Του Λόη Λαμπριανίδη
Στη σημερινή οικονομική συγκυρία, που έχει επιτέλους επιτευχθεί η έξοδος της χώρας μας από το μακροχρόνιο καθεστώς αυστηρής επιτροπείας, γίνεται ακόμα πιο ορατός και εφικτός ο στόχος να καταστεί πραγματικά ελκυστική για μεγάλες επενδύσεις που ενισχύουν την ανάπτυξη και την απασχόληση, τόσο για έλληνες όσο και για ξένους επενδυτές.
Για να επιτευχθεί αυτό, προχωρήσαμε σε μια ριζική ανανέωση και μεταρρύθμιση του θεσμικού πλαισίου που διέπει το καθεστώς κινήτρων για τις πολύ μεγάλες, τις “Στρατηγικές” επενδύσεις. Ο νέος νόμος επιδιώκει να ξεπεράσει τα διαπιστωμένα προβλήματα του υφιστάμενου θεσμικού πλαισίου, το οποίο αποδείχθηκε αναποτελεσματικό με την έννοια ότι προσέλκυσε ελάχιστες επενδύσεις και μάλιστα σχεδόν αποκλειστικά στους κλάδους του τουρισμού, του real estate και της ενέργειας. Δεν παρείχε ισχυρά και σαφή κίνητρα, αλλά και δεν περιλάμβανε συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα για την υλοποίηση της επένδυσης, δεσμευτικά τόσο για τη Διοίκηση όσο και για τον επενδυτή.
Ο νόμος, που ψηφίστηκε πριν από λίγες ημέρες, κινείται συγχρόνως σε δύο άξονες: Γίνεται πιο ελκυστικός και αποτελεσματικός για τους επενδυτές, προσφέροντας ένα μεγάλο εύρος ωφελημάτων, ταυτόχρονα με μια ασφαλή, διαφανή, αλλά και ταχύτερη διαδικασία. Και παράλληλα διασφαλίζει καλύτερα το δημόσιο συμφέρον, αποκτώντας συγκεκριμένη στόχευση, προσελκύοντας επενδύσεις σε όλους τους κλάδους της οικονομίας και εξασφαλίζοντας τη μεγαλύτερη δυνατή διάχυση των ωφελειών από την υλοποίηση των επενδύσεων.
Το νέο θεσμικό πλαίσιο έχει πολύ πιο ευρύ αναπτυξιακό χαρακτήρα καθώς απευθύνεται σε περισσότερους κλάδους, διακρίνοντας διαφορετικές κατηγορίες Στρατηγικών Επενδύσεων και δίνοντας ιδιαίτερη βαρύτητα στη βιομηχανία και στην Ε&Α με στόχο την επανεκβιομηχάνιση της χώρας αλλά και την έμφαση στην καινοτομία. Γενικά, οι επενδύσεις που χαρακτηρίζονται ως Στρατηγικές θα πρέπει να λειτουργούν στην κατεύθυνση της αναβάθμισης της οικονομίας, όπως αυτή καθορίζεται στην Εθνική Στρατηγική για την Ανάπτυξη. Το νέο θεσμικό πλαίσο προσφέρει πολύ ισχυρότερα κίνητρα: χωροταξικά (ΕΣΧΑΣΕ), ταχεία αδειοδότηση, φορολογικά κίνητρα (σταθερό φορολογικό καθεστώς, φοροαπαλλαγές, επιταχυνόμενη απόσβεση, υπεραπόσβεση και ευνοϊκή φορολόγηση για λίγα στελέχη επιχειρήσεων), επιδότηση μισθολογικού κόστους, ενισχύσεις για έργα Ε&Α, “δικαίωμα επιφάνειας”, δυνατότητες αξιοποίησης ακινήτων του ευρύτερου Δημόσιου τομέα αλλά και εναλλακτικές μορφές ταχύτερης και συναινετικής επίλυσης διαφορών (διαιτησία).
Επίσης, προχωρά σε μια σειρά θεσμικές καινοτομίες. Θεσμοθετεί Συντονιστική Επιτροπή Στρατηγικών Επενδύσεων σε επίπεδο Γενικών Γραμματέων για να παρακολουθεί σε υψηλό πολιτικό επίπεδο την ομαλή και ταχεία διαδικασία αδειοδότησης. Ακόμη, θεσπίζεται διαδικασία οργανωμένης ψηφιακής διαβούλευσης, ώστε να μπορούν να εκφράζουν την άποψή τους όλοι οι έχοντες έννομο συμφέρον σχετικά με την υλοποίηση τέτοιας μεγάλης βαρύτητας επενδύσεων. Αυτό διασφαλίζει τόσο το δημόσιο συμφέρον όσο και τον επενδυτή που αποφασίζει να προχωρήσει στην επένδυση με “λόγου γνώση”.
Για πρώτη φορά, επίσης, θεσμοθετείται μια σαφής διαδικασία παρακολούθησης της υλοποίησης των επενδύσεων, ώστε αφενός να διασφαλίζεται το δημόσιο συμφέρον μέσω της τήρησης των συμφωνημένων όρων και μέσω της διάχυσης των ωφελειών με συγκεκριμένα αντισταθμιστικά οφέλη ιδίως στις τοπικές κοινωνίες όπου θα υλοποιούνται, και αφετέρου να κατοχυρώνεται ο επενδυτής απέναντι στη διοίκηση για την έγκαιρη υλοποίηση του επενδυτικού του σχεδίου. Για τον σκοπό αυτόν, στον νέο νόμο προβλέπεται η κατάρτιση μνημονίου συνεργασίας μεταξύ της διοίκησης και του φορέα της επένδυσης, το οποίο θα περιλαμβάνει δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα αδειοδότησης και υλοποίησης, καθώς και διαδικασία διαρκούς ελέγχου της πορείας υλοποίησης της επένδυσης από “ανεξάρτητο μηχανικό”. Κι ακόμη, επιταχύνεται η διαδικασία αδειοδότησης με ρυθμίσεις που ενισχύουν την ασφάλεια δικαίου, και σε συνάρτηση με ευρύτερες ρυθμιστικές παρεμβάσεις καθιστούν την όλη διαδικασία αδειοδότησης πολύ πιο απλή και σύντομη (ολοκληρώνεται το Κτηματολόγιο, οι δασικοί χάρτες και η οριοθέτηση της γραμμής αιγιαλών κλπ.).
Τέλος, προβλέπει και τη δυνατότητα επενδυτικής αξιοποίησης ακινήτων του ευρύτερου δημοσίου τομέα, καθώς δίνεται η δυνατότητα υλοποίησης ιδιωτικών επενδύσεων αλλά και “ωρίμανσης” τέτοιων ακινήτων.
Για να συνοψίσουμε, με το νέο θεσμικό πλαίσιο που προτείνουμε επιταχύνεται αλλά και γίνεται πιο αποτελεσματική η διαδικασία έγκρισης και αδειοδότησης των Στρατηγικών Επενδύσεων. Ο επενδυτής θα έχει ουσιαστική αρωγή στην προετοιμασία του επενδυτικού του φακέλου αλλά και στη διασφάλιση της επιτυχούς υλοποίησης του σχεδίου του, μέσω της ουσιαστικής παρακολούθησης των εμπλεκόμενων υπηρεσιών από ειδικά προς τούτο διοικητικά όργανα και επιτροπές. Ταυτόχρονα, βελτιστοποιείται η διαδικασία αξιολόγησης των επενδυτικών προτάσεων, ώστε να προκρίνονται τα πιο ώριμα και “υλοποιήσιμα” σχέδια.
Με λίγα λόγια, προχωράμε σε ένα καθεστώς κινήτρων για Στρατηγικές Επενδύσεις πιο απλό, πιο γρήγορο, πιο αποτελεσματικό και για τον επενδυτή και για το δημόσιο συμφέρον, πιο επωφελές για την ανάπτυξη και για τη διάχυση των θετικών της αποτελεσμάτων στην κοινωνία. Πρόκειται για ένα σημαντικό βήμα που θα καταστήσει τη χώρα μας ελκυστικότερο επενδυτικό προορισμό και μάλιστα σε μια κατεύθυνση που να διασφαλίζει αφενός την αναβάθμιση της στο διεθνή καταμερισμό εργασίας και αφετέρου μια πιο ισόρροπη περιφερειακή ανάπτυξη.
* Ο κ. Λόης Λαμπριανίδης είναι Γενικός Γραμματέας Στρατηγικών και Ιδιωτικών Επενδύσεων, Υπουργείο Οικονομίας και Ανάπτυξης
