Καθώς οι λογαριασμοί ηλεκτρικού ρεύματος συνεχίζουν να πιέζουν τα νοικοκυριά και η ενεργειακή αβεβαιότητα παραμένει στο επίκεντρο της καθημερινότητας, όλο και περισσότεροι καταναλωτές αναζητούν τρόπους να αποκτήσουν μεγαλύτερο έλεγχο πάνω στην κατανάλωση και το κόστος ενέργειας. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, τα μικρά φωτοβολταϊκά συστήματα για μπαλκόνια και κατοικίες αναδεικνύονται σε μια νέα μορφή «οικιακής ενεργειακής αυτονομίας», η οποία υπόσχεται να μεταφέρει μέρος της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας απευθείας στα χέρια των πολιτών.
Το νέο νομοθετικό πλαίσιο για τον εκσυγχρονισμό των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, που βρίσκεται αυτές τις ημέρες υπό επεξεργασία στη Βουλή, επιχειρεί να ανοίξει τον δρόμο για τη μαζικότερη χρήση των λεγόμενων plug-and-play φωτοβολταϊκών. Πρόκειται για μικρά ηλιακά συστήματα που μπορούν να εγκατασταθούν εύκολα σε μπαλκόνια, βεράντες ή άλλους οικιακούς χώρους, δίνοντας τη δυνατότητα στους πολίτες να παράγουν μέρος της ενέργειας που καταναλώνουν.
Η λογική πίσω από τη ρύθμιση είναι σαφής: λιγότερη γραφειοκρατία, χαμηλότερο κόστος εγκατάστασης και μεγαλύτερη συμμετοχή των πολιτών στην ενεργειακή μετάβαση.
Εγκατάσταση με απλή δήλωση στον ΔΕΔΔΗΕ
Το πρακτικό πλαίσιο εφαρμογής αναμένεται να καθοριστεί μέσα στον επόμενο μήνα μέσω υπουργικής απόφασης που θα εξειδικεύει τη διαδικασία εγκατάστασης και σύνδεσης των συστημάτων.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες, η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών μπαλκονιού θα μπορεί να γίνεται με μια απλή ηλεκτρονική γνωστοποίηση προς τον ΔΕΔΔΗΕ, χωρίς περίπλοκες αδειοδοτήσεις και χρονοβόρες εγκρίσεις.
Ο διαχειριστής του δικτύου σχεδιάζει τη δημιουργία ειδικής ψηφιακής πλατφόρμας, μέσω της οποίας οι πολίτες θα δηλώνουν τον εξοπλισμό που εγκαθιστούν.
Το μοντέλο αυτό ακολουθεί πρακτικές που εφαρμόζονται ήδη σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες και θεωρείται κρίσιμο για να μπορέσει η τεχνολογία να αποκτήσει μαζικό χαρακτήρα.
Ο υπουργός Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, μιλώντας στην Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου της Βουλής, ξεκαθάρισε ότι στόχος του νομοσχεδίου είναι να δοθεί η δυνατότητα εγκατάστασης φωτοβολταϊκών μπαλκονιού ισχύος έως 800 Watt σε κάθε πολίτη.
Τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν δείχνουν ότι η αποκεντρωμένη παραγωγή ενέργειας έχει ήδη αποκτήσει σημαντική παρουσία στην Ελλάδα.
Από τα περίπου 18 GW εγκατεστημένων έργων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στη χώρα, περισσότερα από 9 GW βρίσκονται συνδεδεμένα στο δίκτυο χαμηλής και μέσης τάσης του ΔΕΔΔΗΕ. Από αυτά, τουλάχιστον 80.000 αφορούν μικρής κλίμακας φωτοβολταϊκά συστήματα.
Η εικόνα αυτή κατατάσσει την Ελλάδα ανάμεσα στις χώρες με τη μεγαλύτερη διείσδυση μικρών ενεργειακών έργων στην Ευρώπη.
Τι είναι τα plug-and-play φωτοβολταϊκά
Τα λεγόμενα plug-and-play συστήματα αποτελούν μια νέα κατηγορία μικρών φωτοβολταϊκών που σχεδιάζονται για εύκολη εγκατάσταση σε επίπεδο νοικοκυριού.
Συνήθως περιλαμβάνουν δύο πάνελ συνολικής ισχύος περίπου 800 Watt, μικρομετατροπέα και βάση στήριξης.
Το βασικό χαρακτηριστικό τους είναι ότι μπορούν να συνδεθούν απευθείας σε κοινή οικιακή πρίζα, χωρίς να απαιτούνται σύνθετες τεχνικές παρεμβάσεις ή εξειδικευμένες γνώσεις.
Σε πολλές περιπτώσεις, η εγκατάσταση μπορεί να γίνει ακόμη και από τον ίδιο τον χρήστη.
Παρά την ονομασία τους, τα συστήματα αυτά δεν περιορίζονται αποκλειστικά σε μπαλκόνια. Μπορούν να τοποθετηθούν σε βεράντες, ταράτσες, πέργκολες ή άλλους κατάλληλους χώρους με επαρκή ηλιοφάνεια.
Πόσο κοστίζουν και τι εξοικονόμηση προσφέρουν
Το κόστος ενός τέτοιου συστήματος κυμαίνεται συνήθως μεταξύ 500 και 1.000 ευρώ, επίπεδο που θεωρείται συγκρίσιμο με άλλες βασικές ενεργειακές επενδύσεις ενός νοικοκυριού, όπως ένας ηλιακός θερμοσίφωνας.
Ανάλογα με τις συνθήκες εγκατάστασης και την κατανάλωση, μπορούν να μειώσουν την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας κατά 15% έως 25%.
Για πολλά νοικοκυριά που εξακολουθούν να πιέζονται από τις διακυμάνσεις στις τιμές ενέργειας, η εξοικονόμηση αυτή θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική.
Λύση και για ενοικιαστές
Ένα από τα βασικά πλεονεκτήματα των φωτοβολταϊκών μπαλκονιού είναι ότι μπορούν να χρησιμοποιηθούν ακόμη και από ενοικιαστές, καθώς δεν απαιτούν μόνιμες παρεμβάσεις στο ακίνητο.
Ωστόσο, υπάρχουν και τεχνικές παράμετροι που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη.
Η εγκατάσταση σε μπαλκόνια καλό είναι να γίνεται με τρόπο που να αποφεύγει πολεοδομικά ζητήματα ή εντάσεις σε πολυκατοικίες, ενώ απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή σε θέματα ασφάλειας και στήριξης των πάνελ.
Καλύτερες αποδόσεις καταγράφονται σε ρετιρέ, μεγάλες βεράντες ή σημεία χωρίς σκιάσεις.
Η Γερμανία θεωρείται πρωτοπόρος στην ανάπτυξη των φωτοβολταϊκών μπαλκονιού, με περισσότερα από 1,2 εκατομμύρια νοικοκυριά να χρησιμοποιούν ήδη τέτοια συστήματα.
Το πρόσφατο νομοθετικό πακέτο Solarpaket-1 απλοποίησε ακόμη περισσότερο τη διαδικασία εγκατάστασης, περιορίζοντας σημαντικά τη γραφειοκρατία.
Παρόμοιες κινήσεις έχουν γίνει και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες όπως η Αυστρία, η Ολλανδία, η Ιρλανδία και η Βρετανία, αρκετές από τις οποίες προχώρησαν ακόμη και σε μηδενικό ΦΠΑ για μικρά ηλιακά συστήματα.
Την ίδια στιγμή, η διεθνής αγορά αναπτύσσεται ταχύτατα. Οι παγκόσμιες πωλήσεις balcony solar systems υπολογίζεται ότι έφτασαν τα 5,8 εκατομμύρια μονάδες μέσα στο 2024, ενώ οι προβλέψεις για την επόμενη δεκαετία δείχνουν ότι η αγορά θα μπορούσε να εξελιχθεί σε έναν από τους πιο δυναμικούς τομείς της μικρής κλίμακας ενεργειακής τεχνολογίας.
