Του Κωνσταντίνου Χαροκόπου
Όταν το 1997 το ταμείο των μηχανικών (ΤΣΜΕΔΕ) αποκτούσε το 34% των μετοχών της Τραπέζης Αττικής, το Τεχνικό Επιμελητήριο έκανε πάρτι. Οι πανηγυρισμοί, συνοδεύτηκαν με δηλώσεις όπως, «επιτέλους ο μηχανικοί θα έχουν την τράπεζα τους», «θα παίρνουμε χαμηλότοκα δάνεια», «έφτασε η στιγμή να παρέμβουμε στην οικονομία» και άλλες.
Με αυτήν την υπερφίαλη φιλοσοφία, πορεύθηκε η τράπεζα τα τελευταία είκοσι χρόνια, προσφέροντας απλόχερα χρηματοδοτήσεις σε κατασκευαστές και εργολάβους, που δεν τηρούσαν τους αυστηρούς τραπεζικούς κανόνες ακόμα και μετά το ξέσπασμα της κρίσης του παγκόσμιου και εγχώριου χρηματοπιστωτικού συστήματος. Και με αυτήν την φιλοσοφία, η τράπεζα έγινε «φύλλο – φτερό» και η επένδυση του ΤΣΜΕΔΕ εξαϋλώθηκε.
Κατά την διάρκεια της συγκυβέρνησης Τσίπρα – Καμένου, η τράπεζα Αττικής είχε αποκτήσει έναν άκρως σημαντικό ρόλο. Ο ρόλος αυτός εξυπηρετούσε την κυβέρνηση, στο να πετύχει δύο στόχους. Ο πρώτος στόχος, ήταν να χρηματοδοτήσει και να βοηθήσει την γιγάντωση του Ομίλου Καλογρίτσα, ανεβάζοντας το πιστωτικό του όριο από τα 10 εκατ. ευρώ το 2014, στα 100 εκατ. ευρώ το 2015 και εκδίδοντας σωρεία εγγυητικών επιστολών. Ο δεύτερος στόχος, ήταν η μετατροπή της τράπεζας Αττικής στην κομματική τράπεζα αναπτύξεως και στην κορωνίδα του «παράλληλου τραπεζικού συστήματος», όπως ήταν ο διακαής πόθος του αντιπροέδρου της κυβέρνησης Σύριζα – Ανελ, Γιάννη Δραγασάκη.
Και σήμερα, που πέφτουν οι τίτλοι τέλους του Ομίλου Καλογρίτσα, η τράπεζα Αττικής θα βρεθεί αντιμέτωπη με την σκληρή πραγματικότητα. Και μαζί με αυτήν, θα βρεθούν αντιμέτωποι με τις φαεινές επενδυτικές τους επιλογές, ο ΕΦΚΑ, το ΤΣΜΕΔΕ, το ΤΑΠΙΛΤΑΤ, η ΕΥΔΑΠ και ο Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών, που είναι εκ των βασικών μετόχων της τράπεζας.
Η εταιρεία δομικών υλικών «Ιντερμπετόν» αιτήθηκε της πτώχευσης της “Τοξότης ATE”, που είναι η βασική εταιρεία του Ομίλου Καλογρίτσα, για οφειλές ύψους 600.000 ευρώ. Αυτό το ποσό θα μπορούσε να θεωρηθεί ως το βέλος που έριξε ο Τοξότης στην αγορά.
Μεγαλύτερης σημασίας και βαρύτητας από το βέλος του Τοξότη προς τους προμηθευτές του, είναι το κανόνι που έριξε ο Τοξότης στην τράπεζα Αττικής. Το κανόνι αυτό, ήταν λίγο πολύ αναμενόμενο ήδη από τον Φεβρουάριο του 2019, όταν είχε βγει στο φως της δημοσιότητας η έκθεση ελέγχου των δανειοδοτήσεων του ομίλου Καλογρίτσα από τον εσωτερικό έλεγχο της τράπεζας Αττικής. Μια έκθεση που αναδείκνυε τα λάθη, τις παραλείψεις, αλλά και τις παραβιάσεις των διαδικασιών που σημειώθηκαν στο εσωτερικό της τράπεζας.
Του γεγονότος της δημοσίευσης αυτής της έκθεσης, είχε προηγηθεί το απίστευτο περιστατικό συμπλοκής με κλοτσιές και γροθιές μεταξύ του προέδρου της Τράπεζας Αττικής και του διευθύνοντος συμβούλου μέσα στην Τράπεζα. Μια από τις αιτίες της σφοδρής αντιπαράθεσης, ήταν κάποιες διαρροές σχετικές με τα δάνεια που έχουν δοθεί από την τράπεζα στην οικογένεια Καλογρίτσα, αλλά και με την γενικότερη ευνοϊκή μεταχείριση που έχαιρε ο “κόκκινος εργολάβος”, κατά την διάρκεια της διακυβέρνησης Τσίπρα – Καμένου και ειδικά την περίοδο 2015-2016 και μέχρι να αποκαλυφθεί το σκάνδαλο με τις τηλεοπτικές άδειες, τις εγγυητικές επιστολές και τα βοσκοτόπια της Ιθάκης.
Σύμφωνα με την έκθεση ελέγχου του ομίλου Καλογρίτσα από τον εσωτερικό έλεγχο της τράπεζας, η οποία είχε παραδοθεί και στις εποπτικές αρχές της Τραπέζης της Ελλάδος, αποδείχθηκε ότι ακόμα και μετά την αποκάλυψη του σκανδάλου με τα βοσκοτόπια, το Διοικητικό Συμβούλιο της τράπεζας, αύξανε την χρηματοδότηση προς τις εταιρείες του ομίλου, Τοξότης, ΜΙΚΗ και ΑΝΣΥ. Έτσι στο τέλος του α’ τριμήνου του 2018, η δανειοδότηση είχε υπερβεί ακόμα και το χαριστικό όριο των 100 εκατ. ευρώ, που είχε τεθεί και είχε αγγίξει πλέον τα 117,2 εκατ. ευρώ.
Όπως αποδείχτηκε, η συνεχής παραβίαση όλων των εσωτερικών κανόνων πιστοδοτήσεων της τράπεζας, κατέληξε στην χορήγηση δανείων προς τον όμιλο Καλογρίτσα, χωρίς εξασφαλίσεις. Για να γίνει πιο κατανοητό αυτό, η έκθεση ανέδειξε ότι για τα 117,2 εκατ. ευρώ, η τράπεζα Αττικής είχε στα χέρια της, εξασφαλίσεις που είχαν εκτιμηθεί πλασματικά στα 25 εκατ. ευρώ, ενώ η πραγματική αξία τους προσέγγιζε οριακά τα 3 εκατ. ευρώ.
Το κανόνι που έριξε ο Τοξότης, αντιστοιχεί στο 8% του συνολικού δανειακού χαρτοφυλακίου της τράπεζας Αττικής. Και με δεδομένο το αστείο ύψος των εξασφαλίσεων, αντιλαμβανόμαστε όλοι το μέγεθος της ζημίας για την τράπεζα, τους ιδιώτες μικρομετόχους, τα συνταξιοδοτικά ταμεία και τις εταιρείες που αναγκάστηκαν από την κυβέρνηση Τσίπρα – Καμένου να συμμετάσχουν στην μετοχική βάση της τράπεζας, όπως είναι η ΕΥΔΑΠ και ο Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών. Και φυσικά, δέχονται ισχυρό κτύπημα και οι ημιτελείς προσπάθειες για την ολοκλήρωση των διαδικασιών εξυγίανσης της τράπεζας.
Και περιμένουμε τις κινήσεις της επόμενης ημέρας. Για ποιους θα κτυπήσει άραγε η καμπάνα της δικαιοσύνης; Πως θα αντιδράσει ο μετοχικός ακτιβισμός; Τι θα πράξει η Τράπεζα της Ελλάδος;
* Ο αρθρογράφος είναι οικονομικός αναλυτής, με ειδίκευση στο σχεδιασμό σύνθετων επενδυτικών στρατηγικών.
Αποποίηση Ευθύνης : Το περιεχόμενο της στήλης, είναι καθαρά ενημερωτικό και πληροφοριακό και δεν αποτελεί σε καμία περίπτωση επενδυτική συμβουλή, ούτε υποκίνηση για συμμετοχή σε οποιαδήποτε συναλλαγή. Ο αρθρογράφος δεν ευθύνεται για τυχόν επενδυτικές και λοιπές αποφάσεις που θα ληφθούν με βάση τις πληροφορίες αυτές.
