Τη νέα γενιά έργων που θα «τρέξουν» από το 2027 και μετά προετοιμάζει ήδη η DIMAND, έχοντας αυτή την στιγμή πέντε νέα, μεγάλα projects υπό διαπραγμάτευση, ενώ επίσης μέσα στο 2025 η εταιρεία προγραμματίζει τουλάχιστον τρεις μεγάλες πωλήσεις για ακίνητα που είναι αυτή την στιγμή πιο «ώριμα».
Πρόκειται για τον Πύργο Πειραιά με μια αξία εξόδου της τάξεως των 120- 135 εκατ. ευρώ (πρόκειται για μακροχρόνια μίσθωση της κοινοπραξίας των DIMAND- Prodea- EBRD από το δήμο Πειραιά), το ΜΙΝΙΟΝ στην Πατησίων για το κομμάτι των επαγγελματικών χρήσεων (δεδομένου ότι το οικιστικό των 38 διαμερισμάτων θα ξεκινήσει κατασκευαστικά τη φετινή χρονιά) και το «πράσινο» κτίριο γραφείων στα Κάτω Πατήσια, μισθωμένο στα ΕΛΤΑ.
«Εχουμε βάλει σκοπό να κλείσουμε τα νέα έργα υπό διαπραγμάτευση φέτος», ανέφερε χθες στο πλαίσιο της ενημέρωσης στην ΕΘΕ ο διευθύνων σύμβουλος Δημήτρης Ανδριόπουλος. «Πρόκειται για έργα που αφορούν κυρίως μικτές χρήσεις και αναπλάσεις, γραφεία, αστικά ξενοδοχεία και resorts, αρκετή κατοικία και ελάχιστες εμπορικές χρήσεις και εστίαση». Κατά προσέγγιση, η ακαθάριστη αξία ενεργητικού (GAV) των εν λόγω έργων ξεπερνά το 1 δισ. ευρώ. Επισημαίνεται εδώ ότι- ενδεικτικά- φέτος η εταιρεία ήταν μεταξύ των ενδιαφερομένων στη διαδικασία των μη δεσμευτικών προτάσεων για το ακίνητο της Εθνικής Ασφαλιστικής στη Λ. Συγγρού.
Τα χρονοδιαγράμματα
«Είμαστε αισιόδοξοι, δημιουργικοί, αλλά παράλληλα και πιο προσεκτικοί και έτσι θα εξακολουθούμε να κινούμαστε ώστε να μειώνουμε τα εμπορικά μας ρίσκα», ανέφερε ως ένα γενικότερο σχόλιο ο κ. Ανδριόπουλος.
Οσον αφορά τα projects που θα «τρέξουν» τη φετινή χρονιά πέραν των προγραμματισμένων από-επενδύσεων, είναι σε εξέλιξη σειρά έργων σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη. «Το μεγάλο project ανάπλασης στα πρώην ακίνητα της Αθηναϊκής Χαρτοποιίας (Softex) στο Βοτανικό προβλέπεται ότι θα ολοκληρωθεί το 2027, το ίδιο και το κέντρο logistics στα ακίνητα της πρώην ΒΑΛΚΑΝ στη Θεσσαλονίκη, ενώ για το πρώην ΦΙΞ επίσης στη συμπρωτεύουσα οδεύουμε για την έκδοση της άδειας ώστε να ξεκινήσει η κατασκευή φέτος. Η νέα επένδυση στο Νέο Φάληρο προβλέπεται επίσης να ολοκληρωθεί το 2027», ανέφερε ο αναπληρωτής διευθύνων σύμβουλος κ. Νίκος Δήμτσας. «Για τα τρέχοντα έργα μία γενική τάση με βάση τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει σήμερα η κατασκευαστική αγορά με μείζον ζήτημα και την έλλειψη εργαζομένων, είναι για καθυστερήσεις στα χρονοδιαγράμματα 6 -12 μήνες», τόνισε ο κ. Δήμτσας.
Aναφερόμενος στα σημαντικά γεγονότα του 2024, ο ίδιος επεσήμανε ότι από τα έξι prοjects που πωλήθηκαν πέρυσι (Επενδυτική Χανίων, οικιστικά σε Μύκονο και Φιλοθέη, Citrus Θεσσαλονίκη, PwC στο Mαρούσι, ακίνητο Κοραή και Σταδίου και Hub 26 στη Θεσσαλονίκη) το μερίδιο αξίας ως προς την Ακαθάριστη Αξία Ανάπτυξης (GDV) για την Dimand ήταν στα 152 εκατ. ευρώ.
Σε σχέση με το project Skyline για τα ακίνητα του χαρτοφυλακίου της Alpha Bank, μέσω της κοινής εταιρείας που έχει συσταθεί με την τράπεζα και εταίρους την Premia Properties ΑΕΕΑΠ και την EBRD, η αξία του χαρτοφυλακίου στο κλείσιμο της συναλλαγής έφτασε στα 298 εκατ. ευρώ (έναντι του αρχικού ποσού των 438 εκατ. ευρώ) «γιατί μεσολάβησαν στο μεσοδιάστημα πωλήσεις ακινήτων με κέρδος για τους μετόχους ειδικά της Dimand στα 12,4 εκατ. ευρώ. Η μεγάλη πλειονότητα των ακινήτων θα πουληθούν σταδιακά, ενώ με βάση το σημερινό πλάνο, περί τα 30 ακίνητα θα διακρατηθούν προκειμένου να ανακαινιστούν και να επανατοποθετηθούν στην αγορά». Για τα 30 αυτά ακίνητα υπολογίζεται ότι από τα 10,2 εκατ. ευρώ εσόδων – μισθωμάτων που αποφέρουν το αντίστοιχο νούμερο μετά την ανακαίνισή τους θα έχει τη δυνατότητα να υπερδιπλασιαστεί στα 23 εκατ. ευρώ και θα αποφασιστεί στη συνέχεια αν θα πουληθούν μεμονωμένα, ως «πακέτο» κ.τ.λ.. Στα εν λόγω ακίνητα περιλαμβάνεται και το «φιλέτο» στην οδό Σοφοκλέους και Αιόλου που προορίζεται για χρήση φιλοξενίας.
«Η Dimand είναι μία μηχανή που παράγει και τροφοδοτείται συνεχώς με νέα ακίνητα τα οποία αναπτύσσει και τα παραδίδει ως ακίνητα εισοδήματος. Είμαστε σε πολύ καλή φάση γιατί τώρα παρουσιάζουμε ως εκτελεσμένο αυτό που είχαμε το 2022», ανέφερε από την πλευρά του ο κ. Ανδριόπουλος για την εταιρεία που κλείνει φέτος 20 χρόνια λειτουργίας. «Η εταιρεία είχε μία αύξηση κατά μέσο όρο των ιδίων κεφαλαίων της στην τελευταία 20ετία κατά 40% -45%. Τα υπογεγραμμένα έργα με το ανεκτέλεστο (GAV) για ακίνητα που αποκτήθηκαν με ίδια κεφάλαια έφτασαν το 1,2 δισ. ευρώ, τώρα είναι κοντά στα 900 εκατ. ευρώ, μπορεί να αυξομειώνεται αλλά θα βρίσκεται περίπου σε αυτά τα επίπεδα και τα επόμενα χρόνια. Εκτίμησή μας είναι ότι φέτος η κερδοφορία θα είναι το ίδιο ή ίσως και καλύτερη και αυτό θα συνεχιστεί και το 2026 και το 2027 με βάση τα τρέχοντα έργα που έχουν ήδη δρομολογηθεί. Πρόκειται όμως για προβλέψεις, οι οποίες επηρεάζονται και από αυτά που γνωρίζουμε αλλά και αυτά που δεν γνωρίζουμε, πολύ περισσότερο από το γεγονός ότι οι οικονομικές εξελίξεις μεταβάλλονται συνεχώς όπως βιώνουμε τώρα στην πράξη».
Η εικόνα της αγοράς
Ειδικά σε σχέση με τους τριγμούς που έχουν προκληθεί στο διεθνές οικονομικό περιβάλλον και τον εμπορικό πόλεμο με την επιβολή δασμών, ο κ. Ανδριόπουλος ανέφερε ότι «όσον αφορά ειδικά τον κλάδο των ακινήτων θα έχουμε καλύτερη εικόνα για το πώς θα επηρεαστεί τους επόμενους 6 μήνες. Αμεση επίδραση δεν βλέπουμε -ζήσαμε άλλωστε με υψηλότερα κόστη και επιτόκια- και αν επηρεαστούμε από κάτι θα είναι δευτερογενώς: Περισσότερο θα έχει να κάνει με τους πελάτες μας, τους μισθωτές κτιρίων, που μπορεί να εγκαταλείψουν σχέδια νέων μισθώσεων, μετεγκατάστασης κ.τ.λ.. Αυτό για την ώρα είναι δύσκολο να το προβλέψουμε. Βλέπουμε πιο ήπια προς το παρόν την επίπτωση σε σχέση με τις συνθήκες άλλων κρίσεων που βιώσαμε πρόσφατα, για παράδειγμα τη δημοσιονομική κρίση, την πανδημία κ.ο.κ..
Ως προς την πορεία ειδικά της εγχώριας αγοράς ακινήτων, κινείται θετικά, υλοποιούνται έργα και υπάρχει η χρηματοδότηση από τις τράπεζες και η ζήτηση σε όλες τις υποκατηγορίες εξακολουθεί να υπερτερεί της προσφοράς χωρίς όμως να δημιουργεί την ευφορία ότι δεν λαμβάνονται σωστές αποφάσεις.
Εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό παράγοντα η επιτυχία του Ελληνικού για όλο τον κλάδο γιατί καθορίζει και δίνει ένα σήμα για το πώς πηγαίνει η ελληνική αγορά ακινήτων και γι’ αυτό είναι σημαντικό να ξεκινήσει η παράδοση των έργων το 2027, δίνοντας το σήμα εντός κι εκτός συνόρων ότι η Ελλάδα μπορεί όχι μόνο να σχεδιάζει αλλά και να παραδίδει κιόλας», δήλωσε ο ίδιος.
13 έργα ανάπτυξης
Σύμφωνα με τον κ. Ανδριόπουλο κρίσιμο όγκο για την αγορά έχει και η DIMAND «μέσα από 13 έργα ανάπτυξης που είναι αντίστοιχα της πρώτης φάσης του Ελληνικού (εξαιρουμένων των υποδομών)». Παράλληλα «τους τελευταίους μήνες βρισκόμαστε κοντά στην απόκτηση νέων ακινήτων προς αξιοποίηση πάντα στο πλαίσιο των μεγάλων αναπλάσεων με projects που θα περιλαμβάνουν διαφορετικές χρήσεις ώστε να φτιάξουμε το νέο προϊόν για την περίοδο 2028- 2031».
Στα τρέχοντα έργα και συγκεκριμένα για τα ακίνητα της πρώην Αθηναϊκής Χαρτοποιίας στο Βοτανικό, «είμαστε σε κατασκευαστική φάση με τη ΜΠΑΛΛΙΑΝ Τεχνική και στην εμπορική φάση όπου ήδη έχουν γίνει οι πρώτες μισθώσεις».
Για το 3V project (πρόκειται για την κοινή επένδυση των Dimand και AVAX Development στο ακίνητο της ΒΕΛΚΑ στον Πειραιά) «εκπονούμε ένα μεγάλο πολεοδομικό σχέδιο κυρίως με χρήσεις γραφείων, κατοικιών, πολιτισμού που εγκρίθηκε ήδη από το δημοτικό συμβούλιο και θα πάει στο Συμβούλιο της Επικρατείας το σχέδιο ρυθμίζει τη δική μας ιδιοκτησία και άλλες τέσσερις ιδιοκτησίες, μειώσαμε όλοι οι ιδιώτες το μερίδιό μας και, μεταξύ άλλων, θα δημιουργηθεί κι ένα πάρκο 23 στρεμμάτων».
Στο κέντρο της Αθήνας, στο πλαίσιο της ευρύτερης στρατηγικής συμφωνίας 4 σημείων με την τράπεζα Πειραιώς που είχε ανακοινωθεί πέρυσι, η DIMAND έχει αναλάβει τη μεγάλη ανάπλαση του ακινήτου στην οδό Κοραή και Σταδίου που θα στεγάσει τα γραφεία της τράπεζας και προβλέπεται να ολοκληρωθεί το 2026. Επίσης στο πλαίσιο της ίδιας συμφωνίας η εταιρεία θα προχωρήσει στην ανακαίνιση του ακινήτου (σ.σ. πραγματοποιούνται τώρα οι μελέτες) όπου στεγάζεται το πολυκατάστημα της Notos, με την οποία πραγματοποιούνται τώρα διαπραγματεύσεις που μπορεί να ολοκληρωθούν στο διάστημα των επόμενων 2-3 μηνών: «Πρώτη προτεραιότητα είναι να μείνει η Notos ως μισθωτής με νέα εικόνα, σε ένα σύγχρονο, πράσινο κτίριο», σχολίασε ο κ. Ανδριόπουλος.
Στη στρατηγική συμφωνία με την Πειραιώς εντάσσεται και το project στο Λαύριο, όπου η Dimand έχει αναλάβει την πολεοδομική ωρίμανση παραθαλάσσιας έκτασης 100 στρεμμάτων παρακείμενης του λιμένα Λαυρίου, με ιδιοκτήτες την Πειραιώς (75%) και το σχήμα των Κέκροψ, ΓΕΚ και Intracom. Η πολεοδομική ωρίμανση θα απαιτήσει μία περίοδο περίπου 18 μηνών μέχρι την έκδοση του ΦΕΚ που θα ορίζει τί θα προβλέπεται ως προς τη δόμηση. «Κύρια χρήση θα είναι ο τουρισμός και η κατοικία, όπως δείχνουν οι ανάγκες της πόλης και αν υλοποιηθεί μία δόμηση 62.000 τ.μ. θα είναι μία επένδυση άνω των 200 εκατ. ευρώ», ανέφερε ο κ. Ανδριόπουλος. «Είναι νωρίς ακόμη να μιλάμε για το αν θα έχουμε και επενδυτικό ρόλο στο ακίνητο δεδομένου ότι τώρα το ωριμάζουμε ακόμη πολεοδομικά, έχουμε μία εμπορική συζήτηση και εφόσον ολοκληρωθεί η πολεοδομική ωρίμανση πράγματι μπορεί πράγματι να έχει ενδιαφέρον και για εμάς».
Στη Βόρεια Ελλάδα, στα πρώην ακίνητα της ΒΑΛΚΑΝ, σκοπός, σύμφωνα με τον CEO της εταιρείας, είναι να γίνει ένας κόμβος logistics με ξένους χρήστες από την Ευρώπη, «όμως η καθυστερημένη ανάπτυξη του λιμανιού όσον αφορά την εκβάθυνση και την επέκταση της χερσαίας ζώνη καθυστερεί αντίστοιχα τις αποφάσεις ξένων ομίλων που θέλουν να χρησιμοποιήσουν το λιμάνι για τα προϊόντα τους». Ο κ. Ανδριόπουλος αναφέρθηκε σε δύο ευρωπαϊκές εταιρείες, χημικών και τροφίμων που έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον αλλά δεν έχουν τις κατάλληλες συνθήκες στο λιμάνι.
Επίσης στη Θεσσαλονίκη για το συγκρότημα ΦΙΞ προχωρούν οι οριστικές μελέτες «και έχουμε πολύ ενεργές συζητήσεις με μισθωτές – άγκυρες», όπως ανέφερε ο CEO της DIMAND, η οποία διατηρεί ενδιαφέρον και για το διαγωνισμό ανάπλασης της ΔΕΘ.
