Το στίγμα της νέας επενδυτικής περιόδου δίνει η εγκύκλιος του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για την κατάρτιση του Προϋπολογισμού Δημοσίων Επενδύσεων του 2027 και του Πολυετούς Δημοσιονομικού Προγραμματισμού 2027-2030.
Όπως προκύπτει από αυτή, η χώρα περνά σε νέα φάση επενδυτικού σχεδιασμού, καθώς μέσα στο τρέχον έτος κλείνει ο κύκλος της μεγαλύτερης ευρωπαϊκής χρηματοδοτικής στήριξης που έχει λάβει η Ελλάδα μετά την πανδημία.
Η εγκύκλιος υπογραμμίζει, μάλιστα, ότι το Αναπτυξιακό Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων συνιστά κεντρικό πυλώνα της εθνικής αναπτυξιακής πολιτικής, καθώς συμβάλλει στην ενίσχυση του δημόσιου και του ιδιωτικού κεφαλαίου, στη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας και στη διατήρηση βιώσιμων ρυθμών ανάπτυξης.
Στην πράξη, ωστόσο, ο πήχης των επενδυτικών κονδυλίων για το 2027 υποχωρεί στα 10,6 δισ. ευρώ, καθώς από τον χρηματοδοτικό χάρτη εξέρχονται οι πόροι του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, που τα τελευταία χρόνια λειτούργησαν ως βασικός μοχλός χρηματοδότησης της ελληνικής οικονομίας.
Η επόμενη ημέρα για το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων σχεδιάζεται πλέον χωρίς τα 7,2 δισ. ευρώ του RRF που είχαν ενσωματωθεί στον προϋπολογισμό του 2026, με την κυβέρνηση να μεταθέτει το βάρος στα ευρωπαϊκά συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα, στους εθνικούς πόρους και στα νέα χρηματοδοτικά εργαλεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Από το ρεκόρ του 2026 στο νέο τοπίο του 2027
Είναι ενδεικτικό ότι ο συνολικός προϋπολογισμός δημοσίων επενδύσεων για το 2026 διαμορφώνεται σε 16,692 δισ. ευρώ, το υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων δεκαέξι ετών. Από το ποσό αυτό, 7,192 δισ. ευρώ αντιστοιχούν σε έργα και δράσεις του Ταμείου Ανάκαμψης, 6,2 δισ. ευρώ σε συγχρηματοδοτούμενα έργα και 3,3 δισ. ευρώ σε παρεμβάσεις που χρηματοδοτούνται αποκλειστικά από εθνικούς πόρους.
Από το 2027 η εικόνα μεταβάλλεται αισθητά. Ο νέος Προϋπολογισμός Δημοσίων Επενδύσεων προβλέπει συνολικά 10,6 δισ. ευρώ, εκ των οποίων 7 δισ. ευρώ θα κατευθυνθούν σε συγχρηματοδοτούμενα έργα και 3,6 δισ. ευρώ σε έργα που θα χρηματοδοτηθούν αποκλειστικά από το εθνικό σκέλος του Αναπτυξιακού Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων.
Οι πυλώνες του νέου επενδυτικού μοντέλου
Το νέο επενδυτικό μοντέλο θα εδράζεται στο ΕΣΠΑ 2021-2027, στο νέο Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2026-2030, στο Στρατηγικό Σχέδιο της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής, καθώς και στα υπόλοιπα συγχρηματοδοτούμενα ευρωπαϊκά προγράμματα. Επιδίωξη είναι να μη διακοπεί η χρηματοδότηση κρίσιμων παρεμβάσεων σε υποδομές, ψηφιακό μετασχηματισμό, πράσινη μετάβαση και ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας.
Στο νέο χρηματοδοτικό περιβάλλον προστίθενται και δύο νέα ευρωπαϊκά εργαλεία, τα οποία αναμένεται να αποκτήσουν αυξημένο ρόλο τα επόμενα χρόνια. Πρόκειται για το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, με συνολικό προϋπολογισμό 5,255 δισ. ευρώ για την περίοδο 2026-2032, που θα στηρίξει τα ευάλωτα νοικοκυριά και τις μικρές επιχειρήσεις απέναντι στις επιπτώσεις της πράσινης μετάβασης, και για το Ταμείο Εκσυγχρονισμού, ύψους 1,502 δισ. ευρώ, το οποίο θα χρηματοδοτήσει επενδύσεις για την ενεργειακή αναβάθμιση και τον εκσυγχρονισμό των ενεργειακών συστημάτων.
Αυστηρότερος προγραμματισμός και προθεσμίες για τους φορείς
Η νέα περίοδος συνοδεύεται από αυξημένες απαιτήσεις για τους φορείς υλοποίησης. Υπουργεία, περιφέρειες και διαχειριστικές αρχές καλούνται να προχωρήσουν σε αυστηρότερο προγραμματισμό, δίνοντας προτεραιότητα σε ώριμα έργα με σαφές αναπτυξιακό αποτύπωμα.
Παράλληλα, βασική επιδίωξη παραμένει η πλήρης απορρόφηση των διαθέσιμων ευρωπαϊκών πόρων, ώστε να αποφευχθούν καθυστερήσεις και κίνδυνοι απώλειας χρηματοδότησης.
Στο πλαίσιο αυτό, οι φορείς οφείλουν έως το τέλος Σεπτεμβρίου 2026 να υποβάλουν τις προβλέψεις δαπανών για την περίοδο 2027-2030 μέσω του πληροφοριακού συστήματος e-ΠΔΕ. Οι τελικές κατανομές θα προσδιοριστούν με βάση τις αναπτυξιακές προτεραιότητες της χώρας, τον βαθμό ωριμότητας των έργων, τα ιστορικά στοιχεία εκτέλεσης και τα δημοσιονομικά περιθώρια.
