Μια νέα ιδέα για την Αθήνα είναι η δημιουργία ενός διευρυμένου τουριστικού προϊόντος, επώνυμου και ανθεκτικού. Μπορεί να ακούγεται ως επικοινωνιακό τέχνασμα, αλλά η ιδέα που φέρνει τώρα στον δημόσιο διάλογο το «Διάζωμα» εκκινεί από ένα πνευματικό περιεχόμενο, στηρίζεται σε μια απλή αλλά μεγαλειώδη σύλληψη και συσπειρώνει ανθρώπους πρόθυμους να συνδράμουν. Ο Σταύρος Μπένος, ως πνευματικός ηγήτωρ της νέας Αθηναϊκής Τριλογίας (Ελευσίνα-Αθήνα-Λαύριο), έφερε πρόσφατα την 5η Συνάντηση των Εταιρικών Μελών του Σωματείου «Διάζωμα» στην Ελευσίνα και όρισε το Λαύριο ως υποδοχέα και κέντρο της φετινής γενικής συνέλευσης, που θα ακολουθήσει, ορίζοντας στη διάρκεια του τρέχοντος έτους τους ακρογωνιαίους λίθους του Τριγώνου της Αττικής.
Ο άξονας Ελευσίνα – Αθήνα – Λαύριο (με φυσικό βραχίονα τον Πειραιά) είναι η πρόταση του «Διαζώματος», που στην ωρίμανσή της μπορεί να ενισχύσει την τουριστική Αθήνα περικλείοντας στην ουσία το σύνολο της Αττικής στη διάρκεια μιας περισσότερο εκτεταμένης παραμονής στην πρωτεύουσα. Το σχέδιο έχει αφετηρία την ιδέα της κλασικής Αθήνας, που είναι το άστυ. Το άστυ γεννιέται από τον πλούτο των ορυχείων αργύρου του Λαυρίου (το πρώτο βιομηχανικό κέντρο της Δύσης), ένα συμπαγή δίαυλο υλικής δύναμης που ορίζεται αντιστικτικά με την ιερότητα της Ελευσίνας. Το πνευματικό υπόβαθρο, στο οποίο επιμένει ο Σταύρος Μπένος, ορίζεται με τρόπο απλό –Ελευσίνα (ιερή πόλη), Αθήνα (μητρόπολη), Λαύριο (υλικός πλούτος)– και στην πραγμάτωσή του ζητεί τον κόσμο της αγοράς, τους φωτισμένους άρχοντες και τη δυναμική κοινωνία.
Ο αρχαιολογικός χώρος της Ελευσίνας, τον οποίο μελετά επί σειράν ετών η Καλλιόπη Παπαγγελή, είναι το μεγάλο συγκριτικό πλεονέκτημα της πόλης. Υπήρξε η ιερή πόλη της κλασικής Αθήνας.
Στην Ελευσίνα, στη διάρκεια της 5ης Συνάντησης Εταιρικών Μελών του «Διαζώματος» (στην καθιερωμένη δηλαδή ετήσια ώσμωση αγοράς, ιδεών και επιστήμης) ορίστηκε η βάση της συζήτησης και για πρώτη φορά η Ελευσίνα, το Λαύριο και η Αθήνα με τους δημάρχους τους, η περιφέρεια, οι άνθρωποι του τουρισμού, οι αρχαιολόγοι και οι μελλοντικοί χορηγοί εκτέθηκαν στην ιδέα της νέας Αθηναϊκής Τριλογίας.
Εμμέσως πλην σαφώς, διεφάνη η διαμεσολάβηση του «Διαζώματος» ως μια συνδρομή υπέρ της Ελευσίνας Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης για το 2021, με στόχο να οργανώσει όσο το δυνατόν πιο έγκαιρα τη διασύνδεση των δημιουργικών δυνάμεων υπό τη σκέπη μιας συσπειρωτικής ιδέας. Είναι σαφές ότι η Ελευσίνα στο «κάδρο» μιας διαχρονικής Αττικής ενισχύεται και θέτει τις βάσεις για γένεση ανθεκτικού «προϊόντος». Οπως τόσο εύστοχα είπε (στην εμπνευσμένη ομιλία του) ο συγγραφέας Χρήστος Λάζος (και ιδρυτικό μέλος του «Διαζώματος»), «χωρίς το Λαύριο δεν υπάρχει αφήγημα για την Αθήνα». Και χωρίς την Ελευσίνα μένει λειψή η ίδια η ιδέα της Αθήνας. Στόχος είναι η νέα αφηγηματική προσέγγιση στην Αττική, που μπορεί να προκαλέσει ρήγμα στη «μονοδιάστατη εικόνα».
Το Λαύριο μπορεί να συνδεθεί στο τουριστικό ρεύμα της Αθήνας και να αναδειχθεί ως η πόλη που με τα πλούσια ορυχεία αργύρου χρηματοδότησε τον στόλο, αλλά και τα έργα στην Αθήνα της αρχαιότητας.
«Tο τελευταίο διάστημα το Διάζωμα και οι αρμόδιοι φορείς καταβάλλουμε προσπάθεια να σχεδιάσουμε και να υλοποιήσουμε ένα πρόγραμμα ολοκληρωμένης χωρικής επένδυσης για την Αττική, με στόχο την αποκατάσταση της σύνδεσης που είχε η πόλη της αρχαίας Αθήνας με το Ιερό της Ελευσίνας, το Λαύριο και τα ορυχεία αργύρου, καθώς και με το επίνειό της, τον Πειραιά», εξηγεί ο Σταύρος Μπένος.
«Απόλυτη ετοιμότητα»
«Ολες αυτές οι πτυχές φώτιζαν το πολιτικό, πνευματικό, φιλοσοφικό, οικονομικό και εμπορικό μεγαλείο της αρχαίας Αθήνας, μιας μικρής πόλης της αρχαιότητας, η οποία ωστόσο γέννησε μεγάλες ιδέες (όπως η δημοκρατία) που σημάδεψαν τον παγκόσμιο πολιτισμό. Εχουμε απόλυτη ετοιμότητα, αξιοποιώντας όλες τις μελέτες που έχουν γίνει μέχρι τώρα (“City Break” του Δήμου της Αθήνας και “Short Break” της Περιφέρειας Αττικής) να αναθέσουμε τη μελέτη για το masterplan της Τριλογίας της Αθήνας. Στόχος μας είναι το αφήγημα της σύνθετης και πολυεπίπεδης πραγματικότητας της κλασικής Αθήνας, η “Τριλογία της Αθήνας”, να καταστεί ένα επώνυμο τουριστικό προϊόν που θα ανανεώσει το πολιτιστικό – τουριστικό ενδιαφέρον για την Αθήνα».
Η εικόνα που προσφέρει η τουριστική Αθήνα είναι κατά κανόνα μονοδιάστατη. Η δημιουργία νέων εμπειριών είναι το ζητούμενο.
Είναι ενδεικτικό πως στη συζήτηση που οργάνωσε το «Διάζωμα» στην 5η Συνάντηση Εταιρικών Μελών στην Ελευσίνα (με συντονιστή τον Παύλο Τσίμα) ετέθησαν τα βασικά εργαλεία. Ο δήμαρχος Αθηναίων Γιώργος Καμίνης επανέφερε τη μείζονα εκκρεμότητα που είναι η μητροπολιτική δομή για την Αθήνα και ο Ευτύχης Βασιλάκης (αντιπρόεδρος της Aegean) υπογράμμισε την ανάγκη σύνδεσης του νέου προϊόντος με την αγορά, να εξασφαλιστεί δηλαδή η ζήτηση. Την εμπειρία της σε θέματα τουρισμού πρόσφερε η Μπέττυ Χατζηνικολάου, που έχει στέρεη ρεαλιστική ματιά, όπως και ο Γιάννης Ρέτσος, πρόεδρος του ΣΕΤΕ, ο οποίος εκθέτει τις απόψεις του σε χωριστό άρθρο.
Η νέα Αθηναϊκή Τριλογία, όπως την ευαγγελίζεται το «Διάζωμα», θέτει το μεγάλο κάδρο, ορίζει το περίγραμμα ενός οράματος, προτείνει τα ερευνητικά εργαλεία και θεωρεί αυτονόητη τη σύμπραξη του ιδιωτικού και του δημόσιου φορέα. Η Ελευσίνα και το Λαύριο πρέπει να αποκτήσουν υποδομές σε σχέση με τη διασύνδεσή τους με το ολιστικό προϊόν της Αθήνας.
