηση με τους ενδιαφερόμενους φορείς. Η σύσκεψη, που έχει προγραμματιστεί να γίνει αμέσως μετά τις αργίες του Πάσχα, ενδέχεται να σηματοδοτήσει το πρώτο στέρεο βήμα υλοποίησης μιας πρωτοβουλίας η οποία υπόσχεται να μεταμορφώσει το πλαίσιο συνεργασίας έρευνας και πραγματικής οικονομίας. Ο λόγος για το Τhess-INTEC, που προωθεί η ομάδα του Τεχνολογικού Πάρκου Θεσσαλονίκης με επικεφαλής τον πρόεδρό του και πρώην πρόεδρο του Συνδέσμου Βιομηχανιών Βορείου Ελλάδος, Νίκο Ευθυμιάδη.
Οπως εξηγεί στην «Κ», πρόκειται για ένα έργο τεχνολογικής υποδομής στρατηγικής σημασίας για τα επόμενα χρόνια, ένα «τεχνολογικό πάρκο 4ης γενιάς για τη συνεγκατάσταση ερευνητικών ομάδων με βιομηχανικούς και επιχειρηματικούς εταίρους από την Ελλάδα και το εξωτερικό, με στόχο τη δημιουργία καινοτόμων προϊόντων και υπηρεσιών αιχμής».
Για να γίνει πραγματικότητα το έργο –η μελέτη σκοπιμότητας και βιωσιμότητας έχει γίνει από κορυφαία ευρωπαϊκά μελετητικά γραφεία, και χρηματοδοτήθηκε από Εθνική Τράπεζα, Sunlight, Raycap, Κ&Ν Ευθυμιάδης, Kleemann και ALUMIL– χρειάζεται την έγκριση του Δημοσίου για την παραχώρηση της έκτασης και χρηματοδότηση της πρώτης φάσης η οποία ανέρχεται στα 72 εκατ. ευρώ, συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ. Τα ποσά αυτά εξετάζεται να καλυφθούν με την άντληση κεφαλαίων από ευρωπαϊκή αναπτυξιακή τράπεζα αλλά και με την εγγύηση του ελληνικού Δημοσίου με ένταξη στο σχετικό πρόγραμμα και από μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα ιδιωτικά κεφάλαια, που εκδηλώνουν ήδη σχετικό ενδιαφέρον.
Το εγχείρημα έχει επίσης εξασφαλίσει ήδη τη συνεργασία 70 επιχειρήσεων και 17 ερευνητικών εργαστηρίων σε 6 Innovation Mega Projects. Νανοτεχνολογία, τεχνητή νοημοσύνη, καθαρή ενέργεια, νέα υλικά, κέντρο αριστείας για επιχειρηματικές δεξιότητες και εφαρμογές mobility είναι οι θεματικές περιοχές στις οποίες έχει συγκροτηθεί ήδη πλαίσιο συνεργατών. Αυτός είναι και ο βασικός πυλώνας στον σχεδιασμό του Thess-INTEC, ο οποίος αποτελεί και την ειδοποιό διαφορά της όλης προσπάθειας: Η οργάνωση ερευνητικών και αναπτυξιακών Innovation Mega Projects σε συγκεκριμένους τομείς (nichemarkets) με τη συμμετοχή τοπικών «πρωταθλητών» από την ακαδημαϊκή, ερευνητική και επιχειρηματική κοινότητα. Η χωροθέτηση του Thess-INTEC σχεδιάζεται να γίνει σε έκταση περίπου 700 στρεμμάτων ιδιοκτησίας του Δημοσίου, δυτικά του Αεροδρομίου Μακεδονίας στα διοικητικά όρια του Δήμου Θερμαϊκού. Η διαδικασία παραχώρησης της χρήσης του οικοπέδου για τη δημιουργία του Thess-INTEC βρίσκεται σε εξέλιξη και έχει την υποστήριξη όλων των εμπλεκομένων φορέων, εξηγεί στην «Κ» ο Νίκος Ευθυμιάδης.
Το μοντέλο λειτουργίας
Η χρηματοδότηση της πρώτης φάσης ανάπτυξης του Thess-INTEC περιλαμβάνει τα βασικά έργα υποδομής, τις κοινόχρηστες λειτουργίες, καθώς και τους χώρους εγκατάστασης των πρώτων Mega Projects και θα γίνει από μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα ιδιωτικά κεφάλαια και ευρωπαϊκή τραπεζική χρηματοδότηση. Παράλληλα, το μοντέλο λειτουργίας του Thess-INTEC θα περιλαμβάνει αποκλειστικά μακροχρόνιες μισθώσεις στεγασμένων χώρων, γραφεία και εργαστήρια, ή οικοπέδων για τις εγκατεστημένες επιχειρήσεις, ενώ η διαχείριση του πάρκου θα γίνεται από μη κερδοσκοπικό φορέα και τα όποια πιθανά κέρδη του φορέα διαχείρισης θα διατίθενται αποκλειστικά για τη βελτίωση των υποδομών και την περαιτέρω ανάπτυξη του Thess-INTEC.
«Θα προωθήσει την τεχνολογία ως βάση της οικονομικής προόδου»
Το Thess-INTEC φαίνεται πως συγκεντρώνει ευρεία ομοφωνία υποστήριξης από όλους σχεδόν τους φορείς καινοτομίας και αντιμετωπίζεται ως μια εξαιρετική ευκαιρία για τη συμμετοχή της Ελλάδας στην υπό εξέλιξη τέταρτη βιομηχανική επανάσταση των νέων τεχνολογιών.
Περισσότερα από 700 Επιστημονικά και Τεχνολογικά Πάρκα (ΕΤΠ) σε όλο τον κόσμο, τα τελευταία 50 χρόνια στεγάζουν επιχειρήσεις, πανεπιστήμια και ερευνητικά ινστιτούτα με εξαιρετικά αποτελέσματα. Στην Ευρώπη τα τελευταία 30 χρόνια δημιουργήθηκαν 366 ΕΤΠ, ενώ στα Βαλκάνια υπάρχουν ήδη 13 ΕΤΠ, με τα μεγαλύτερα να βρίσκονται στην Τουρκία.
Στην Ελλάδα υπάρχει τεράστιο κενό της αγοράς για υποδομές ΕΤΠ. Ετσι, σκοπός του Thess-INTEC είναι «να αξιοποιήσει την υπάρχουσα αριστεία σε ερευνητικό και παραγωγικό επίπεδο, να συμβάλει στην ανταγωνιστική ανάπτυξη, να δημιουργήσει νέες ευκαιρίες, να δημιουργήσει ένα μοναδικό περιβάλλον ζωής και να προωθήσει την τεχνολογία ως βάση της οικονομικής προόδου της Ελλάδας και της ευρύτερης περιοχής», υπογραμμίζει ο Νίκος Ευθυμιάδης. Είναι χαρακτηριστικό πως στη σχετική μελέτη υπολογίζεται ότι η μέση ετήσια συνεισφορά του στο ΑΕΠ σε βάθος χρόνου μπορεί να φθάσει έως και τα 563 εκατ. ευρώ. Επιπλέον εκτιμάται πως μπορεί να συμβάλει σημαντικά στην απασχόληση και στην τοπική οικονομία με τη δημιουργία περισσοτέρων από 7.000 μονίμων θέσεων εργασίας, με την απασχόληση περισσοτέρων των 1.300 εργαζομένων πάνω σε επιστημονική έρευνα και ανάπτυξη, με περισσότερες από 4.000 θέσεις εργασίας στην καινοτομία, την αύξηση του ΑΕΠ της Κεντρικής Μακεδονίας κατά 2% και ακόμα μεγαλύτερη αύξηση του ΑΕΠ της Θεσσαλονίκης. Η τελευταία κρίνεται ως ιδανική για την εγκατάσταση του πάρκου, καθώς, εκτός της εγγύτητάς της με την κεντρική Ευρώπη, συγκεντρώνει μεγάλο πανεπιστημιακό – ερευνητικό δυναμικό και πολλές εξωστρεφείς επιχειρήσεις.
Η αντίφαση
Η Ελλάδα είναι παγκόσμια πρώτη στις εγγραφές φοιτητών στα πανεπιστήμια, αλλά μόλις 141η μεταξύ 144 χωρών στις συνεργασίες πανεπιστημίων – επιχειρήσεων. Η αντίφαση αυτή, που είναι ιδιαίτερα αρνητική στην προσέλκυση καινοτόμων επενδύσεων και εμποδίζει την ανάπτυξη της εθνικής οικονομίας, συμπεραίνεται σε σημαντικό αριθμό μελετών. Επίσης, αυξάνει τη διαρροή προς το εξωτερικό (brain drain) των επιστημόνων που εκπαιδεύτηκαν με χρήματα των Ελλήνων φορολογουμένων.
Στα χρόνια της πρόσφατης οικονομικής κρίσης έχουν, ευτυχώς, προκύψει δύο πολύ σημαντικές διαφοροποιήσεις στον ελληνικό ερευνητικό αλλά και τον επιχειρηματικό τομέα, επισημαίνει ο κ. Ευθυμιάδης. «Πρώτον, ολοένα και περισσότερες επιχειρήσεις επικεντρώνουν την ανάπτυξή τους στην προσπάθεια διείσδυσής τους στις αγορές του εξωτερικού και ήδη έχει αρχίσει να φαίνεται μια κρίσιμη μάζα εξωστρεφών επιχειρήσεων που καταφέρνουν να στέκονται και να προοδεύουν στη διεθνή αγορά. Δεύτερον, τα ελληνικά ερευνητικά κέντρα, με τη βοήθεια των πανεπιστημίων και σε συνεργασία με επιστήμονες της ελληνικής διασποράς, έχουν ανεβάσει σημαντικά το ερευνητικό τους έργο και το επίπεδο τεχνογνωσίας τους και αναζητούν διόδους συνεργασίας και συνεργειών με επιχειρήσεις και συγκροτήματα, εντός και εκτός Ελλάδος, που έχουν συμφέροντα ανάπτυξης νέων καινοτόμων προϊόντων και υπηρεσιών».
Οι πρόσφατες επενδύσεις της Deloitte στο Alexander Competence Center στη Θεσσαλονίκη και της Tesla στον «Δημόκριτο» δεν αποτελούν παρά δύο παραδείγματα που επιβεβαιώνουν την παραπάνω δυναμική.
