Τη δυνατότητα ανάθεσης του ελέγχου και της επίβλεψης έργων από ιδιώτες – όπως είναι για παράδειγμα οι ελεγκτικές εταιρείες, τα οποία χρηματοδοτούνται από το εθνικό σκέλος του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) προβλέπει το νομοσχέδιο για το λεγόμενο Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης (ΕΠΑ) που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση από το υπουργείο Ανάπτυξης και Επενδύσεων.
Στο ίδιο νομοσχέδιο προβλέπεται επίσης η ένταξη σε αυτό έργων στρατηγικής σημασίας και έργων προϋπολογισμού άνω των 20 εκατ. ευρώ, υπό τον όρο, βεβαίως, ότι υπάρχει συμμετοχή του Δημοσίου. Οι διατάξεις του εν λόγω νομοσχεδίου θα ενσωματωθούν στο αναπτυξιακό πολυνομοσχέδιο το οποίο αναμένεται το προσεχές διάστημα να κατατεθεί προς ψήφιση στη Βουλή.
Οι κυριότερες διατάξεις του νομοσχεδίου για το ΕΠΑ είναι οι ακόλουθες:
• Η προγραμματική περίοδος του ΕΠΑ θα είναι πενταετούς διάρκειας και όχι ετήσια, όπως ισχύει σήμερα για το εθνικό σκέλος του ΠΔΕ. Η αλλαγή αυτή επιτρέπει μακροπρόθεσμο αναπτυξιακό σχεδιασμό και είχε προβλεφθεί και σε ομότιτλο νομοσχέδιο του Γ. Δραγασάκη, το οποίο είχε τεθεί σε δημόσια διαβούλευση τον Απρίλιο. Ως έναρξη, πάντως, της πρώτης προγραμματικής περιόδου του ΕΠΑ ορίζεται η 1η Ιανουαρίου 2021, έτσι ώστε να συμπίπτει με την έναρξη της επόμενης προγραμματικής περίοδος του ΕΣΠΑ 2021-2027.
• To EΠΑ μπορεί να περιλαμβάνει και έργα στρατηγικής σημασίας, δηλαδή έργα που επιφέρουν αποτελέσματα σημαντικής εντάσεως στη συνολική οικονομία και δημιουργούν προστιθέμενη αξία τόσο για τη χώρα όσο και για τους πολίτες της, καθώς και έργα μεγάλου προϋπολογισμού, ο οποίος δεν μπορεί να είναι κάτω από 20 εκατ. ευρώ. Η δυνατότητα ένταξης των έργων αυτών στο ΕΠΑ δίνεται ακριβώς λόγω του ότι η διάρκειά του θα είναι πενταετής. Προϋπόθεση για την ένταξη έργων υποδομής άνω των 20 εκατ. ευρώ, μη συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ, αποτελεί η κατάρτιση μελέτης κόστους – οφέλους. Για την ένταξη συγκεκριμένων έργων ή έργων στρατηγικής σημασίας δεν απαιτείται πρόσκληση και αρκεί η ανακοίνωση της πρόθεσης χρηματοδότησης προς τον φορέα υλοποίησης.
• Το ΕΠΑ δεν θα χρηματοδοτεί πάγιες λειτουργικές ανάγκες του δημόσιου τομέα (υπό την έννοια της γενικής κυβέρνησης, των εκτός αυτής νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου, καθώς και των εκτός αυτής δημόσιων επιχειρήσεων και οργανισμών).
• Η διενέργεια των ελέγχων σε ενταγμένα έργα μπορεί να ανατίθεται με απόφαση του υπουργού Ανάπτυξης και Επενδύσεων σε ελεγκτικές εταιρείες.
• Κατά παρέκκλιση της κείμενης νομοθεσίας, δεν απαιτείται σύμπραξη του υπουργού Οικονομικών για την έκδοση κανονιστικών διοικητικών πράξεων που προκαλούν δαπάνη η οποία βαρύνει το εθνικό και το συγχρηματοδοτούμενο ΠΔΕ. Η ρύθμιση αυτή εισάγεται για λόγους επιτάχυνσης της υλοποίησης των έργων ΠΔΕ, μένει όμως να δούμε εάν συναινεί σε αυτήν το υπουργείο Οικονομικών.
• Η αξιολόγηση των προς χρηματοδότηση έργων που εντάσσονται στα τομεακά και περιφερειακά προγράμματα μπορεί να γίνεται με τη συνδρομή ιδιωτών αξιολογητών, εγγεγραμμένων είτε σε μητρώο αξιολογητών που συνίσταται για τον σκοπό αυτό είτε σε άλλο παρόμοιο υφιστάμενο μητρώο.
