Το λιμάνι της Πάτρας και το θαλάσσιο μέτωπο της, από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα ήταν η δυναμική οικονομική ζώνη της πόλης, μέσω των δραστηριοτήτων της που την ανέδειξαν σε σημαντική «πόλη-λιμάνι» της Μεσογείου μέσω της σύνδεσής της, τόσο με την Ευρώπη αλλά και με την Αμερική. Ακόμη σήμερα που λόγω της μεταφοράς του λιμανιού έχει υποβαθμισθεί η περιοχή διατηρεί τον χαρακτήρα της και τις βιομηχανικές και βιοτεχνικές εγκαταστάσεις, που θεμελίωσαν και βοήθησαν την ανάπτυξή της.
Γι’ αυτό, η ανάπλαση και αλλαγή χρήσης του λιμένα και της παράλιας περιοχής είναι ένα μεγάλο έργο, ζωτικής σημασίας για την πόλη και πρέπει να τύχει μεγάλης προσοχής.
Πρέπει να γίνει αντιληπτό απ’ όλους, ότι ο επανασχεδιασμός της παραλιακής ζώνης σε τόσο μεγάλο μήκος αποτελεί την πιο σημαντική επέμβαση στον ιστορικό πυρήνα της πόλης- και όχι μόνο – από την εποχή του αρχικού σχεδιασμού του Στ. Βούλγαρη, που θα επαναπροσδιορίσει και θα σηματοδοτήσει την νέα ταυτότητα της Πάτρας.
Ή ανάπλαση της ζώνης του λιμένα πρέπει να έχει διττό σκοπό.την ανάπλαση της χερσαίας ζώνης του λιμένα που εκτός από πράσινο θα εμπλουτισθεί με χρήσεις κοινόχρηστες και κοινωφελείς που είναι απολύτως αναγκαίες για την πόλη. (σταθερότυπα χρήσεων) και
την συμβολή στην αναθέρμανση των οικονομικών δραστηριοτήτων και ανάκτηση του αναπτυξιακού χαρακτήρα της περιοχής
Ως πόλη, δεν ξεκινάμε από το μηδέν. Έχουν γίνει, στο παρελθόν, ημερίδες από τον ΣΑΝΑ και το ΤΕΕ/ΤΔΕ, υπάρχουν παλαιότερες μελέτες, έχει διοργανωθεί “Αρχιτεκτονικός Διαγωνισμός Ιδεών’’, από τον ΣΑΝΑ και την εφημ. “Πελοπόννησο’’ και υπάρχουν βέβαια και οι κατευθυντήριες γραμμές του ισχύοντος Γενικού Πολεοδομικού Σχεδίου της Πάτρας.
Ο Αρχιτεκτονικός Διαγωνισμός Ιδεών, έχει ως σκοπό να προτείνει ιδέες, να χωροθετήσει χρήσεις, να επανασχεδιάσει τον χώρο, να επαναχρησιμοποιήσει χερσαίες και θαλάσσιες εκτάσεις και να συνδέσει το θαλάσσιο μέτωπο με την ενδοχώρα της πόλης.
Αναζητούνται εκείνα τα “εργαλεία” που θα δώσουν μία νέα ταυτότητα στην πόλη και μία νέα αισθητική και λειτουργική εικόνα, που θα κάνει την Πάτρα ξεχωριστή και αναγνωρίσιμη.
Η επέμβαση αυτή πρέπει να έχει σαφή υπερτοπικό χαρακτήρα. Ξεπερνά τα όρια της Πόλης μας.
Πρέπει να το πιστέψουμε αυτό, αλλιώς το όλο εγχείρημα κινδυνεύει να εκφυλιστεί σε διευθέτηση τουαλετών, αποθηκών, μονοπατιών, φωτιστικών, παγκακίων κλπ. που μακροπρόθεσμα δεν θα αποδώσουν τίποτα προς μια νέα οραματική εικόνα για τη Πόλη μας.
Προτεραιότητες του Αρχιτεκτονικού διαγωνισμού, εκτός από τη χωροθέτηση νέων κοινωφελών και κοινόχρηστων χρήσεων και χώρων πρασίνου ΠΡΕΠΕΙ να είναι η «ανάδειξη» της μνήμης και της ιστορίας της πόλης και ειδικότερα του λιμένα της και του διαχρονικού του ρόλου στην ιστορία και την ανάπτυξή της . Ταυτόχρονα, θα πρέπει να επισημανθεί και να συμπεριληφθεί στο διαγωνισμό , ως ζητούμενο και προτεραιότητα (κατεύθυνσεις), τόσο η ανάγκη ανάδειξης του μετώπου της Όθωνος-Αμαλίας – γιατί αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα του παραλιακού μετώπου της πόλης-, όσο και η σηματοδότηση –ανάδειξη, εκείνων των κάθετων διαδρομών, που συνδέουν σημαντικά σημεία –τοπόσημα στα ενδότερα της πόλης, με το παράλιο μέτωπό της, δημιουργώντας την απαραίτητη «ενοποίηση» του χώρου της πόλης..
Η Πόλη και η Δημοτική Αρχή πρέπει να θέσει στους μελετητές σαφείς προτεραιότητες και ανάγκες, για το σύνολο της παράλιας ζώνης, χωρίς όμως να τους περιορίζει και να τους υποβάλει σε στενά και ασφυκτικά κτηριολογικά προγράμματα και προκαθορισμένα οικονομικά δεδομένα, που θα στραγγαλίσουν την δημιουργικότητα και τη φαντασία τους.
Οι Αρχιτεκτονικοί Διαγωνισμοί Ιδεών έχουν σκοπό να οριοθετήσουν και να σχεδιάσουν τον χώρο στη βάση των εκφρασμένων αναγκών και κατευθύνσεων, δίνοντας την επιστημονική και αισθητική άποψη κάθε μελετητικής ομάδας, στα πλαίσια βέβαια προτάσεων που είναι τεχνικά και οικονομικά εφικτές, αναλογιζόμενοι και το δυσμενές οικονομικό περιβάλλον της χώρας μας.
Ζητούμενο δεν είναι, προφανώς, λύσεις φαραωνικές και ανέφικτες, αλλά καλά σχεδιασμένες και τεκμηριωμένες, με έμφαση στις νέες τεχνολογίες και τον βιοκλιματικό σχεδιασμό καθώς και στην διατήρηση και ανάδειξη της ιστορικής μνήμης και χαρακτήρα της Πάτρας, λύσεις, που θα συμβάλουν στην ανανέωσή της και θα βοηθήσουν και την αναπτυξιακή της προσπάθεια.
Το χρονοδιάγραμμα του προγράμματος ” Σχεδιασμός – ένταξη σε χρηματοδότηση – υλοποίηση σε φάσεις ” πρέπει να προσδιοριστεί έστω και χαλαρά από την αρχή διότι είναι βασική παράμετρος στον σχεδιασμό.
Τέλος ο ΣΑΝΑ χαιρετίζει την απόφαση της Δημοτικής αρχής για την διενέργεια Αρχιτεκτονικού διαγωνισμού για το σημαντικό αυτό έργο, που μόνο οφέλη θα έχει για την Πάτρα μας, θα καταθέσει αναλυτικό υπόμνημα προτάσεων και τον τρόπο διεξαγωγής τέτοιων διαγωνισμών στην δημοτική αρχή, και είναι έτοιμος να βοηθήσει με όλες τις δυνάμεις και γνώσεις του, για την όσο το δυνατόν επιτυχή κατάληξη του εγχειρήματος.
Πανταζόπουλος Ιωάννης (Πρόεδρος)
Καλογερόπουλος Κώστας (Γ.Γραμματέας)
