Την ανάγκη παράτασης των ΣΕΔΠ τονίζει με νέα επιστολή της στο ΥΠΕΝ η ΠΟΣΠΗΕΦ. Όπως αναφέρει η Ομοσπονδία, «το ζήτημα της παράτασης των συμβάσεων ΣΕΔΠ κατά 7 έτη, όπως σας έχουμε γνωστοποιήσει με την από 08/04/2026 επιστολή μας είναι ένα καθοριστικό, μεταξύ άλλων, μέτρο από τη δέσμη που έχουμε προτείνει για την άρση του οικονομικού αδιεξόδου που έχουν περιέλθει οι μικρομεσαίοι παραγωγοί ηλεκτρικής ενέργειας από Φ/Β».
Αναλυτικότερα, στην επιστολή της σημειώνει:
«Πρόκειται για ένα μέτρο που θα δώσει την ευκαιρία στους χιλιάδες μικρομεσαίους παραγωγούς ηλεκτρικής ενέργειας από Φ/Β, να προχωρήσουν σε επιμηκύνσεις των δανείων τους , έτσι ώστε αυτά να μην «κοκκινίσουν», αλλά και να καλύπτονται τα λειτουργικά έξοδα των Φ/Β σταθμών σε ένα περιβάλλον τεράστιας απώλειας εσόδων λόγω περικοπών και αρνητικών και μηδενικών τιμών.
Αναφορικά λοιπόν με το ζήτημα της παράτασης των συμβάσεων ΣΕΔΠ κατά 7 έτη και τον προβληματισμό σχετικά με το εάν θα μπορούσε άμεσα να υιοθετηθεί ή χρειάζεται προηγούμενη έγκριση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ή εάν μία ενδεχόμενη παράταση μπορεί να αποτελέσει νέα ενίσχυση, η ΠΟΣΠΗΕΦ θα ήθελε να θέσει υπόψη σας τα εξής,:
1. Το πρώτο που πρέπει να απαντηθεί είναι για ποιο λόγο τίθεται η ανάγκη για παράταση της χρονικής διάρκειας των ΣΕΔΠ.
Η απάντηση είναι γιατί όταν τέθηκε υπόψη το σχήμα ενίσχυσης των ΣΕΔΠ λήφθηκε υπόψη ένα συγκεκριμένο ύψος ενισχυόμενων εσόδων, το οποίο έχει ήδη ανατραπεί προς το χειρότερο και δεν αναμένεται να επανέλθει στο αρχικά υπολογιζόμενο ύψος.
2. Το δεύτερο που πρέπει να απαντηθεί είναι με ευθύνη ποιου έλαβε χώρα το παραπάνω;
Η απάντηση στο παραπάνω ερώτημα είναι με ευθύνη του Κράτους – μέλους που ζήτησε την έγκριση της ΕΕ για τη στήριξη των παραγωγών ΑΠΕ με ΣΕΔΠ.
Επομένως, το Κράτος – μέλος που έχει την ευθύνη αυτή, επιβάλλεται να δράσει με τέτοιο τρόπο, έτσι ώστε να επανέλθει το σχήμα στήριξης των ΣΕΔΠ στο αρχικό υπολογιζόμενο μέγεθος στήριξης ΑΠΕ, διαφορετικά παρανομεί εις βάρος των παραγωγών ΑΠΕ με ΣΕΔΠ.
Και τούτο γιατί,
Όταν το ίδιο το Κράτος, με δικές του πράξεις/παραλείψεις (περικοπές ΑΠΕ, καθυστέρηση θεσμικού πλαισίου αποθήκευσης, καθυστέρηση ΣΑΠΕ/στόχων storage), προκαλεί ζημία στον δικαιούχο, η αποζημιωτική/αποκαταστατική επέμβαση για την επαναφορά της αρχικής ισοζυγίας της σύμβασης δεν παρέχει «πλεονέκτημα» κατά την έννοια του άρθρου 107§1 ΣΛΕΕ.
Είναι σαφές λοιπόν στην περίπτωσή μας ότι, εξαιτίας συγκεκριμένων ενεργειών, παραλείψεων και ολιγωριών του Κράτους, όπως είναι η υπεραδειοδότηση ΑΠΕ, η καθυστέρηση αδειοδότησης μονάδων Αποθήκευσης, οι παρατάσεις υλοποίησης ακόμη και στα έργα αποθήκευσης που αδειοδοτήθηκαν από τους διαγωνισμούς (χωρίς μάλιστα επιβολή ποινών) ακύρωσαν στην πράξη το όποιο «πλεονέκτημα» παρείχαν οι συμβάσεις.
Η Ανακοίνωση της Επιτροπής για την έννοια της κρατικής ενίσχυσης (2016/C 262/01), παρ. 71–72, το διευκρινίζει: αποζημίωση για ζημία δεν συνιστά ενίσχυση εφόσον συνδέεται αιτιωδώς με συγκεκριμένη πράξη/παράλειψη του Κράτους.
Πιο συγκεκριμένα:
Α) Περικοπές (curtailment): Αποτελούν ρυθμιστική επέμβαση του Κράτους που ανατρέπει το αναμενόμενο έσοδο που ενσωματώθηκε στη Reference Tariff του ν. 4414/2016.
Β) Καθυστέρηση πλαισίου μπαταριών: Η αποθήκευση ήταν το ρυθμιστικό «αντίδοτο» στα φαινόμενα περικοπών και αρνητικών τιμών. Η αποτυχία/καθυστέρηση του Κράτους να την υλοποιήσει εγκαίρως είναι regulatory failure που μετακυλίει κόστος στους παραγωγούς ΑΠΕ.
3. Πέρα από τις παραπάνω ευθύνες του Κράτους – μέλους, μετά την αρχική έγκριση του συστήματος στήριξης των ΣΕΔΠ έλαβαν χώρα και τα παρακάτω μη αμφισβητούμενα στοιχεία, τα οποία δεν είχαν ληφθεί υπόψη κατά τους αρχικούς υπολογισμούς:
Πληθωριστικές πιέσεις και οι αυξήσεις επιτοκίων, που σημειώθηκαν τα προηγούμενα χρόνια και αναμένονται να συνεχιστούν και τα επόμενα χρόνια, αποτελούν ένα ακόμη επιχείρημα για την παράταση της χρονικής διάρκεια των ΣΕΔΠ, προκειμένου να επιτευχθεί ο αρχικός υπολογισμός των συνολικών εσόδων των ΣΕΔΠ, κατά τον οποίο δεν είχαν ληφθεί υπόψη. (Σημ.: Το Euribor από 0% έφθασε έως και το 4%, ενώ οι προβλέψεις για τα επόμενα έτη το διαμορφώνουν πλέον στην περιοχή 2,5%-3,0%. Ο δε πληθωρισμός από 0% έφθασε ακόμη και στο 9%, με τις προβλέψεις για τα επόμενα έτη να παραμένουν άνω του 2%.)
4. Ελληνικό και Ενωσιακό Νομοθετικό Πλαίσιο:
Α) Συνταγματικές διαστάσεις: Άρθρα 5§1, 17, 24 και 106 Συντάγματος — προστασία δικαιολογημένης εμπιστοσύνης και προστασία περιουσιακών δικαιωμάτων .
Β) «Υφιστάμενη ενίσχυση» — Καν. 2015/1589. Το αρχικό σχήμα ΣΕΔΠ (ν. 4414/2016) έχει εγκριθεί από την Επιτροπή ως συμβατή κρατική ενίσχυση.
Σύμφωνα με το άρθρο 1(β) Καν. 2015/1589 και το άρθρο 4 Καν. 794/2004, μόνο οι ουσιώδεις μεταβολές υφιστάμενης ενίσχυσης απαιτούν εκ νέου κοινοποίηση. Καθαρά προσαρμοστικές/αποκαταστατικές παρατάσεις που δεν αυξάνουν τον προϋπολογισμό του σχήματος ή την ένταση της ενίσχυσης, μπορούν να αντιμετωπιστούν ως μη ουσιώδεις τροποποιήσεις.
Γ) RED III (Οδηγία 2023/2413), άρθρο 6: Ρητή υποχρέωση των Κρατών Μελών να μην αναθεωρούν αναδρομικά τα σχήματα στήριξης κατά τρόπο που θίγει δικαιώματα. Η παράταση ενισχύει (δεν παραβιάζει) αυτή την υποχρέωση.
Δ) GBER (Καν. 651/2014, όπως τροπ.) — άρθρο 41. Η παράταση μπορεί να δομηθεί ώστε να εμπίπτει στον Γενικό Κανονισμό Απαλλαγής κατά Κατηγορία, ο οποίος παρέχει εκ των προτέρων απαλλαγή από υποχρέωση κοινοποίησης. Δεν χρειάζεται «συναίνεση» της Επιτροπής — μόνο απλοποιημένη γνωστοποίηση (SANI).
Ε) CEEAG 2022 — οι νέες κατευθυντήριες για ενίσχυση ΑΠΕ επιτρέπουν ρητά μηχανισμούς προσαρμογής υφιστάμενων σχημάτων.
Στ) Προηγούμενα: Ο ν. 4254/2014 («new deal») προέβη σε ουσιώδεις τροποποιήσεις υφιστάμενων FiT χωρίς πλήρη εκ νέου κοινοποίηση. Ο ν. 4685/2020 εισήγαγε προσαρμογές στο πλαίσιο ΣΕΔΠ ομοίως.
Συνεπώς, εάν μπορούσε να εξαχθεί ένα συμπέρασμα από τα παραπάνω είναι ότι η παράταση της χρονικής διάρκειας των ΣΕΔΠ αποτελεί πράξη μερικής αποκατάστασης του αρχικού υπολογιζόμενου ισοζυγίου των ΣΕΔΠ, χωρίς από μόνη της να αρκεί για την κάλυψη της ζημίας που το ίδιο το Κράτος προκαλεί στους παραγωγούς ΑΠΕ με ΣΕΔΠ, αφού η παράταση της διάρκειας των ΣΕΔΠ είναι εν μέρει αποκατάσταση και σε καμία περίπτωση νέο πλεονέκτημα ή και επιπλέον ενίσχυση.»
