Στην υποστήριξη της Γαλλίας του Ισραήλ και των ΗΠΑ για να αναστηθεί το «κομμένο» καλώδιο Κρήτης – Κύπρου που ναρκοθετεί το γεωπολιτικό ρίσκο θα πρέπει να εναποθέσει τις ελπίδες της η ελληνική πλευρά για να μην οδηγηθεί σε οριστικό ναυάγιο ο GSI.
Στόχος είναι να υπάρξει ένας πολιτικός συμβιβασμός με την Τουρκία που δεν θα προκαλεί απρόβλεπτες εντάσεις κάθε φορά που ένα πλοίο πραγματοποιεί έρευνες βυθού για την πόντιση καλωδίου ή ακόμη και όταν η ελληνική κυβέρνηση σχεδιάζει την εγκατάσταση υπεράκτιων αιολικών στο Αιγαίο.
Το πάγωμα του έργου και η αναστολή πληρωμής της δόσης της 28ης Φεβρουαρίου από τον ΑΔΜΗΕ δείχνουν ότι η Αθήνα δεν θέλει να ρισκάρει και να προκαλέσει μια νέα κρίση που θα χρειαζόταν την παρέμβαση των ΗΠΑ. Εκτιμώντας τουλάχιστον σε αυτήν φάση ότι η υπερατλαντική στήριξη του έργου δεν είναι δεδομένη και κυρίως με τους όρους της Ελλάδας και όχι με τις πιέσεις της Άγκυρας που επιδιώκει να έχει λόγο στις έρευνες και να βγαίνει και Τουρκική Navtex για έρευνες σε περιοχές που είναι ελληνικής αρμοδιότητας για έκδοση Navtex.
Πολιτικές επαφές
Οι εξελίξεις γύρω από τον GSI κλιμακώνουν τους διπλωματικούς χειρισμούς. Το ηλεκτρικό καλώδιο απασχόλησε την συνάντηση που είχε το Σάββατο με τον Κύπριο Πρόεδρο Νίκο Χριστοδουλίδη ο Πρωθυπουργός στην Αθήνα ενώ οι συζητήσεις θα συνεχιστούν και την επόμενη Πέμπτη στο πλαίσιο της τριμερούς διάσκεψης Ελλάδας -Κύπρου -Ισραήλ, συνάντηση που θα γίνει σε επίπεδο υπουργών Εξωτερικών και θα επαναληφθεί στην Ιερουσαλήμ τις επόμενες μέρες με επίκεντρο το παζάρι για την αμυντική πολιτική της ΕΕ.
Το Τελ Αβίβ έχει δηλώσει θερμός υποστηριχτής της ηλεκτρικής διασύνδεσης και έχει συνυπογράψει συμφωνία από τον περασμένο Δεκέμβριο για την ενίσχυση της στρατηγικής ενεργειακής συνεργασίας και της συνδεσιμότητας μεταξύ Ελλάδας και Ισραήλ. Άρα αποτελεί ένα σύμμαχο της Αθήνας ο οποίος διαθέτει ένα σημαντικό πλεονέκτημα που είναι οι άριστες διασυνδέσεις του ισραηλινού Προέδρου Μπέντζαμιν Νετανιάχου με το περιβάλλον του Προέδρου Τράμπ.
Κατά την επίσκεψή του στην Αθήνα ο Ισραηλινός υπουργός Ενέργειας και Υποδομών Ελι Κοέν, είχε δηλώσει ότι «θα κάνουμε ό,τι είναι δυνατόν για να προωθήσουμε την ηλεκτρική διασύνδεση». Τότε μάλιστα σε συνέντευξη που είχε παραχωρήσει στην Καθημερινή είχε αναφερθεί και στην προεδρεία Τραμπ, λέγοντας ότι η υλοποίηση των ενεργειακών έργων αποτελεί παγκόσμιο συμφέρον ΗΠΑ, Ευρώπης και Ισραήλ. Ο Ισραηλινός αξιωματούχος είχε σημειώσει επίσης ότι ο Αμερικανός Πρόεδρος είναι μεγάλος φίλος του Ισραήλ, υποστηρίζοντας ότι η διακυβέρνηση Τραμπ μπορεί να είναι πολύ υποστηρικτική με τους ενεργειακούς στόχους που έχει θέσει το Τελ α Βιβ.
Οι ανησυχίες της Nexans
Τους δικούς της λόγους να υποστηρίξει το έργο έχει και η Γαλλία τη στιγμή μάλιστα που το καλώδιο της ηλεκτρικής διασύνδεσης αντιπροσωπεύει το 20% του υπογεγραμμένου ανεκτέλεστου. Εξ αυτού του λόγου η γαλλική εταιρεία επιδιώκει να φρενάρει τον κατήφορο της μετοχής και τις απώλειες που προκαλεί η αβεβαιότητα του έργου, για το οποίο έχει συνάψει ένα μεγάλο συμβόλαιο ύψους 1,4 δισ.
Οι Γάλλοι κατασκευαστές έχουν επιδοθεί σε αγώνα δρόμου τα τελευταία 24ωρα για να μαζέψουν τις αρνητικές προεκτάσεις της σύμβασης του καλωδίου και με ανακοίνωσή τους την περασμένη Πέμπτη 6 Μαρτίου δεν διστάζουν να διαψεύσουν ότι το έργο έχει παγώσει. «Αυτοί οι ισχυρισμοί δεν αντικατοπτρίζουν την πραγματική κατάσταση του έργου και τις σχέσεις με τον πελάτη» αναφέρει η ανακοίνωση και προσθέτει ότι η Nexans από την έναρξη του GSI έχει λάβει σημαντικές πληρωμές που επέτρεψαν την συνέχιση της κατασκευής του καλωδίου παρότι δεν έχει λάβει ακόμη το full notice to proceed. Η εταιρεία όπως αναφέρει στην λιτή της ανακοίνωση σκοπεύει να συνεχίσει να εκτελεί τις συμβατικές υποχρεώσεις του έργου και να λαμβάνει τις αντίστοιχες πληρωμές σύμφωνα με την σύμβαση και τις πιο πρόσφατες συζητήσεις με τον πελάτη, δηλώνοντας την αφοσίωσή της στην επιτυχή ολοκλήρωση του έργου το οποίο χαρακτηρίζει απαραίτητο για την ενεργειακή ασφάλεια.
Η Nexans είναι η μόνη πλευρά από όσες εμπλέκονται με το ηλεκτρικό «βραχυκύκλωμα» των τελευταίων ημερών που ισχυρίζεται ότι το έργο συνεχίζεται εν αντιθέσει με την ελληνική αλλά και την κυπριακή κυβέρνηση που παραδέχονται ότι θα πρέπει να περιοριστεί η έκθεση του έλληνα διαχειριστή στο έργο μέχρις ότου εκλείψουν τα γεωπολιτικά εμπόδια.
Στην προσπάθεια διάσωσης του έργου αναφέρθηκε την Παρασκευή από την βουλή (λίγο πριν την ψηφοφορία για την ψήφο εμπιστοσύνης) και ο Πρωθυπουργός επικαλούμενος την ανακοίνωση της εταιρίας.
«Είναι ένα σύνθετο project η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας και Κύπρου, με πολλές παραμέτρους και οικονομικές και γεωπολιτικές. Το project, όμως, αυτό είναι η βούλησή μας να συνεχιστεί» δήλωσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης.
Υπενθυμίζεται ότι πριν την αναστολή των πληρωμών του έργου είχε προηγηθεί ένα σοβαρό περιστατικό τον Ιούλιο του 2024, όταν τουρκικά πολεμικά πλοία εμπόδισαν ένα ιταλικό σκάφος έρευνας που εκτελούσε μελέτες βυθού για τη διαδρομή του καλωδίου νότια της Κάσου. Η τουρκική επέμβαση ανέδειξε τις συνεχιζόμενες εντάσεις στην Ανατολική Μεσόγειο, ειδικά σε περιοχές όπου αμφισβητούνται τα θαλάσσια σύνορα καθιστώντας δύσκολη την πρόοδο του έργου δίχως κάποιος ολιστική συμφωνία μεταξύ των δύο χωρών.
Ανησυχία στην Κύπρο
Κυπριακά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν τις προηγούμενες μέρες ότι ο υπουργός Ενέργειας της Κύπρου, Γιώργος Παπαναστασίου εμφανίστηκε αισιόδοξος για την υλοποίηση του έργου, παρότι πληροφορίες από τη Λευκωσία αναφέρουν ότι την αισιοδοξία αυτή δεν συμμερίζεται ο υπουργός Οικονομικών της Κύπρου, Μάκης Κεραυνός. Ο τελευταίος εμφανίζεται ανήσυχος για τη σημαντική οικονομική έκθεση της χώρας και τους αυξανόμενους γεωπολιτικούς κινδύνους που συνδέονται με το έργο.
