Όρια οικισμών: Νέα ψηφιακή πλατφόρμα για την ανάρτηση ορίων και την υποβολή ενστάσεων – Τι προβλέπει ο διαγωνισμός του ΥΠΕΝ
Στην ανάπτυξη νέου πληροφοριακού συστήματος για την οριοθέτηση οικισμών προχωρά το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με προϋπολογισμό περίπου 1,2 εκατ. ευρώ. Η πλατφόρμα θα υποστηρίζει την ανάρτηση των ορίων, την υποβολή ενστάσεων και τη σχετική γνωμοδοτική διαδικασία.
Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) δημοσίευσε στις 19 Οκτωβρίου 2026 διακήρυξη ηλεκτρονικού ανοικτού διαγωνισμού, άνω των ορίων, για την ανάπτυξη της «Ψηφιακής Πλατφόρμας Ανάρτησης Ορίων Οικισμών, Υποβολής Ενστάσεων και Υποστήριξης Γνωμοδοτικής Διαδικασίας».
Ο προϋπολογισμός του έργου ανέρχεται σε 970.161,30 ευρώ χωρίς ΦΠΑ, δηλαδή περίπου 1.203.000 ευρώ με ΦΠΑ 24%.
Πρόκειται για ψηφιακή υποδομή που συνδέεται με τη διαδικασία οριοθέτησης των οικισμών της χώρας και αναμένεται να διευκολύνει τη δημοσιοποίηση των σχετικών στοιχείων, τη συμμετοχή των ενδιαφερομένων και την εξέταση των ενστάσεων.
Τι θα εξυπηρετεί η νέα πλατφόρμα
Σύμφωνα με το αντικείμενο της διακήρυξης, το νέο πληροφοριακό σύστημα προορίζεται να υποστηρίζει τρεις βασικές λειτουργίες:
- Ανάρτηση ορίων οικισμών: Ψηφιακή δημοσιοποίηση των στοιχείων που αφορούν την οριοθέτηση, ώστε να είναι δυνατή η ενημέρωση των ενδιαφερομένων.
- Υποβολή ενστάσεων: Ηλεκτρονική υποστήριξη της διαδικασίας υποβολής αντιρρήσεων ή ενστάσεων, σύμφωνα με το εκάστοτε εφαρμοστέο θεσμικό πλαίσιο.
- Υποστήριξη γνωμοδοτικής διαδικασίας: Οργάνωση της εξέτασης των σχετικών στοιχείων και υποστήριξη των αρμόδιων οργάνων κατά τη διαδικασία αξιολόγησης.
Η ανάπτυξη της πλατφόρμας εντάσσεται στην προσπάθεια ψηφιοποίησης των πολεοδομικών διαδικασιών και καλύτερης διαχείρισης των πληροφοριών που σχετίζονται με τον χωρικό σχεδιασμό.
Η σύνδεση με το νέο πλαίσιο οριοθέτησης οικισμών
Το έργο συνδέεται με τη διαδικασία οριοθέτησης οικισμών με πληθυσμό κάτω των 2.000 κατοίκων, για τους οποίους έχει θεσπιστεί ειδικό πλαίσιο με το Προεδρικό Διάταγμα που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Δ΄ 194/2025.
Το διάταγμα καθορίζει κριτήρια, διαδικασίες και όρους για την οριοθέτηση των συγκεκριμένων οικισμών, περιλαμβανομένων των προϋφιστάμενων του 1923, καθώς και ζητήματα χρήσεων γης και περιορισμών δόμησης.
Η εφαρμογή του πλαισίου έχει ιδιαίτερη σημασία για τον πολεοδομικό σχεδιασμό, καθώς η θέση των ορίων ενός οικισμού μπορεί να επηρεάζει ουσιωδώς το καθεστώς αξιοποίησης των ακινήτων.
Παράλληλα, στο πλαίσιο του προγράμματος «Κωνσταντίνος Δοξιάδης» εκπονούνται μελέτες οριοθέτησης οικισμών, οι οποίες συνδέονται με την ολοκλήρωση του πολεοδομικού σχεδιασμού της χώρας.
Η νέα ψηφιακή πλατφόρμα αναμένεται να αποτελέσει εργαλείο υποστήριξης των σχετικών διαδικασιών, χωρίς όμως η ίδια η λειτουργία της να υποκαθιστά τις απαιτούμενες διοικητικές πράξεις έγκρισης των ορίων.
Τι σημαίνει για τους μηχανικούς και τους ιδιοκτήτες ακινήτων
Η οριοθέτηση των οικισμών αποτελεί ζήτημα ιδιαίτερης σημασίας για τοπογράφους μηχανικούς, πολιτικούς μηχανικούς, αρχιτέκτονες και μελετητές χωρικού σχεδιασμού.
Η ακριβής θέση των ορίων μπορεί να επηρεάζει:
- Τον χαρακτηρισμό ενός ακινήτου ως εντός ή εκτός ορίων οικισμού.
- Την εξέταση της αρτιότητας και της οικοδομησιμότητάς του, σε συνδυασμό με τις υπόλοιπες εφαρμοστέες διατάξεις.
- Τις δυνατότητες έκδοσης οικοδομικών αδειών.
- Την τεχνική και πολεοδομική αξιολόγηση ιδιοκτησιών.
- Την προετοιμασία τεκμηριωμένων παρατηρήσεων ή ενστάσεων κατά τις προβλεπόμενες διαδικασίες.
Για τους μηχανικούς, η δυνατότητα πρόσβασης στα αναρτημένα στοιχεία και η παρακολούθηση της διαδικασίας οριοθέτησης μπορούν να διευκολύνουν τον έλεγχο των δεδομένων που αφορούν συγκεκριμένες ιδιοκτησίες.
Αντίστοιχα, για τους ιδιοκτήτες ακινήτων, η ψηφιακή δημοσιοποίηση των στοιχείων μπορεί να συμβάλει στην έγκαιρη ενημέρωσή τους για τις προτεινόμενες οριοθετήσεις και τις δυνατότητες συμμετοχής τους στις σχετικές διαδικασίες.
Τα βασικά στοιχεία του διαγωνισμού
Η διαδικασία ανάθεσης πραγματοποιείται μέσω του Εθνικού Συστήματος Ηλεκτρονικών Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΣΗΔΗΣ).
Το κριτήριο ανάθεσης είναι η πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη προσφορά, βάσει της βέλτιστης σχέσης ποιότητας και τιμής.
Τα βασικά στοιχεία του διαγωνισμού είναι:
| Στοιχείο | Περιγραφή |
|---|---|
| Αναθέτουσα αρχή | Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας |
| Αντικείμενο | Ψηφιακή πλατφόρμα ορίων οικισμών και ενστάσεων |
| Προϋπολογισμός χωρίς ΦΠΑ | 970.161,30 € |
| Προϋπολογισμός με ΦΠΑ | Περίπου 1,203 εκατ. € |
| Αριθμός ΕΣΗΔΗΣ | 552003 |
| Καταληκτική ημερομηνία προσφορών | 18 Νοεμβρίου 2026 |
| Ώρα λήξης | 14:00 |
Η διακήρυξη συνοδεύεται από αναλυτικό τεύχος και παραρτήματα που περιγράφουν το αντικείμενο της σύμβασης και τις απαιτήσεις της διαδικασίας ανάθεσης.
Πότε θα λειτουργήσει η πλατφόρμα;
Η δημοσίευση της διακήρυξης αποτελεί το στάδιο έναρξης της διαγωνιστικής διαδικασίας και όχι την έναρξη λειτουργίας του πληροφοριακού συστήματος.
Θα πρέπει να ακολουθήσουν η αξιολόγηση των προσφορών, η ανάθεση της σύμβασης και η ανάπτυξη και θέση σε λειτουργία της πλατφόρμας.
Συνεπώς, δεν έχει ξεκινήσει με τη συγκεκριμένη διακήρυξη νέα γενική προθεσμία υποβολής ενστάσεων από ιδιοκτήτες ακινήτων.
Οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να παρακολουθούν τις επίσημες ανακοινώσεις του ΥΠΕΝ και τις ειδικές διαδικασίες που θα εφαρμόζονται ανά περίπτωση οριοθέτησης.
Ένα ακόμη βήμα στην ψηφιοποίηση του πολεοδομικού σχεδιασμού
Η ανάπτυξη της νέας πλατφόρμας αποτελεί σημαντική ψηφιακή παρέμβαση σε έναν τομέα όπου η διαφάνεια των γεωχωρικών δεδομένων και η δυνατότητα τεκμηριωμένης συμμετοχής έχουν ιδιαίτερη σημασία.
Η αποτελεσματικότητά της θα εξαρτηθεί από την ποιότητα των αναρτώμενων στοιχείων, την ευχρηστία του συστήματος, τη σαφήνεια των διαδικασιών και τη δυνατότητα των αρμόδιων υπηρεσιών να διαχειρίζονται αποτελεσματικά τις υποβαλλόμενες ενστάσεις.
Για τον τεχνικό κόσμο, το κρίσιμο ζήτημα θα είναι η δυνατότητα αξιόπιστης πρόσβασης στα στοιχεία οριοθέτησης και η σαφής σύνδεσή τους με τις προβλεπόμενες πολεοδομικές και διοικητικές διαδικασίες.
Πηγές και σχετικά έγγραφα
- Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας – Επίσημη διακήρυξη της 19ης Οκτωβρίου 2026
- ΥΠΕΝ – Οριοθέτηση Οικισμών και Πρόγραμμα «Κωνσταντίνος Δοξιάδης»
- Π.Δ. 11/15.04.2025, ΦΕΚ Δ΄ 194/2025, για την οριοθέτηση οικισμών κάτω των 2.000 κατοίκων, όπως ισχύει.
