Το μέγεθος (2 εκατομμύρια τ.μ.) και το σύνολο των παρεμβάσεων που θα συνθέσουν ένα μεγάλο Πάρκο στα νότια προάστια, με 7 διακριτές ενότητες, χώρους πρασίνου, αναψυχής, αθλητισμού, κοινόχρηστους χώρους Ολυμπιακή Πλατεία & Περιοχή Αστικής Καλλιέργειας, έως και Πάρκο Γλυπτικής, αποτυπώνονται, μεταξύ άλλων, σε τροποποιημένη περιβαλλοντική μελέτη για το νέο Μητροπολιτικό Πάρκο Ελληνικού, με φορέα ανάπτυξης την The Ellinikon (Lamda Development), που θα είναι με διαφορά το μεγαλύτερο πάρκο του μητροπολιτικού συγκροτήματος της Αθήνας και ένα από τα μεγαλύτερα σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Το πάρκο θα καταλαμβάνει το 1/3 της συνολικής ανάπτυξης και το κόστος του εκτιμάται σε 250 εκατ. ευρώ και θα είναι 14 φορές μεγαλύτερο από τον Εθνικό Κήπο, μεγαλύτερο από το Hyde Park του Λονδίνου, με δίκτυο μονοπατιών μήκους 45 χιλιομέτρων, μεταξύ των οποίων θα βρίσκονται αρχαιολογικά ευρήματα, διατηρητέα κτίρια, αθλητικές εγκαταστάσεις κ.α., Πολιτιστική Διαδρομή του Ελληνικού, μήκους 12 χλμ. κ.α..
Όπως έχει αποκαλύψει το insider.gr, μέρος των εργασιών έχει αναλάβει ο όμιλος AKTOR ενώ, κατά πληροφορίες, από σχήμα υπό την Redex (όμιλος Κοπελούζου) έχουν εκκινήσει έργα επέκτασης του υφιστάμενου Experience Park που περιλαμβάνει και το μεγάλο έργο της τεχνητής λίμνης. Βασικό κομμάτι του σχεδιασμού του εισηγμένου ομίλου για τον Πόλο του Ελληνικού είναι η δημιουργία ενός εκτεταμένου δικτύου διαδρομών, μεγαλύτερου των 45-50 χιλιομέτρων, με πεζόδρομους, ποδηλατόδρομους και δρόμους ήπιας κυκλοφορίας. Σε αυτό θα περιλαμβάνεται και ένας μοναδικός πεζόδρομος πλάτους 56 μέτρων και μήκους πάνω από 2,5 χλμ., που θα συνδέει την λεωφόρο Βουλιαγμένης με το Παράκτιο Μέτωπο μέσω του Πάρκου του Ελληνικού.
Έτσι, το πάρκο θα ξεκινά από τις παρυφές του Υμηττού και θα εκτείνεται ως τη θάλασσα συνδέοντας τους γύρω Δήμους και ενώνοντας τις νέες γειτονιές που θα δημιουργηθούν. Το πάρκο προβλέπεται να υλοποιείται και να παραδίδεται σταδιακά και τμηματικά τα προσεχή χρόνια.
Ελεύθεροι χώροι και πρόσβαση
Όπως αναφέρεται και στην τροποποιημένη ΜΠΕ, η μελέτη του προδιαγράφει έναν ελεύθερο – ανοικτό χώρο, εύκολα προσβάσιμο από κατοίκους, επισκέπτες και τουρίστες, που χαρακτηρίζεται από υψηλής αισθητικής αρχιτεκτονική τοπίου, υψηλής ποιότητας λειτουργίες και διαμορφώσεις, με διασφαλισμένη την καλή συντήρηση και λειτουργία του. Αναμένεται να αποτελέσει προορισμό μεγάλης σημασίας, μητροπολιτικού βεληνεκούς.
Η εύκολη και άμεση πρόσβαση σε αυτό από τις περιοχές των όμορων Δήμων, η οποία διευκολύνεται από τους ευρείς «διαδρόμους πρασίνου και επικοινωνίας» των περιοχών πολεοδόμησης, αναμένεται να συντελέσει στη διάχυση των ευεργετικών αποτελεσμάτων, τόσο σε ότι αφορά την ποιότητα ζωής, όσο και σε ότι αφορά τις τιμές της γης και των ακινήτων, στην ευρύτερη περιοχή μελέτης. Η τροποποίηση του περιβαλλοντικού φακέλου, που έχει τεθεί σε διαβούλευση, χωρίς να αλλάζει ουσιωδώς τα δεδομένα, σκοπό έχει, όπως αναφέρεται, «να καλύψει ένα σύνολο αναγκών, με τελικό στόχο να πλαισιώσει με ολοκληρωμένο τρόπο την ωρίμανση του σχεδιασμού του Μητροπολιτικού Πάρκου.
Η βάση της προτεινόμενης τροποποίησης είναι σε κάθε περίπτωση μία ολοκληρωμένη και τεκμηριωμένη θεώρηση των ιδιαιτεροτήτων του χώρου που καλείται να ρυθμίσει. Η προτεινόμενη τροποποίηση τηρεί τις βασικές αρχές, τις χρήσεις, τους όρους και περιορισμούς, τροποποιεί επί τα βελτίω τον σχεδιασμό, ενώ προσθέτει σημειακές διευκρινίσεις και εμπλουτίζει το περιεχόμενο της εγκεκριμένης ΚΥΑ του Μ.Π., ώστε να εξυπηρετείται κατά το δυνατόν ορθότερα ο εν λόγω σχεδιασμός».
Ποιο είναι και πώς θα είναι το Μητροπολιτικό Πάρκο Ελληνικού
Το Μητροπολιτικό Πάρκο (M.Π.) εντάσσεται στη Χωρική Ενότητα του παλαιού Αεροδρομίου και είναι συνολικής έκτασης 2.000.569,02 m². Αναπτύσσεται κεντροβαρικά εντός της συγκεκριμένης χωρικής ενότητας και οριοθετείται περιμετρικά από τις Περιοχές Πολεοδόμησης και σε συγκεκριμένα σημεία του εφάπτεται και με τους όμορους Δήμους. Η θέση του αλλά και το μέγεθός του καταδεικνύουν τη σημασία του για τον σχεδιασμό της ανάπτυξης. Μέσω του δικτύου κοινοχρήστων χώρων των περιοχών πολεοδόμησης ενοποιείται λειτουργικά με τον αστικό ιστό της ευρύτερης περιοχής, αλλά και με τη χωρική ενότητα του Παράκτιου Μετώπου.
Ο σχεδιασμός του πάρκου σηματοδοτείται από την ιδέα της οργάνωσης ενός μωσαϊκού πρασίνου και διαδρόμων οργανικά συνδεδεμένου με την πόλη, αφού υιοθετούνται και επεκτείνονται οι χαράξεις του περιβάλλοντος οικιστικού ιστού που εισχωρούν και διατρέχουν το πάρκο. Δημιουργείται ένα οργανικό σύστημα με τους ελεύθερους και πράσινους χώρους της υπόλοιπης ανάπτυξης μεγεθύνοντας έτσι την χωρική και λειτουργική έκταση του ίδιου του Πάρκου.
Ο αρχιτεκτονικός σχεδιασμός τοπίου του Μητροπολιτικού Πάρκου αξιοποιεί την τοπογραφία, τις υφιστάμενες ποιότητες και τα σημαντικότερα στοιχεία της περιοχής, τα οποία εντάσσει δημιουργικά στη συνθετική πρόταση. Οι εκτεταμένες επίπεδες επιφάνειες του χώρου και οι υφιστάμενες εγκαταστάσεις τόσο του πρώην αεροδρομίου όσο και των πρώην Ολυμπιακών εγκαταστάσεων, αποτελούν βασικά στοιχεία έμπνευσης. Το διατηρητέο κτήριο Saarinen, ο Πύργος Ελέγχου, τα επίσης διατηρητέα υπόστεγα της αεροπορίας, ο διάδρομος προσγείωσης – απογείωσης, και οι εγκαταστάσεις του κανόε – καγιάκ, αξιοποιούνται και αποκτούν νέο ρόλο ως στοιχεία του Πάρκου που εκφράζουν τη συνέχεια του παρελθόντος με το παρόν και αποτελούν παρακαταθήκη για το μέλλον.
Ο χώρος του Πάρκου συνδέεται άμεσα με τους σημαντικούς πράσινους και κοινόχρηστους χώρους στο εσωτερικό των οικιστικών και λοιπών ζωνών της νέας ανάπτυξης, δημιουργώντας λειτουργικά ένα σύνολο χώρων πράσινου ευρύτερου από τα 2.000 στρέμματα του ενιαίου Μητροπολιτικού Πάρκου. Η παρουσία του θαλάσσιου μετώπου που ενσωματώνεται στο ηπειρωτικό τμήμα (μέσω της προσέγγισης που πραγματοποιείται στη βορειοδυτική είσοδο του χώρου όπου και υποβαθμίζεται η Λεωφόρος Ποσειδώνος), εξασφαλίζει τη νοητή αλλά και πραγματική συνέχεια του νέου φυσικού χώρου (Πάρκο) προς τον επίσης φυσικό χώρο της ακτής. Με τον ίδιο τρόπο εξασφαλίζεται και η συνέχεια του πραγματοποιούμενου οικιστικού ιστού με οργανωμένο τρόπο προς το νέο υπό διαμόρφωση ελεύθερο θαλάσσιο μέτωπο. Η συνέχεια αυτή εξασφαλίζει την ιδιαίτερη παρουσία και ανάδειξη της παράκτιας ζώνης ως τόπου φυσικής, ήπιας αναψυχής, κατοικίας και δραστηριοτήτων που βρίσκονται σε επαφή και συμβίωση με τη θάλασσα, η οποία και αποτελεί ουσιαστικό στοιχείο και πλεονέκτημα του Αττικού τοπίου.
Μία ισχυρή ιδέα που χαρακτηρίζει το Πάρκο αποτελεί η διατήρηση της μορφής και της μνήμης του κεντρικού διαδρόμου προσγείωσης-απογείωσης και η μετατροπή του σε πεζόδρομο. Ο δευτερεύων διάδρομος που τον τέμνει υπό γωνία αντιμετωπίζεται παρόμοια, και μαζί με έναν τρίτο, νέο άξονα κίνησης πεζών που ενώνει τη Λεωφόρο Βουλιαγμένης στα ανατολικά με την παραλία, περιγράφουν τον Κόμβο του Πάρκου, ένα τρίγωνο, στο οποίο βρίσκεται το υφιστάμενο σύμβολο των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004, και χωροθετείται μία μεγάλη Πλατεία. Κατά μήκος του νέου πεζόδρομου ρέει ένα δυναμικό επίμηκες στοιχείο νερού. Παράλληλα, σε δεύτερο επίπεδο, κάθετα προς τον κεντρικό διάδρομο, ξετυλίγεται ένας δεύτερος ελικοειδής διάδρομος κίνησης οδικού άξονα, με τη μορφή «φιδιού», ο οποίος αντιδρά, στη μονοτονία της γραμμικής κίνησης του διαδρόμου – απογείωσης, προσφέροντας την δυνατότητα συνεχώς διαφοροποιούμενης πορείας, αλλά κυρίως σηματοδοτεί (μαζί με τον πεζόδρομο «ποταμό»), την εγγύτητα και τη νοητή σύνδεση του Υμηττού με τον Σαρωνικό (βουνό – θάλασσα).
Το νέο Μητροπολιτικό Πάρκο κυριαρχείται από το πράσινο χάρη στο πλήθος νέων φυτεύσεων. Οι δασικές συστάδες, τα λιβάδια και ο υγροβιότοπος αποτελούν τις βασικές προτεινόμενες τυπολογίες με βάση τις οποίες σχεδιάζονται οι φυτεύσεις, αυξάνοντας την ποικιλία, το ενδιαφέρον αλλά και την οικολογική αξία του σχεδιασμού, συμπεριλαμβανομένης και της θετικής επίδρασης στη βιοποικιλότητα. Οι διαφορετικές τυπολογίες αλληλοδιεισδύουν η μία στην άλλη δημιουργώντας ένα αρμονικό σύνολο, ενώ η κεντρική σχεδιαστική ιδέα των σύνθετων νέων τοπιακών διαμορφώσεων είναι η σύγχρονη επανερμηνεία μέσω της αρχιτεκτονικής τοπίου, των παραδοσιακών ελληνικών και μεσογειακών φυσικών και πολιτιστικών τοπίων.
Εκτός από τις διαφορετικές τυπολογίες φύτευσης, η αρχιτεκτονική σύνθεση του νέου Μητροπολιτικού Πάρκου συγκροτεί διαφορετικές τυπολογίες και σε ότι αφορά τη μορφή του νέου τοπίου. Στο Μητροπολιτικό Πάρκο δημιουργούνται επίπεδες και ομαλών κλίσεων περιοχές, τεχνητός λόφος που παρέχει ιδιαίτερες θέες και βυθίσματα, ειδικά στις περιοχές των ρεμάτων. Τόσο το υφιστάμενο ρέμα Τραχώνων όσο και το σήμερα «εξαφανισμένο» ρέμα Αεροδρομίου αναβιώνουν, συμβάλλοντας στην αισθητική και περιβαλλοντική αναβάθμιση της περιοχής.
Ο αστικός εξοπλισμός προτείνεται να αποτελείται από σύγχρονες, και λιτές σχεδιαστικά μορφές, οι οποίες αφενός είναι διακριτές από το συνήθη εξοπλισμό των τυπικών δημόσιων χώρων της Αθήνας, αφετέρου ενσωματώνονται διακριτικά στο φυσικό τοπίο του πάρκου. Σε κατάλληλα σημεία του ΜΠ λειτουργούν σημεία εξυπηρέτησης επισκεπτών. Σε όλες τις εγκαταστάσεις εξυπηρέτησης επισκεπτών δίδεται προτεραιότητα στη χρήση τους σε άτομα με αναπηρίες, εγκυμονούσες και γονείς με ανήλικα τέκνα.
Εξίσου σημαντική θεωρείται η ανάγκη ένταξης στο Πάρκο σημαντικού αριθμού πολιτιστικών και εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων, ενώ στόχος είναι αυτές οι δραστηριότητες, να εκτυλίσσονται καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας και του χρόνου. Για το λόγο αυτό προβλέπεται ο σχεδιασμός και η κατασκευή μιας πολιτιστικής διαδρομής που θα συνδέει και θα καθιστά επισκέψιμα όλα τα αρχαιολογικά και νεώτερα μνημεία της ανάπτυξης αλλά όποιους νέους χώρους πολιτισμού δημιουργηθούν.
Στο ΒΑ τμήμα της, η πολιτιστική διαδρομή «αγκυρώνεται» στα τρία διατηρητέα υπόστεγα ΚΕΑ (ΚΤ1&ΚΤ2, ΚΤ3 και ΚΤ4) της Πολεμικής Αεροπορίας που αποτελούν νεώτερα μνημεία και τα οποία επισκευάζονται, αποκαθίστανται και λειτουργούν ως μουσεία. Από τον ανασχεδιασμένο υπαίθριο χώρο των τριών διατηρητέων υποστέγων ξεκινούν δύο διαδρομές: η μία οδηγεί στο λόφο «Χασάνι» και, στη συνέχεια, στο νεότερο μνημείο του Αγγλικού υποστέγου (Παγόδα), που αποκαθίσταται για να στεγάσει χρήσεις πολιτισμού. Η δεύτερη διαδρομή οδηγεί στο τμήμα του κλασικού νεκροταφείου και της αρχαίας οδού που βρίσκονται στο ΒΑ άκρο της έκτασης. Το ΒΔ τμήμα της πολιτιστικής διαδρομής οργανώνεται σαν ένας βρόγχος που, ξεκινώντας από τη μεγάλη τριγωνική αστική πλατεία, φτάνει πολύ κοντά στην ακτή για να συναντήσει τον προϊστορικό οικισμό του ακρωτηρίου του Αγίου Κοσμά και τον Μυκηναϊκό τάφο, και, στη συνέχεια, περνώντας μέσα από την οικιστική ανάπτυξη, το αρχαίο οικοδόμημα και το τμήμα του αρχαίου δρόμου και τέλος, πιο ανατολικά, με τη μορφή μιας μικρής απόληξης της διαδρομής, οδηγεί στο τμήμα του αρχαίου λατομείου.
Τα δύο αυτά τμήματα (το ΒΑ και το ΒΔ) ενώνονται μεταξύ τους μέσω του Νότιου τμήματος της πολιτιστικής διαδρομής. Το Νότιο τμήμα της διαδρομής είναι και αυτό ένας μεγάλος, μακρόστενος βρόγχος που αναπτύσσεται κατά μήκος των δύο διατηρούμενων και ανακατασκευαζόμενων τμημάτων του υφιστάμενου αεροδιαδρόμου του παλαιού αεροδρομίου. Λίγο πριν το ρέμα του Αεροδρομίου, δημιουργείται ακόμα ένας βρόγχος από τον οποίο ξεκινούν δυο διαδρομές. Η μια διαδρομή οδηγεί στο Ταφικό μνημείο Ελληνικού (αρχική θέση) και η άλλη οδηγεί στο εξαιρετικά αξιόλογο κτίριο του παλαιού ανατολικού αεροσταθμού, νεότερου μνημείου σχεδιασμένου από τον Φινλανδό αρχιτέκτονα Eero Saarinen. Από το κτίριο Saarinen αφαιρούνται όλες οι μεταγενέστερες προσθήκες και αυτό αποκαθίσταται ώστε να στεγάσει χώρους εκθέσεων που θα μπορούσαν να «ανοίγονται» και στον υπαίθριο χώρο έμπροσθεν του κτιρίου που σχεδιάζεται ως ένας πολύ μεγάλος ανοικτός χώρος του Πάρκου, χώρος αναψυχής, πολλαπλών δραστηριοτήτων και παιχνιδιού.
Περιγραφή Χωρικών Ενοτήτων του Μητροπολιτικού Πάρκου
Το σύνολο των δραστηριοτήτων κατανέμεται λειτουργικά εντός του Πάρκου σε επτά (7) Χωρικές Ενότητες.
Α. Περιοχή Εργοστασίου Αεροσκαφών (παλαιά στρατιωτική βάση)
Η περιοχή του πρώην εργοστασίου αεροσκαφών του Ελληνικού αποτελεί ένα πολιτιστικό σύμβολο και έναν σημαντικό πόλο αναψυχής του Πάρκου και έχει έκταση 153.827,85m². Τα ιστορικά υπόστεγα συντήρησης θα στεγάσουν το νέο Μουσείο Αεροπορίας. Τα νέα κτήρια θα φιλοξενήσουν χρήσεις πολιτισμού αναψυχής και θα μετατραπούν σύντομα σε αγαπημένο σημείο τόσο για τους ντόπιους όσο και για τους επισκέπτες. Οι υφιστάμενες χωμάτινες επιφάνειες σε μεγάλο βαθμό διατηρούνται και φυτεύονται με δέντρα όπως κουκουναριές, βελανιδιές, σφένδαμους και χαμηλή φύτευση υποορόφου. Τα υφιστάμενα σκληρά δάπεδα διατηρούνται σε μεγάλο μέρος τους. Νέα κτίρια προτείνονται στην περιοχή που πλαισιώνουν τις πολιτιστικές χρήσεις των Μουσείων. Δευτερεύον δίκτυο μονοπατιών εξυπηρετεί το χώρο. Το σύνολο των χώρων πρασίνου και ελεύθερων χώρων εντός της χωρικής αυτής ενότητας ανέρχεται σε 130.790,56m².
Β. Περιοχή Αθλητισμού
Η περιοχή αθλητισμού του Μητροπολιτικού Πάρκου Ελληνικού αποτελεί τον πυρήνα αθλητικών δραστηριοτήτων του πάρκου και έχει έκταση 511.516,12m². Πρόκειται για μια εκτεταμένη περιοχή χώρων πρασίνου και ελεύθερων χώρων αναψυχής και αθλητισμού. Η περιοχή χωροθετείται στο ΒΔ άκρο του Πάρκου και θα λειτουργεί ως ένας πόλος υπερτοπικής σημασίας, συνδυάζοντας τον μαζικό, ελεύθερο αθλητισμό και την αναψυχή με τον πρωταθλητισμό, σε συνθήκες εξαιρετικής ποιότητας υποδομών και εξυπηρετήσεων. Εντός της περιοχής αυτής σχεδιάζεται να χωροθετηθούν και να λειτουργήσουν συνεργιστικά και οι απαιτούμενες αθλητικές εγκαταστάσεις του Εθνικού Αθλητικού Κέντρου Νεότητας (Ε.Α.Κ.Ν) Αγίου Κοσμά.
Στην περιοχή αυτή, προβλέπεται η χωροθέτηση αθλητικών εγκαταστάσεων που περιλαμβάνουν ενδεικτικά: ανοικτά προπονητήρια (στίβους 400 μ., προπονητήριο ρίψεων, γήπεδα ερασιτεχνικού και επαγγελματικού ποδοσφαίρου, γήπεδα καλαθοσφαίρισης και πετοσφαίρισης κ.ά.), κλειστά προπονητήρια (προπονητήριο στίβου, προπονητήριο ρυθμικής και ενόργανης γυμναστικής με τους απαιτούμενους χώρους εξυπηρέτησης και προπονητήρια εξυπηρέτησης λοιπών αθλημάτων) καθώς και κολυμβητικό συγκρότημα με ανοικτό καταδυτήριο ολυμπιακών προδιαγραφών. Ο θεματικός πόλος αθλητικών δραστηριοτήτων περιλαμβάνει και τη μεταφορά και μετεξέλιξη των εγκαταστάσεων του Εθνικού Αθλητικού Κέντρου Νεότητας (ΕΑΚΝ) Αγίου Κοσμά, που θα εξυπηρετούν επιπλέον τόσο τους κατοίκους όμορων περιοχών, όσο και τους επισκέπτες του Πάρκου από το ευρύτερο λεκανοπέδιο της Αττικής. Οι παραπάνω αθλητικές εγκαταστάσεις συνοδεύονται από τις απαραίτητες υποδομές γραφείων, χώρων υγιεινής και αποδυτηρίων, καθώς και από αντίστοιχους χώρους αναψυχής, σημεία πληροφοριών, υπαίθρια καθιστικά και χώρους άσκησης, χώρους θέασης και ανοιχτούς χώρους πρασίνου με παιδικές χαρές. Εντός της περιοχής αυτής περιλαμβάνεται και η δεξαμενή της πρώην ολυμπιακής εγκατάστασης Κανόε Καγιάκ, η οποία μετατρέπεται σε υδάτινο στοιχείο, ενώ υφιστάμενα κτίρια διατηρούνται και τροποποιούνται για την εξυπηρέτηση της περιοχής. Εντός της ως άνω περιοχής χωροθετείται και το «Πολυδύναμο Κέντρο Πολλαπλών Λειτουργιών και Εκδηλώσεων» που προορίζεται να λειτουργήσει ως χώρος φιλοξενίας αθλητικών, πολιτιστικών και κοινωνικών εκδηλώσεων μεγάλης κλίμακας, το οποίο θα αποτελέσει το ψηλό κτήριο του Πάρκου και από αρχιτεκτονικής απόψεως, σημείο προορισμού και τοπόσημο του Πάρκου. Το σύνολο των χώρων πρασίνου και ελεύθερων χώρων εντός της χωρικής αυτής ενότητας ανέρχεται σε 278.938,28m².
Γ. Περιοχή Ρέματος Τραχώνων για τη Φύση και το Περιβάλλον
Η περιοχή του Ρέματος Τραχώνων για τη Φύση και το Περιβάλλον, επιφάνειας 256.797,02m² είναι εξαιρετικά σημαντικού περιβαλλοντικού ενδιαφέροντος. Φιλοδοξεί να αποτελέσει πρότυπο ορθολογικής διαχείρισης της γης και του νερού, ειδικά σε αστικοποιημένες περιοχές. Το νέο τοπίο και οι προτεινόμενες εγκαταστάσεις του Κέντρου για τη Φύση και το περιβάλλον θα είναι ένα ζωντανό εργαστήριο που θα χαρακτηρίζεται ιδιαίτερα από τη νέα κοίτη του Ρέματος των Τραχώνων και τους υδροβιότοπους. Η νέα ανοιχτή και σχεδιασμένη κοίτη του ρέματος θα αναβαθμίσει περιβαλλοντικά και αισθητικά την περιοχή, θα υποστηρίξει περιβαλλοντικές και οικολογικές λειτουργίες που μέσα στο αστικό τοπίο έχουν σχεδόν εκλείψει και όταν, σπανίως, εμφανίζονται αντιμετωπίζονται ως πρόβλημα και αναμένεται να λειτουργήσει ως μέσο για την περιβαλλοντική εκπαίδευση των επισκεπτών.
Η περιοχή αυτή, περιλαμβάνει τον ανασυσταμένο νέο κλάδο του ρέματος των Τραχώνων και τρεις νέους εποχιακούς υγρότοπους που δημιουργούνται στον περιβάλλοντα χώρο. Τα στοιχεία αυτά, σε συνδυασμό με την παρυδάτια υδροχαρή βλάστηση, προσδιορίζουν και τα μορφολογικά και τοπιολογικά χαρακτηριστικά της πιο πάνω περιοχής. Στη χωρική αυτή ενότητα διατηρούνται τμήματα του διαδρόμου προσγείωσης και απογείωσης του πρώην Αεροδρομίου Ελληνικού, το δε οριστικό ανάγλυφό της προέρχεται κυρίως από εκσκαφές. Το σύνολο των χώρων πρασίνου και ελεύθερων χώρων εντός της χωρικής αυτής ενότητας ανέρχεται σε 254.764,98m².
Δ. Ολυμπιακή Πλατεία & Περιοχή Αστικής Καλλιέργειας
Η περιοχή αυτή, επιφανείας 233.961,42m², αποτελεί την καρδιά του Πάρκου, καθώς σε αυτήν συνδέονται οι κύριες διαδρομές κυκλοφορίας εντός αυτού. Είναι το μέρος που τιμάται η Ολυμπιακή κληρονομιά αφού η πλατεία δημιουργείται με αφορμή την ανάδειξη του συμβόλου των Ολυμπιακών Αγώνων. Περιλαμβάνει τρεις διακριτές ενότητες και συγκεκριμένα την περιοχή Ευζωίας, την περιοχή του Παραλιακού Λιβαδιού και την περιοχή της Αστικής καλλιέργειας, στις οποίες αναπτύσσονται δραστηριότητες σχετικές με την ειδική πολεοδομική και τοπιολογική λειτουργία τους. Στην περιοχή αυτή διαμορφώνεται ο άξονας σύνδεσης του Μητροπολιτικού Πάρκου με το Παράκτιο Μέτωπο. Το σύνολο των χώρων πρασίνου και ελεύθερων χώρων εντός της χωρικής αυτής ενότητας ανέρχεται σε 216.700,38m².
Ε. Πάρκο Γλυπτικής Ελληνικού
Η περιοχή αυτή, επιφανείας 361.846,55m², διαμορφώνεται σε ένα λοφώδες μεσογειακό τοπίο με υψίπεδα και πεζούλες με στόχο να λειτουργήσει ως υποδοχέας γλυπτικής μεγάλης κλίμακας. Το λοφώδες ανάγλυφο και η θέση του στο κέντρο του Πάρκου, το καθιστούν ιδανική τοποθεσία για ένα νέο κήπο με μεγάλης κλίμακας γλυπτά και κτήρια με συναφείς χρήσεις. Στην περιοχή διατηρείται και το κτήριο του Κέντρου Ελέγχου Περιοχής Αθηνών Μακεδονίας της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας. Την περιοχή διατρέχει δίκτυο μονοπατιών, ενώ από τον δημιουργούμενο λόφο εκκινεί γέφυρα που διασχίζει τον οδικό άξονα που διέρχεται μέσα από το Πάρκο. Στην περιοχή αυτή χωροθετείται και η μονάδα επεξεργασίας λυμάτων για την εξυπηρέτηση των αρδευτικών αναγκών του Πάρκου και των κοινόχρηστων χώρων πρασίνου και ανοικτών χώρων του Μητροπολιτικού Πόλου. Το σύνολο των χώρων πρασίνου και ελεύθερων χώρων εντός της χωρικής αυτής ενότητας ανέρχεται σε 289.570,73m².
Ζ. Αττικό Τοπίο
Η περιοχή αυτή, επιφανείας 55.905,73m², εμπεριέχει οικεία προς το ελληνικό τοπίο δέντρα, οι περιοχές φύτευσης των οποίων λειτουργούν ως ενδιάμεση ζώνη μετάβασης μεταξύ του Πάρκου και των παρακείμενων οικιστικών περιοχών. Το σύνολο των χώρων πρασίνου και ελεύθερων χώρων εντός της χωρικής αυτής ενότητας ανέρχεται σε 50.805,73m². Οι όροι και περιορισμοί δόμησης της χωρικής ενότητας και των επιμέρους κτηριακών ενοτήτων αυτής παρατίθενται στον ακόλουθο πίνακα.
Η. Περιοχή Εκθέσεων Ελληνικού
Η περιοχή αυτή, επιφανείας 426.714,33m², ακολουθεί σε μεγάλο βαθμό την τοπογραφία και τις μορφές του πρώην αεροδρομίου. Σε αυτήν περιλαμβάνεται το χαρακτηρισμένο ως μνημείο κτίριο του πρώην «Ανατολικού Αεροδρομίου Αθηνών» (κτίριο Saarinen), μέρος του διαδρόμου εσωτερικής κίνησης αεροσκαφών που διατηρείται μετατρεπόμενο σε χώρο προσωρινών δραστηριοτήτων και εκδηλώσεων, καθώς και μέρος του σκληρού δαπέδου στάθμευσης των αεροπλάνων και παραλαβής επιβατών στο οποίο χωροθετείται χώρος παιδικής αναψυχής και χώρος δραστηριοτήτων και εκδηλώσεων. Περιλαμβάνει επίσης, επιφάνεια μεγάλου χλοοτάπητα, κατάλληλη για παιχνίδια, αλλά και προσωρινές εκθέσεις και αγορές. Την περιοχή διατρέχει δευτερεύον δίκτυο μονοπατιών και ανάμεσα στις γραμμικές φυτεύσεις εντοπίζονται θεματικοί κήποι. Στην περιοχή αυτή χωροθετούνται και οι εγκαταστάσεις διαχείρισης αστικών αποβλήτων για την εξυπηρέτηση των αναγκών του Μητροπολιτικού Πόλου Ελληνικού – Αγίου Κοσμά. Το σύνολο των χώρων πρασίνου και ελεύθερων χώρων εντός της χωρικής αυτής ενότητας ανέρχεται σε 366.042,61m².
Η πρόσβαση και το δίκτυο κυκλοφορίας
Το Μητροπολιτικό Πάρκο διασχίζει βασικός άξονας σύνδεσης της Λεωφόρου Βουλιαγμένης με το Παραλιακό μέτωπο. Από τη Λεωφόρο Βουλιαγμένης ξεκινάει άξονας που συνδέει τις στάσεις μετρό Ελληνικού και Βουλιαγμένης και τις αντίστοιχες περιοχές. Ο τροχιόδρομος τοποθετείται έκκεντρα ως προς τον άξονα και πιο κοντά προς το Πάρκο Γλυπτικής (λόφος). Κατά μήκος του άξονα αναπτύσσεται περίπατος πεζών που σκιάζεται από τρεις σειρές δέντρων, πλατάνια, και προσφέρουν στον επισκέπτη έναν ευχάριστο περίπατο που οδηγεί στη θάλασσα. Οι ΑΜΕΑ έχουν πρόσβαση σε όλα τα κτίρια του ΜΠ. Η πρόσβαση στο πάρκο γίνεται περιμετρικά από διάφορα σημεία εισόδου που συνδέουν το Μητροπολιτικό Πόλο με τις γύρω γειτονιές αλλά και με τον ευρύτερο αστικό ιστό. Οι είσοδοι τοποθετούνται στρατηγικά, στην προέκταση κεντρικών αρτηριών, σε επαφή με χώρους πρασίνου και εκτόνωσης των γειτονικών δήμων, σε καίρια σημεία συνδέσεων με σταθμούς μετρό, τραμ και λεωφορείων κατά περίπτωση.
Στόχος είναι η δημιουργία της αίσθησης ενός διαμπερούς, ανοιχτού πάρκου, σε άμεση επαφή και αλληλεπίδραση με τις περιοχές πολεοδόμησης του Μητροπολιτικού Πόλου, τους όμορους δήμους Αλίμου, Αργυρούπολης, Ελληνικού και Γλυφάδας, και τον ευρύτερο αστικό ιστό της Αττικής. Σε όλες τις περιοχές εισόδων διαμορφώνονται αντίστοιχοι χώροι μετάβασης, που αναφέρονται στις γειτονιές και τους όμορους δήμους και προσφέρουν λειτουργίες και χρήσεις τοπικού κυρίως χαρακτήρα (κατά περίπτωση χώρους παιδικής αναψυχής, κ.λπ.), δημιουργώντας μια ομαλή μετάβαση από τον αστικό ιστό στην καρδιά του πάρκου. Υιοθετείται η ιδέα ρευστών χαράξεων των δικτύων, τα οποία εντάσσονται με μεγαλύτερη φυσικότητα στις διαμορφώσεις εδάφους του προτεινόμενου τοπίου, έναντι των αυστηρών ευθύγραμμων τμημάτων. Το συνολικό μήκος του δικτύου πεζοδρόμων και ποδηλατοδρόμων καλύπτει το ελάχιστο όριο των 50 χλμ. -το οποίο αναφέρεται στο σύνολο του Μητροπολιτικού Πόλου Ελληνικού – Αγ. Κοσμά (Μ.Π.Ε.Α.) και διατηρεί επιπλέον την ήδη προβλεπόμενη σύνδεση με το παραλιακό μέτωπο αλλά και τις όμορες του Μ.Π. περιοχές αφού «υιοθετούνται και επεκτείνονται οι χαράξεις του περιβάλλοντος οικιστικού ιστού».
Το παράκτιο μέτωπο
Η παράκτια έκταση του Μητροπολιτικού Πόλου ήταν εγκαταλελειμμένη και υποβαθμισμένη, όπως και οι περισσότερες δημόσιες εκτάσεις που παραμένουν κενές από το Φάληρο (ΣΕΦ) μέχρι τη Βουλιαγμένη. Σημειώνεται επίσης στην παρούσα φάση και η ύπαρξη των αυθαίρετων και παράνομων κτισμάτων στο παράκτιο μέτωπο είτε σαν χρήση είτε σαν δόμηση, που δυσχεραίνουν τη δημόσια και απρόσκοπτη πρόσβαση του κοινού και την ουσιαστική χρήση. Με την πρόταση Ανάπτυξης του Μητροπολιτικού Πόλου διαμορφώνεται και αποδίδεται σε κοινή χρήση παραλία ελεύθερης πρόσβασης μήκους 1 χλμ., η οποία σε συνδυασμό με τη Μαρίνα του Αγίου Κοσμά και τις χρήσεις της, αναβαθμίζει συνολικά την ακτογραμμή. Επομένως όχι μόνο δεν δεσμεύεται το παραλιακό μέτωπο, αλλά αντίθετα αποδίδεται στο σύνολο των χρηστών του Λεκανοπεδίου, και μάλιστα διαμορφωμένο έτσι ώστε να επιτελεί την αποστολή του που είναι η φυσική εκτόνωση και η φυσική αναψυχή των κατοίκων του Λεκανοπεδίου.
