Με συγκεκριμένα ορόσημα που εκτείνονται έως τα τέλη του 2027 – αρχές του 2028, όταν προγραμματίζεται η λήψη της Τελικής Επενδυτικής Απόφασης (FID), προχωρά η εταιρεία Elica του Ομίλου Κοπελούζου την ωρίμανση της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Αιγύπτου (GREGY).
Η αρχή έγινε χθες, με την προκήρυξη του διεθνούς διαγωνισμού για την εκπόνηση της Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ), η οποία αποτελεί το πρώτο μεγάλο βήμα της τελικής φάσης ωρίμανσης του έργου. Όπως επισημαινόταν στη σχετική ανακοίνωση της εταιρείας, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να υποβάλουν την Εκδήλωση Ενδιαφέροντος για τη συμμετοχή τους στη διαγωνιστική διαδικασία μέχρι τις 15 Ιουλίου.
Γεωτεχνικές μελέτες και έρευνες βυθού
Ο επόμενος χρονικός «σταθμός» τοποθετείται τον Ιούλιο, όταν θα δημοσιευθεί η πρόσκληση για τις γεωτεχνικές μελέτες στα χερσαία τμήματα της διασύνδεσης, τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Αίγυπτο. Λίγες εβδομάδες αργότερα, προς τα τέλη Ιουλίου με αρχές Αυγούστου, θα ακολουθήσει μία από τις πλέον κρίσιμες τεχνικές εργασίες, η μελέτη βυθού (marine survey).
Στο πλαίσιό τους, με ειδικό ερευνητικό πλοίο θα πραγματοποιηθεί πλήρης χαρτογράφηση του θαλάσσιου πυθμένα, ώστε να οριστικοποιηθεί με ακρίβεια η όδευση του υποθαλάσσιου καλωδίου. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι συγκεκριμένες μελέτες χρηματοδοτούνται από ευρωπαϊκούς πόρους, γεγονός που επιβεβαιώνει τη σημασία που αποδίδει η Ευρωπαϊκή Ένωση στο συγκεκριμένο έργο, το οποίο όχι μόνο δίνει το «παρών» στο 2ο κατάλογο PCI/PMI της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά και έχει συμπεριληφθεί στις 8 «ενεργειακές λεωφόρους» στρατηγικής σημασίας για την ΕΕ.
Οριστικοποίηση του σχεδιασμού
Τα στοιχεία που θα συλλεχθούν από τις παραπάνω έρευνα θα αξιοποιηθούν για τη μελέτη Βασικού Σχεδιασμού (Front End Engineering Design – FEED), η οποία προγραμματίζεται να ξεκινήσει προς τα τέλη του 2026. Η FEED θα προσδιορίσει με ακρίβεια τις τεχνικές προδιαγραφές του έργου, θα οριστικοποιήσει τις βασικές παραμέτρους κατασκευής και θα επιτρέψει την ακριβή κοστολόγηση της επένδυσης.
Με την ολοκλήρωσή της, προς τα τέλη του 2027 με αρχές του 2028, θα ανοίξει ο δρόμος για τη λήψη της Τελικής Επενδυτικής Απόφασης (FID), ώστε στη συνέχεια να ξεκινήσουν οι διαγωνιστικές διαδικασίες για την προμήθεια του εξοπλισμού και την κατασκευή της διασύνδεσης.
Στόχος της Elica είναι η ολοκλήρωση του πρότζεκτ το 2031.
Δρομολόγηση και των έργων ΑΠΕ στην Αίγυπτο
Παράλληλα με τη διασύνδεση, προχωρά και η ωρίμανση του χαρτοφυλακίου ΑΠΕ αποκλειστικά το GREGY, το οποίο θα παράγει την «πράσινη» ηλεκτρική ενέργεια που θα μεταφέρει το καλώδιο. Σύμφωνα με πληροφορίες, μέσα στις επόμενες ημέρες αναμένεται να εκδοθεί από την αιγυπτιακή κυβέρνηση το Προεδρικό Διάταγμα για την παραχώρηση των εκτάσεων όπου θα αναπτυχθούν τα έργα.
Η συγκεκριμένη απόφαση θεωρείται καθοριστική, καθώς θα επιτρέψει την έναρξη της αδειοδοτικής διαδικασίας για τις εγκαταστάσεις. Το επενδυτικό σχέδιο προβλέπει την ανάπτυξη ΑΠΕ (αιολικών και φωτοβολταϊκών σταθμών) καθώς και συστημάτων αποθήκευσης συνολικής ισχύος 9 GW.
Χάρις σε αυτό το χαρτοφυλάκιο, μέσω του GREGY θα εισάγονται στην Ελλάδα περίπου 22 Τεραβατώρες «πράσινης» ηλεκτρικής ενέργειας. Το χρονοδιάγραμμα ανάπτυξης των ΑΠΕ θα εξελιχθεί παράλληλα με την κατασκευή του καλωδίου, ώστε να «συγχρονιστεί» η ολοκλήρωσή τους.
Ενδιαφέρον χρηματοδότησης
Ο συνολικός προϋπολογισμός της διασύνδεσης και των έργων ΑΠΕ ανέρχεται στα 13 δισ. ευρώ.
Η Elica βρίσκεται ήδη σε επαφές με τραπεζικά ιδρύματα για τη χρηματοδότηση του πρότζεκτ, διαδικασία που αναμένεται να ολοκληρωθεί μέσα στο 2027, μετά και την ολοκλήρωση της FEED, η οποία θα προσδιορίσει με ακρίβεια το τελικό επενδυτικό κόστος.
Όπως είχε αναφέρει ο κ. Δημήτρης Κοπελούζος σε ενημερωτική συνάντηση με δημοσιογράφους, οι επιστολές εκδήλωσης ενδιαφέροντος για μακροχρόνιο δανεισμό της διασύνδεσης από ελληνικές τράπεζες και την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων προσεγγίζουν τα 4,5 δισ. ευρώ ήδη από τα τέλη του 2025. Για τα έργα ΑΠΕ στην Αίγυπτο, το αντίστοιχο χρηματοδοτικό ενδιαφέρον ανερχόταν περίπου στα 5,2 δισ. ευρώ.
«Ζεστές» οι επιχειρήσεις για τροφοδοσία
Ένα από τα βασικά πλεονεκτήματα του έργου είναι η πολύ ευνοϊκή χωροθέτηση των μονάδων ανανεώσιμων πηγών, χάρις στο πλούσιο «πράσινο» δυναμικό το οποίο μάλιστα εγγυάται πολύ χαμηλό κόστος παραγωγής. Σύμφωνα με τη μελέτη κόστους-οφέλους που έχει εκπονήσει η βρετανική AFRY, η λειτουργία του GREGY εκτιμάται ότι θα μειώσει τις χονδρεμπορικές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα κατά περίπου 21 ευρώ ανά Μεγαβατώρα ή κατά 25%, ενώ για τις επιχειρήσεις που θα συνάψουν μακροχρόνια διμερή συμβόλαια προμήθειας (PPAs) το όφελος μπορεί να φτάσει ακόμη και το 45%.
Οι προοπτικές αυτές έχουν ήδη κινητοποιήσει τη βιομηχανία. Με βάση τον κ. Κοπελούζο, έχουν υπογραφεί 48 Μνημόνια Συνεργασίας (MoUs) με μεγάλες ελληνικές και βαλκανικές επιχειρήσεις και φορείς, οι οποίοι εξετάζουν την προμήθεια πράσινης ηλεκτρικής ενέργειας μέσω της διασύνδεσης.
Το ενδιαφέρον αυτό θεωρείται ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς επιβεβαιώνει ότι το GREGY δεν εξελίσσεται μόνο ως ένα εμβληματικό έργο ηλεκτρικών διασυνδέσεων, αλλά αποκτά ήδη συγκεκριμένη εμπορική βάση και δυνητικούς καταναλωτές, πριν ακόμη ξεκινήσει η κατασκευή του.
