Του Νίκου Ρουσάνογλου
Μεταξύ “σφύρας κι άκμονος” βρίσκεται το φιλόδοξο έργο ΣΔΙΤ, ύψους άνω των 420 εκατ. ευρώ για την μετακίνηση στο ακίνητο της πρώην ΠΥΡΚΑΛ στη Δάφνη, εννιά υπουργείων (Οικονομικών, Ανάπτυξης και Επενδύσεων, Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Υγείας, Τουρισμού, Πολιτισμού και Αθλητισμού, Εσωτερικών) και ορισμένοι φορείς (ΑΑΔΕ, ΕΕΣΥΠ ΑΕ, ΤΑΙΠΕΔ ΑΕ, ΕΤΑΔ ΑΕ). Η υπόθεση βρίσκεται αντιμέτωπη με μια σειρά προκλήσεων κι εμποδίων τα τελευταία χρόνια, αρχής γενομένης από την προσφυγή στο ΣτΕ κατά της περιβαλλοντικής έγκρισης του Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου κι εν συνεχεία της αλλαγής που προκλήθηκε από την κατάργηση στις αρχές του 2025, των “μπόνους” δόμησης του ΝΟΚ από το ΣτΕ, που έχουν ανατρέψει τον σχεδιασμό σε ό,τι αφορά τις δομήσιμες επιφάνειες.
Πάντως, σύμφωνα με τα όσα ανέφερε, ο Υπ. Εθν. Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, στο πλαίσιο ομιλίας του στο συνέδριο “Διάλογοι για την Αθήνα: Από τον μύθο στη σύγχρονη πόλη”, “η διαγωνιστική διαδικασία βρίσκεται στη δεύτερη φάση κι έχουν επιλεγεί τέσσερα σχήματα, τα οποία θα πρέπει να παρουσιάσουν τις προτάσεις τους έως το τέλος Νοεμβρίου”. Σύμφωνα με τον ίδιο, ένα τέτοιου τύπου μεγάλο έργο αστικής ανάπλασης δεν αφορά μόνο στη μετακίνηση, αλλά μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης για μια περιοχή και να απελευθερώσει οικονομική και κοινωνική αξία. Παράλληλα, δήλωσε ότι υπάρχει ήδη μια σειρά από συνδεδεμένα και δρομολογημένα έργα, όπως η σύνδεση της ΠΥΡΚΑΛ με τον σταθμό του μετρό της Δάφνης. Ο κ. Πιερρακάκης σημείωσε επίσης ότι ο τελικός ανάδοχος προβλέπεται να αναδειχθεί στα μέσα του 2027. Το έργο διεκδικούν οι όμιλοι ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, Άβαξ, Aktor και Metlen.
Το Κυβερνητικό Πάρκο “Ανδρέας Λεντάκης” θα αναπτυχθεί σε έκταση 154 στρεμμάτων όπου στεγάζεται σήμερα η ΠΥΡΚΑΛ, οι εγκαταστάσεις της οποίας θα μεταφερθούν σε άλλους χώρους εντός Αττικής. Σύμφωνα με το Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο που έχει εγκριθεί από το ΥΠΕΝ, το 70% της έκτασης (107,5 στρέμματα) θα περιλαμβάνει ελεύθερους χώρους πρασίνου, κοινόχρηστους και κοινωφελείς ενώ η οικοδομήσιμη έκταση θα είναι το υπόλοιπο 30% (46,5 στρέμματα). Σε αυτήν περιλαμβάνονται τόσο τα νέα κτίσματα όσο και μέρος των υφιστάμενων που θα διατηρηθούν και θα αποκατασταθούν.
Συγκεκριμένα, Με βάση την περιβαλλοντική μελέτη που έχει εγκριθεί, στην παλιά ΠΥΡΚΑΛ, προβλέπεται μέγιστη συνολική δόμηση 148.704 τετραγωνικών μέτρων (τ.μ.) και μέγιστη συνολική κάλυψη 45.257 τ.μ. Από το υφιστάμενο κτιριακό δυναμικό διατηρούνται 47.704 τ.μ., τα οποία καλύπτουν επιφάνεια περίπου 27,7 στρεμμάτων, ενώ τα υπόλοιπα τετραγωνικά αφορούν νέα δόμηση με συνολική κάλυψη 17,6 στρεμμάτων. Με βάση τον σχεδιασμό, σημαντικό ρόλο στην μείωση της κάλυψης (ώστε να προκύψουν και οι απαιτούμενοι χώροι πρασίνου), διαδραματίζει η αύξηση του επιτρεπόμενου ύψους των κτιρίων, που θα μπορούν να φτάνουν τα 28 μέτρα (από περίπου 10 μέτρα που είναι σήμερα).
Ωστόσο, τα μεγέθη αυτά αναμένεται να αναπροσαρμοστούν μετά την απόφαση του ΣτΕ για την κατάργηση των “μπόνους” δόμησης, ενώ κρίσιμη θα είναι και η τελική απόφαση στην προσφυγή που έχουν υποβάλλει 48 κάτοικοι της περιοχής και οι φορείς Φιλοζωικός Σύλλογος Εθελοντών Δήμου Δάφνης-Υμηττού και “Ευπαλίνος ΑΜΚΕ”. Είναι προφανές ότι σε περίπτωση που η προσφυγή γίνει δεκτή, το έργο θα μπει σε νέες “περιπέτειες”.
Εν τω μεταξύ, σοβαρά είναι τα ερωτηματικά και αναφορικά με την υποδοχή του έργου από την τοπική κοινωνία, που φαίνεται να είναι αρνητική, αλλά και τους εργαζομένους των υπουργείων και λοιπών φορέων που προβλέπεται να μετεγκατασταθούν στο νέο πάρκο. Οι προβληματισμοί τοπικών παραγόντων και κατοίκων, όπως επίσης και επιστημονικών φορέων, αφορούν την πρόσθετη κυκλοφοριακή επιβάρυνση, την πυκνότητα των νέων εγκαταστάσεων, τις ανάγκες πρασίνου και τις συνέπειες απομάκρυνσης των δημόσιων υπηρεσιών από το κέντρο της Αθήνας.
Παράλληλα, θα πρέπει να σημειωθεί ότι σε μια σειρά περιπτώσεων, κατά τις οποίες υπήρξαν σφοδρές αντιδράσεις των υπαλλήλων των υπουργείων στην μετακίνηση σε έτοιμα ακίνητα, όπως το υπερσύγχρονο κτίριο του Κεράνη στο Αιγάλεω, το παλιό Μινιόν (πριν την ανάπλασή του), ή ακόμα και το κτίριο του πρώην Εφετείου στην οδό Σωκράτους στην Πλατεία Ομονοίας. Επομένως, το ζήτημα της συναίνεσης θα πρέπει να επιλυθεί, προτού δαπανηθούν τόσο κεφάλαια για ένα κυβερνητικό πάρκο, που τελικά θα μείνει αναξιοποίητο.
Από την άλλη πλευρά, το δημόσιο προσδοκά σε εξοικονόμηση ύψους 1 δις ευρώ σε βάθος 25 ετών, από την αποχώρηση από τα ακίνητα που σήμερα μισθώνει στο κέντρο της πόλης. Παράλληλα, μια τέτοια εξέλιξη εκτιμάται ότι θα “γεννήσει” σημαντικές επενδυτικές ευκαιρίες για την αξιοποίηση εκατοντάδων κτιρίων, πιθανότατα και με την προσθήκη νέων κατοικιών προσιτού, ή κοινωνικού χαρακτήρα.
