Του Δημήτρη Δελεβέγκου
Μπορεί το έργο που θα λύσει οριστικά το πρόβλημα των ανεξέλεγκτων χωματερών Πελοποννήσου να έχει περάσει από 40 κύματα όμως, πλέον, η έναρξη κατασκευής του θα αποτελέσει πραγματικότητα τους πρώτους μήνες του 2019. Λίγο πριν εκπνεύσει το 2018 δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως η απόφαση του Περιφερειακού Συμβουλίου Πελοποννήσου για την κήρυξη αναγκαστικής απαλλοτρίωσης έκτασης περίπου 91 στρεμμάτων (91.050,96 τ.μ.). Η έκταση αυτή είναι αναγκαία για την κατασκευή της Μονάδας Επεξεργασίας Απορριμμάτων (ΜΕΑ) και του Χώρου Υγειονομικής Ταφής Υπολειμμάτων (ΧΥΤΥ) Λακωνίας, που αποτελούν τμήμα της επένδυσης, προϋπολογισμού 150 εκατ. ευρώ, της ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή.
Το κόστος της συγκεκριμένης απαλλοτρίωσης έχει προσδιοριστεί σε 640.300 ευρώ, ενώ μετά τη συγκεκριμένη απόφαση, η έναρξη υλοποίησης του project βρίσκεται πολύ πιο κοντά στην αφετηρία, που τοποθετείται χρονικά κατά τους πρώτους μήνες του 2019. Για την αποπεράτωση των εγκαταστάσεων υπολογίζεται ότι απαιτούνται 24 μήνες, ενώ 10 μήνες ύστερα από την έναρξη κατασκευής ο ανάδοχος, η θυγατρική εταιρεία της ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή Περιβαλλοντική Πελοποννήσου, θα αναλάβει, σε πιλοτικό στάδιο, τη διαχείριση των πελοποννησιακών απορριμμάτων.
Σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης λόγω των ανεξέλεγκτων χωματερών
Αξίζει να σημειωθεί ότι το σκεπτικό της απόφασης στηρίζεται στα δημόσια οφέλη που δημιουργεί η θέση σε λειτουργία των τριών ΜΕΑ, των τριών ΧΥΤΥ (σημ.: η απόφαση αναγκαστικής απαλλοτρίωσης αφορά την εγκατάσταση της Λακωνίας) και των δύο σταθμών μεταφόρτωσης, που διαθέτουν συνολική ετήσια δυναμικότητα 200.000 τόνων.
Σύμφωνα δηλαδή, με την απόφαση, η δημόσια ωφέλεια του έργου προκύπτει:
– επειδή η “υλοποίηση ολοκληρωμένων λύσεων διαχείρισης απορριμμάτων εκπληρώνει σκοπούς δημοσίου συμφέροντος, οι οποίοι συνίστανται, μεταξύ άλλων, στην προστασία του περιβάλλοντος και της δημόσιας υγείας (πρβλ. ενδεικτικά, ΣτΕ Επιτροπή Αναστολών, αριθμ. 31/2011, 966/2010, 704/2009 και 836/2009, 1075/2009) από κινδύνους που δημιουργούνται από την ύπαρξη χώρων ανεξέλεγκτης διάθεσης, η παύση της λειτουργίας των οποίων προβλέπεται ως πρωταρχικός στόχος, τόσο στις γενικές κατευθύνσεις του Εθνικού Σχεδιασμού Διαχείρισης Αποβλήτων, όσο και στο Περιφερειακό Σχέδιο Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων της Περιφέρειας Πελοποννήσου”.
– κατόπιν των “αποφάσεων του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ) και της επιβολής εξοντωτικών σε βάρος του ελληνικού Δημοσίου προστίμων, εξαιτίας της συντήρησης ή/ και μη αποκατάστασης παράνομων χωματερών και της έλλειψης ολοκληρωμένων λύσεων για τη διαχείριση των απορριμμάτων
-ύστερα από την ad hoc απόφαση 161/2015 της Επιτροπής Αναστολών του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ), η οποία αναγνώρισε τους αποχρώντες λόγους δημοσίου συμφέροντος που συναρτώνται προς την υλοποίηση του συγκεκριμένου έργου”.
-εξαιτίας της “έλλειψης υποδομών διαχείρισης και διάθεσης των αστικών απορριμμάτων πολλές πόλεις της Περιφέρειας Πελοποννήσου έχουν κηρυχτεί σε κατάσταση “Έκτακτης Ανάγκης Πολιτικής Προστασίας”, προκειμένου να καταστεί δυνατή η αντιμετώπιση των προβλημάτων δημόσιας υγείας που δημιουργούνται από την αδυναμία σύννομης διαχείρισης και διάθεσης των αστικών απορριμμάτων”. Είναι χαρακτηριστικό ότι το 2018 κηρύχθηκαν σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης οι δήμοι Καλαμάτας και Οιχαλίας, ενώ η Τρίπολη βρισκόταν σε καθεστώς έκτακτης ανάγκης από το 2014 έως και το 2016!
Υπουργικό Συμβούλιο: Η καθυστέρηση του έργου έχει σημαντικό αντίκτυπο
Η απόφαση αναγκαστικής απαλλοτρίωσης επικαλείται και την απόφαση της 5/10/2018 του Υπουργικού Συμβουλίου για την υπαγωγή των απαλλοτριώσεων στις διατάξεις της παρ. 1 του άρθρου 7Α του Κώδικα Αναγκαστικών Απαλλοτριώσεων Ακινήτων. Κι αυτό δεδομένου ότι το έργο αυτό :
“είναι γενικότερης σημασίας για την οικονομία της χώρας και απολύτως απαραίτητο για την πλήρωση των περιβαλλοντικών στόχων που έχουν τεθεί από τις σχετικές Οδηγίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη διαχείριση στερεών αστικών απορριμμάτων. […] Λαμβάνεται δε υπόψη ότι η καθυστέρηση, για απροσδιόριστο χρόνο, στην υλοποίηση και λειτουργία του έργου αυτού έχει σημαντικό αντίκτυπο, τόσο στη δημόσια διοίκηση όσο και στο κοινωνικό σύνολο, αναφορικά με τις αναμενόμενες
(α) οικονομικές επιπτώσεις, οι οποίες αξιολογούνται ως προς τη σπουδαιότητα της οικονομικής ζημίας ή και της υποβάθμισης προϊόντων ή υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένων και των περιβαλλοντικών επιπτώσεων και
(β) κοινωνικές επιπτώσεις, οι οποίες αξιολογούνται ως προς τους κινδύνους για τη ζωή, την υγεία και τη σωματική ακεραιότητα προσώπων […].”
Να σημειωθεί εν παρόδω ότι η εν λόγω απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου αφήνει εκτεθειμένα κυβερνητικά στελέχη, όπως ο Αναπληρωτής Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Γιάννης Τσιρώνης, ο οποίος επί των ημερών του ως αναπληρωτής υπουργός Περιβάλλοντος, υποστήριζε ότι το έργο δεν είναι συμβατό με το νέο εθνικό σχεδιασμό που έχει καταρτίσει το υπουργείο Περιβάλλοντος.
