Η πρόσφατη μελέτη εκπονήθηκε κατόπιν αιτήματος της Υποεπιτροπής Ασφάλειας και Άμυνας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου με τίτλο “European Defence Projects of Common Interest: From concept to practice” εξετάζει σε βάθος τον ρόλο που μπορούν να παίξουν τα European Defence Projects of Common Interest (EDPCIs) στη διαμόρφωση μιας πιο ισχυρής και συντονισμένης ευρωπαϊκής άμυνας. Η μελέτη αντιμετωπίζει τα EDPCIs όχι ως μια ακόμη πολιτική πρωτοβουλία, αλλά ως ένα εργαλείο που μπορεί να αλλάξει ουσιαστικά τον τρόπο με τον οποίο η Ευρωπαϊκή Ένωση σχεδιάζει, χρηματοδοτεί και υλοποιεί αμυντικές δυνατότητες.
Σύμφωνα με τη μελέτη, τα EDPCIs αποτελούν απάντηση στο χρόνιο πρόβλημα του κατακερματισμού των εθνικών αμυντικών προγραμμάτων. Μέσα από κοινή ανάπτυξη, παραγωγή και προμήθεια, τα κράτη-μέλη μπορούν να μειώσουν επικαλύψεις, να επιτύχουν οικονομίες κλίμακας και να ενισχύσουν την European Defence Technological and Industrial Base. Η ανάλυση δείχνει ότι τα μέχρι σήμερα εργαλεία, όπως το European Defence Fund (EDF), το Permanent Structured Cooperation (PESCO) και το Coordinated Annual Review on Defence (CARD), παρότι σημαντικά, δεν κατάφεραν να οδηγήσουν σε ουσιαστική ενοποίηση, γεγονός που καθιστά τα EDPCIs μια πιο φιλόδοξη και αναγκαία εξέλιξη.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στα προτεινόμενα έργα-ναυαρχίδες, όπως η Drone Initiative, το Eastern Flank Watch, το Air Shield και το Space Shield. Η μελέτη τα παρουσιάζει ως χαρακτηριστικά παραδείγματα επειγουσών επιχειρησιακών αναγκών της ΕΕ, αλλά ταυτόχρονα αναδεικνύει τις δυσκολίες εφαρμογής τους, κυρίως σε θέματα χρηματοδότησης, τεχνολογικής ωριμότητας και συντονισμού μεταξύ διαφορετικών εθνικών προγραμμάτων και χρονοδιαγραμμάτων.
Η μελέτη δεν περιορίζεται όμως στα άμεσα έργα. Αναλύει και μια δεύτερη «γενιά» πιθανών EDPCIs, όπως ένα Cyber Defence Shield, ένα Combat Cloud, ένα Military Mobility Network ή ένα ενιαίο σύστημα EU Command and Control. Για αυτά τα έργα, η μελέτη υπογραμμίζει ότι η επιτυχία τους εξαρτάται από τη σωστή ισορροπία ανάμεσα στη ρύθμιση σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης και τη διατήρηση της διακυβερνητικής ιδιοκτησίας, καθώς και από τη διασφάλιση μακροπρόθεσμης πολιτικής και οικονομικής στήριξης.
Στο τελικό της μέρος, η μελέτη καταλήγει σε συγκεκριμένες συστάσεις. Προτείνει ένα συνεκτικό πλαίσιο διακυβέρνησης, εναρμονισμένα τεχνικά πρότυπα και ανοιχτή, χωρίς αποκλεισμούς, συμμετοχή της ευρωπαϊκής βιομηχανίας ώστε να διατηρηθεί η καινοτομία.
Το πλήρες κείμενο του δημοσιεύματος είναι διαθέσιμο εδώ: https://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/STUD/2026/775284/EXAS_STU(2026)775284_EN.pdf
Πηγή: https://www.europarl.europa.eu/thinktank/en/document/EXAS_STU(2026)775284
