Το οραματικό σχέδιο για την ανάδειξη της κοιλάδας της Δ. Μακεδονίας σε ένα ενεργειακό και τηλεπικοινωνιακό κόμβο της ΝΑ Ευρώπης, μέσα από ένα ολιστικό project, που σύμφωνα με τις πληροφορίες μπορεί και να ξεπεράσει τα 5 δισ. ευρώ, προοιωνίζονται τα όσα περιέγραψε χθες στους αναλυτές ο Διευθύνων Σύμβουλος της ΔΕΗΓιώργος Στάσσης.
Απαριθμώντας τα πλεονεκτήματα και τα assets της επιχείρησης που θα αξιοποιήσει για να φέρει σε πέρας αυτό το giga project, από τις τεράστιες λιγνιτικές εκτάσεις και τα μεγάλα φωτοβολταϊκά μέχρι το εκτεταμένο δίκτυο υψηλής τάσης αλλά και τη μετατροπή τη «Πτολεμαΐδας V» σε μονάδα φυσικού αερίου, ο μάνατζερ της ΔEΗ έδωσε το περίγραμμα ενός ευρωπαϊκής κλίμακας επενδυτικού προγράμματος.
Αυτό είναι και το βασικό χαρακτηριστικό του πλάνου. Η αξιοποίηση όλων των παλαιών και νέων υποδομών της επιχείρησης για τη μετατροπή της Δ. Μακεδονίας σε κόμβο data centers, προκειμένου να καλύπτει τις ανάγκες όχι φυσικά της Ελλάδας αλλά της ευρύτερης ΝΑ Ευρώπης, όπου η ζήτηση για τέτοιες υπηρεσίες με εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης θα ανέβει κατακόρυφα.
Στο σύνολο της Γηραιάς Ηπείρου, οι ανάγκες υπολογίζονται σε 35 GW στα τέλη του 2030, μέρος των οποίων αφορούν την ευρύτερη γειτονιά μας. Και έως τα τέλη της δεκαετίας αναμένεται να χρειαστούν έργα επιπλέον 27 GW.
Ακτινογραφώντας σε αδρές γραμμές το σχέδιο, που θα παρουσιαστεί αναλυτικά σε ειδική εκδήλωση στην Πτολεμαΐδα την Πέμπτη 3 Απριλίου, παρουσία του πρωθυπουργού, έχει στο επίκεντρο την ανάπτυξη σε πρώτη φάση ενός mega data center 300 MW, που σε δεύτερο χρόνο μπορεί να φτάσει και το 1 GW, ανάλογα και με την έκβαση των συζητήσεων με ξένους partners και hyperscalers, τους οποίους δεν κατονόμασε.
Αν ωστόσο κρίνει κανείς από τα νούμερα που έδωσε ο επικεφαλής της ΔEΗ ότι το κόστος για το συνολικό σχέδιο ανέρχεται στα 8 εκατ. ευρώ ανά MW (κτίρια και εξοπλισμός) και το οποίο αυξάνεται στα 10 εκατ. ανά MW στο σενάριο που το data center χωροθετηθεί κοντά σε πόλεις, μιλάμε για επένδυση πολλών δισεκατομμυρίων, ικανή να υλοποιηθεί μόνο από ένα σχήμα με συμμετοχή ενός ή περισσότερων ξένων τεχνολογικών κολοσσών. Σαν τάξη μεγέθους πάντως αρκεί να σκεφτεί κανείς ότι το small scale data center, ισχύος 12,5 MW, που κάνει στα Σπάτα η ΔEΗ μαζί με την εμιρατιανή Damac, θα κοστίσει 150 εκατ. ευρώ.
«Η επανάσταση της τεχνητής νοημοσύνης έχει ήδη ξεκινήσει και ελάχιστα σημεία στην Ευρώπη προσφέρουν τα πλεονεκτήματα που έχει η Δυτική Μακεδονία. Κι εμείς καθόμαστε πάνω της», ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Στάσσης, περιγράφοντας ένα σχέδιο που παραπέμπει στο μεγαλύτερο Data Center της ευρύτερης περιοχής.
Στην παρούσα φάση, όπως είπε ο επικεφαλής της ΔEΗ, το project για το mega data center δεν έχει ενταχθεί στο επιχειρησιακό της σχέδιο, καθώς η επιχείρηση βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις με μεγάλους hyperscalers και το σήμα θα δοθεί μόνο όταν οριστικοποιηθεί το deal, κάτι που μπορεί να πάρει και πάνω από ένα έτος. Στην παρούσα άλλωστε φάση, οι μεγάλοι παίκτες του χώρου ρίχνουν το βάρος τους στην αγορά των ΗΠΑ, η οποία βρίσκεται 1-2 χρόνια πιο μπροστά από την Ευρώπη.
Το ενεργειακό «καλάθι» που θα τα τροφοδοτεί
Ακόμη πιο ενδιαφέρον στοιχείο είναι η αξιοποίηση όλων των υποδομών της ΔEΗ, παλιών και νέων, για την κάλυψη των ενεργειακών αναγκών των νέων data centers που οραματίζεται η επιχείρηση στη Δ. Μακεδονία.
Στο πλάνο εμπλέκεται ένα τεράστιο μέρος από τις δραστηριότητες της ΔEΗ σε όλα τα επίπεδα που θα κληθεί να αιμοδοτήσει ενεργειακά τα μεγάλα αυτά κέντρα δεδομένων. Από τον λιγνιτικό σταθμό της «Πτολεμαΐδας V», που ο κ. Στάσσης ανακοίνωσε την απόφαση να μετατραπεί σε μονάδα φυσικού αερίου ισχύος 350 ΜW με έτος λειτουργίας το 2027, μέχρι τα φωτοβολταϊκά 1,3 GW (που ήδη αναπτύσσονται στα παλιά λιγνιτωρυχεία σε Αμύνταιο και Πτολεμαΐδα), μπαταρίες ισχύος 300 MW και δύο μεγάλα έργα αντλησιοταμίευσης ισχύος 320 MW και 240 MW, αντίστοιχα. Αμφότερες αυτές οι «μπαταρίες νερού» έχουν ήδη αδειοδοτηθεί από τη ΡΑΕΕΥ και βρίσκονται σε φάση σχεδιασμού.
Τα παραπάνω, δηλαδή οι μεγάλοι όγκοι «πράσινης» ενέργειας που παράγει η επιχείρηση στην περιοχή, μαζί με την παραγωγή από τη μονάδα αερίου, θα καλύπτουν τις ανάγκες για τον κλιματισμό των servers τέτοιων εγκαταστάσεων. Αρκεί να σκεφτεί κανείς ότι τα κέντρα δεδομένων «καταπίνουν» παγκοσμίως το 1-2% της συνολικής παραγόμενης ενέργειας, άρα μόνο με φθηνές ΑΠΕ μπορούν να καλύψουν τις τεράστιες ανάγκες τους.
Στα υπόλοιπα κομμάτια του παζλ, θα πρέπει κανείς να συνυπολογίσει την πρόσβαση του ομίλου στις μεγάλες εκτάσεις που έχει στη διάθεσή του και συγκεκριμένα τα πρώην λιγνιτικά πεδία, τη γειτνίαση με το δίκτυο υψηλής τάσης και τη γειτνίαση της Δ. Μακεδονίας με ένα μεγάλο αστικό κέντρο, δηλαδή τη Θεσσαλονίκη, καθώς απέχει μόλις 1,5 ώρα.
Το νέο αφήγημα μιας Powertech εταιρείας
Από την παρουσίαση προς τους αναλυτές κατέστη σαφές ότι το νέο αφήγημα του ελληνικού ομίλου περνά πλέον από τη μετατροπή του από έναν ενεργειακό παίκτη που δίνει έμφαση στις ΑΠΕ, σε μια Powertech εταιρεία καθαρής ενέργειας της ΝΑ Ευρώπης, με βάρος στις τηλεπικοινωνίες και στα κέντρα δεδομένων. Στη λογική να καταστεί η Ελλάδα ένας κόμβος συνδεσιμότητας (connectivity hub) για την περιοχή, εκμεταλλευόμενος τη γεωγραφική του θέση, με τα mega data centers να αποτελούν το game changer για την επιχείρηση.
Στο κάδρο άλλωστε βρίσκεται μια ακόμη επένδυση, το διεθνές έργο υποθαλάσσιας τηλεπικοινωνιακής σύνδεσης της Ασίας με την Ευρώπη, γνωστό ως «East Med Corridor» (EMC). Ενα επίγειο και υποθαλάσσιο καλωδιακό σύστημα μεταφοράς δεδομένων, που μέσα από ένα πολυμετοχικό σχήμα, στο οποίο συμμετέχει η ΔEΗ με 25%, συζητείται εδώ και χρόνια με τους Σαουδάραβες και το οποίο έχει αρχίσει να παίρνει σάρκα και οστά.
Το νέο αφήγημα της επιχείρησης συμπληρώνουν η οριστική έξοδος από τον λιγνίτη στο τέλος του 2026, ο οδικός χάρτης των νέων έργων ΑΠΕ με στόχο τα περίπου 12 GW το 2027, από 6,2 GW σήμερα, οι συνεχιζόμενες επενδύσεις της τάξης των 3 δισ. ευρώ τον χρόνο και ο στόχος για προσαρμοσμένο EBITDA 2 δισ. το 2025.
