Φορολογικά κίνητρα στους δήμους και στις περιφέρειες, με στόχο την ενίσχυση της κοινωνικής κατοικίας παρέχει το σχέδιο νόμου του υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας.
Καθώς η κυβέρνηση βάζει μπρος το σχέδιο δράσης «Εθνικής Στρατηγικής για τη Στεγαστική Πολιτική (2026-2035)», η τοπική αυτοδιοίκηση βρίσκεται στο επίκεντρο αυτής της προσπάθειας.
Το σχέδιο νόμου, που βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση μέχρι την Παρασκευή, προσβλέπει στην αύξηση της προσφοράς κατοικιών μέσα από την αξιοποίηση υφιστάμενων αλλά αναξιοποίητων ακινήτων.
Στο άρθρο 53 το νομοσχέδιο επιχειρεί να ενισχύσει και τα προγράμματα κοινωνικής κατοικίας μέσω φορολογικών κινήτρων.
«Από το φορολογικό έτος 2026 και εφεξής, το εισόδημα που αποκτούν δήμοι, περιφέρειες, τα νομικά πρόσωπα αυτών και ιδίως οι Αναπτυξιακοί Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης, καθώς και μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα νομικά πρόσωπα δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου από την εκμίσθωση ή υπεκμίσθωση ακινήτων τα οποία εντάσσονται σε προγράμματα κοινωνικής μίσθωσης απαλλάσσεται από τον φόρο εισοδήματος, για όσο χρόνο διαρκεί η εκμίσθωση ή υπεκμίσθωση», αναφέρει το νομοσχέδιο.
Αλλαγή χρήσης
Ένα ακόμα σημαντικό σημείο του νομοσχεδίου αφορά την αλλαγή χρήσης των ακινήτων, δίνοντας τη δυνατότητα μετατροπής παλαιών επαγγελματικών ή άλλων κτιρίων σε κατοικίες, σύμφωνα με τις διατάξεις που περιλαμβάνονται στο Κεφάλαιο Δ’ του νομοσχεδίου.
Το άρθρο 55 ανοίγει τον δρόμο για την αλλαγή χρήσης υφιστάμενων νόμιμων κτιρίων σε κατοικίες. Μάλιστα, η μετατροπή θα μπορεί να γίνεται κατ’ εξαίρεση ακόμη και σε περιοχές όπου οι ισχύουσες χρήσεις γης δεν επιτρέπουν κατοικία.
Η διάταξη αφορά τόσο ακίνητα εντός σχεδίου πόλης ή εντός ορίων οικισμών όσο και εκτός σχεδίου, θέτοντας διαφορετικές προϋποθέσεις, ανάλογα με την κατηγορία του ακινήτου.
Επίσης, σημειώνεται και σημαντική παρέμβαση στα εκτός σχεδίου ακίνητα. Το νομοσχέδιο επιτρέπει την αλλαγή χρήσης νόμιμα υφιστάμενων κτιρίων σε κατοικίες ακόμη και όταν οι ειδικοί όροι δόμησης, τα τοπικά ή ειδικά πολεοδομικά σχέδια, οι χρήσεις γης ή άλλα χωροταξικά καθεστώτα δεν προβλέπουν κατοικία.
«Η αλλαγή χρήσης σε κατοικία επιτρέπεται μία μόνο φορά, αφορά αποκλειστικά το σύνολο ή μέρος του νομίμως υφιστάμενου κελύφους του κτιρίου και δεν συνεπάγεται, σε καμία περίπτωση, αύξηση όγκου, δόμησης ή κάλυψης», τονίζεται στο νομοσχέδιο.
Στο 5% ανταποδοτικό τέλος
Σε έναν τομέα που πιθανόν να προσελκύσει σημαντικά κεφάλαια, εισάγεται ακόμα μία πηγή εσόδων για το κράτος.
«Προ της έκδοσης οικοδομικής άδειας για ανάπτυξη της νέας χρήσης κατοικίας απαιτείται θετική γνωμοδότηση του Κεντρικού Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής. Προϋπόθεση για την έγκριση της αλλαγής χρήσης αποτελεί η καταβολή ειδικού ανταποδοτικού τέλους, ίσου με το πέντε τοις εκατό (5%) της αντικειμενικής αξίας της γης που αντιστοιχεί στο ακίνητο, όπως αυτή προσδιορίζεται κατά τον χρόνο υποβολής της σχετικής αίτησης, σύμφωνα με το ισχύον σύστημα αντικειμενικού προσδιορισμού αξιών», υπογραμμίζεται στο νομοσχέδιο.
Μπορούν οι δήμοι;
Πρόκειται για ένα σημαντικό βήμα, ωστόσο, είναι άξιο απορίας κατά πόσο είναι έτοιμοι οι δήμοι να αναλάβουν έναν μεγαλύτερο ρόλο.
Σύμφωνα με νέα στοιχεία που δημοσιεύθηκαν χθες, μόνο το 25% των ακινήτων που διαθέτουν οι δήμοι μπορεί να αξιοποιηθεί άμεσα για τις στεγαστικές ανάγκες της χώρας.
Σε νέα ανάλυση της BluPeak Estate Analytics, από κάθε 100 δημοτικά ακίνητα, μόλις 25 μπορούν να αξιοποιηθούν άμεσα. Άλλα 40 απαιτούν τεχνική, διοικητική ή νομική ωρίμανση, ενώ 35 εμφανίζουν σοβαρές εκκρεμότητες, ελλιπή στοιχεία ή περιορισμούς αξιοποίησης.
«Το συμπέρασμα είναι σαφές. Η ύπαρξη ενός ακινήτου δεν σημαίνει ότι είναι διαθέσιμο, καθαρό, ώριμο ή αξιοποιήσιμο. Η διάσταση αυτή αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία σε μία περίοδο κατά την οποία η χώρα συζητά έντονα για τη στεγαστική κρίση», σημειώνει η ανάλυση.
«Υπάρχουν δήμοι που εμφανίζουν χιλιάδες δικαιώματα στο Κτηματολόγιο, αλλά πολύ μικρότερο αριθμό ακινήτων στο Ε9. Υπάρχουν δήμοι που έχουν δηλώσεις στο Ε9, χωρίς αντίστοιχη πλήρη εικόνα στο Κτηματολόγιο. Υπάρχουν επίσης περιπτώσεις όπου οι ίδιες οι υπηρεσίες ενός δήμου δεν διαθέτουν κοινή βάση δεδομένων για την περιουσία που διαχειρίζονται», προσθέτει η BluPeak Estate Analytics.
