Τις προϋποθέσεις για ένα νέο γύρο παραχωρήσεων στις ελληνικές θάλασσες δημιουργεί η απόφαση της κοινοπραξίας ExxonMobil – Helleniq Energy να επιστρέψει στο Δημόσιο το θαλάσσιο οικόπεδο «Δυτικά της Κρήτης», για την οποία είχε γράψει πρώτο το euro2day.gr.
Και αυτό καθώς η απόφαση του σχήματος θα πρέπει να «διαβαστεί» συνδυαστικά με τη χθεσινή αναφορά του ΥΠΕΝ ότι «η ΕΔΕΥΕΠ (σσ: η Ελληνική Διαχειριστική Εταιρεία Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων) θα αξιολογήσει τις δυνατότητες να εκτελεστούν τρισδιάστατες σεισμικές έρευνες που θα επιτρέψουν στους ενδιαφερόμενους επενδυτές να συνεχίσουν την εξερεύνηση δυτικά της Κρήτης».
Στο συμπέρασμα ότι εξετάζεται νέος γύρος παραχωρήσεων οδηγούν και άλλες εξελίξεις, με στελέχη της αγοράς να θυμίζουν πρόσφατη αναφορά του επικεφαλής της ΕΔΕΥΕΠ Άρη Στεφάτου από το βήμα του 62ου Continental Europe Energy Council (CEEC) ότι «σύντομα θα προκηρυχθεί διαγωνισμός για τη διενέργεια νέων σεισμικών ερευνών σε θαλάσσιες περιοχές».
Αν και οι αρμόδιοι κρατούν κλειστά τα χαρτιά τους, κύκλοι της αγοράς υδρογονανθράκων επισημαίνουν ότι αν δει κανείς τον χάρτη με τα εννιά ενεργά ελληνικά οικόπεδα, υπάρχει ακόμη μια τεράστια θαλάσσια περιοχή, από το Β. Ιόνιο μέχρι και τα νότια της Πελοποννήσου, δηλαδή μέχρι το σημείο όπου ξεκινούν οι τελευταίες παραχωρήσεις της Chevron, όπου θα μπορούσαν να χαραχτούν νέα μικρά ή μεγαλύτερα μπλοκ.
Τόσο παλαιά οικόπεδα που έχουν κατά καιρούς επιστραφεί στο Δημόσιο, όπως η περίπτωση «Δυτικά της Κρήτης», όσο και καινούργια, που μπορούν να σχηματιστούν από τα τμήματα που υποχρεούται να αποδεσμεύει μια εταιρεία όταν περνά στην επόμενη ερευνητική φάση, όπως στη περίπτωση του «μπλοκ 2» στο ΒΔ Ιόνιο.
Στις περισσότερες συμβάσεις παραχώρησης, ο κανόνας είναι ότι καθώς η έρευνα προχωρά και περνά από τις αρχικές σεισμικές μελέτες στη φάση της γεώτρησης, η περιοχή μικραίνει και η εταιρεία κρατά μόνο τα «φιλέτα» στα οποία έχει εντοπίσει πιθανούς στόχους, αποδεσμεύοντας τα υπόλοιπα και επιστρέφοντάς τα στο Δημόσιο.
Ανάλογα με τη σύμβαση και το νόμο, η υποχρεωτική αποδέσμευση περιοχών (Relinquishment) ποικίλλει, ωστόσο συνήθως ισούται με ένα ποσοστό ίσο με το 20% της αρχικής έκτασης, το οποίο το Δημόσιο μπορεί να «παντρέψει» με γειτονικές περιοχές και να δημιουργήσει νέα μπλοκ.
Συνοψίζοντας, όπως λένε οι συνομιλητές μας, υπάρχουν αρκετές τέτοιες περιοχές μεγάλης έκτασης όπου είτε έχουν αραιά δισδιάστατα σεισμικά (2D) και πρέπει να πυκνώσουν, είτε πρέπει να γίνουν νέα 3D γιατί η χαρτογράφηση είναι από τη δεκαετία του 2010 και πρέπει να επαναληφθεί με τη βοήθεια της πιο σύγχρονης τεχνολογίας, είτε δεν έχουν γίνει καθόλου 3D, όπως στο προς επιστροφή οικόπεδο «Δυτικά της Κρήτης».
Στην περίπτωση του συγκεκριμένου μπλοκ, το σχήμα έκρινε, όπως γράφει στη χθεσινή του ανακοίνωση το ΥΠΕΝ, ότι «η είσοδος στην επόμενη φάση θα απαιτούσε μια πολύ σημαντική δαπάνη για την εκτέλεση τρισδιάστατων (3D) σεισμικών ερευνών, προτού να είναι σε θέση η κοινοπραξία να λάβει απόφαση για γεώτρηση».
Πρόκειται για μια τεράστια έκταση 20.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων, τμήμα της οποίας βρίσκεται σε πολύ βαθιά νερά και είναι τεχνικά περίπλοκο, με την αμερικανική εταιρεία να τη θεωρεί προφανώς λιγότερο υποσχόμενη συγκριτικά με τη γειτονική, αυτήν «Νοτιοδυτικά της Κρήτης», που επίσης έχει παραχωρηθεί στο σχήμα.
Σύμφωνα ωστόσο με πηγές της αγοράς, ένα πολύ μεγάλο τμήμα της -κάτι λιγότερο από 10.000 τ.χλμ.- μπορεί να έχει ενδιαφέρον, εξ ου και η χθεσινή αναφορά του ΥΠΕΝ ότι τυχόν νέες 3D έρευνες μπορεί να επιτρέψουν σε ενδιαφερόμενους να συνεχίσουν την εξερεύνηση.
Μπροστά σε νέο γύρο χαρτογραφήσεων
Συνδυάζοντας τα παραπάνω, όλα δείχνουν ότι πιθανώς βρισκόμαστε μπροστά σε ένα νέο γύρο χαρτογραφήσεων στις ελληνικές θάλασσες, προκειμένου να απεικονιστεί λεπτομερώς ό,τι μπορεί να έχει ενδιαφέρον, ώστε στη συνέχεια να βγει σε διαγωνισμούς, με στόχο την προσέλκυση και mid-cap εταιρειών, πέραν των δύο αμερικανικών κολοσσών.
Το σκεπτικό είναι ότι θα μπορούσε να εφαρμοστεί ένα μοντέλο, όπως του 2012, στη λογική ότι ακόμη και μικρότεροι στόχοι μπορεί να έχουν οικονομικό ενδιαφέρον. Τότε, το ελληνικό υπ. Περιβάλλοντος και Ενέργειας είχε αναθέσει στη νορβηγική PGS (σήμερα TGS) να προβεί σε multiclient σεισμικές έρευνες, όπως ονομάζονται αυτές που γίνονται με κόστος της ίδιας της εταιρείας, η οποία πουλάει στη συνέχεια τα δεδομένα στους ενδιαφερόμενους παίκτες να συμμετάσχουν στους διαγωνισμούς.
Το 2012 οι Νορβηγοί είχαν «σαρώσει» συνολικά 12.500 χλμ., δεδομένα τα οποία επανεπεξεργάστηκαν το 2018 με σύγχρονες μεθόδους απεικόνισης βάθους (KPSDM), καλύπτοντας ένα ευρύ τμήμα των ελληνικών θαλασσών.
Στην πράξη, κάτι αντίστοιχο φαίνεται ότι θα μπορούσε να γίνει και τώρα, σενάριο που διευκολύνεται στον βαθμό που έχουν βρεθεί ενδιαφερόμενοι να αγοράσουν τα δεδομένα.
Τα σενάρια για ένα νέο open door
Συνοψίζοντας, υπάρχει μια σειρά οικοπέδων για τα οποία η πολιτεία, εφόσον διακρίνει κινητικότητα, θα μπορούσε να προκηρύξει ένα νέο «open door», όπως λέγεται, δηλαδή μια ανοικτή πρόσκληση ενδιαφέροντος, που σημαίνει ότι η περιοχή είναι διαθέσιμη σε μόνιμη βάση.
Ταυτόχρονα και επειδή εδώ και κάμποσο διάστημα «όλοι μιλούν με όλους», όπως λέει άνθρωπος του χώρου, δεν αποκλείεται να δούμε νέες περιπτώσεις farm in, όπως δηλαδή έκανε η ExxonMobil μπαίνοντας στο «μπλοκ 2» και αγοράζοντας ποσοστά από τους υφιστάμενους μισθωτές.
Τέτοια έχει ακουστεί ότι θα μπορούσε να είναι το «μπλοκ 10» στον Κυπαρισσιακό Κόλπο, όπου εδώ και καιρό ακούγεται ότι ο παραχωρησιούχος Helleniq Upstream συζητά με τη Chevron.
