Του Σπύρου Δημητρέλη
Έκρηξη μεταβιβάσεων ακινήτων κάθε είδους περιμένουν στο υπουργείο Οικονομικών την ερχόμενη διετία, και ειδικά το πρώτο εξάμηνο του 2020. Η αναθέρμανση της οικονομίας, που έχει ξεκινήσει για τα καλά, καθώς και η επικείμενη επικαιροποίηση των αντικειμενικών αξιών στα ακίνητα, θα σπρώξει εκατοντάδες χιλιάδες ιδιοκτήτες ακινήτων στο να προχωρήσουν σε προγραμματισμένες και μη μεταβιβάσεις και αγορές ακινήτων.
Η εξέλιξη αυτή αναμένεται να φέρει και χαμόγελα στην Καραγιώργη Σερβίας, καθώς θα εξασφαλίσει και πρόσθετα φορολογικά έσοδα για τον κρατικό Προϋπολογισμό, που θα βοηθήσουν στο να επιτευχθούν οι δημοσιονομικοί στόχοι.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό του οικονομικού επιτελείου, μια από τις σημαντικότερες διαρθρωτικού και δημοσιονομικού χαρακτήρα μεταρρυθμίσεις του 2020 είναι η επικαιροποίηση των αντικειμενικών αξιών προκειμένου να ευθυγραμμιστούν με τις εμπορικές αξίες. Πιο αναλυτικά, το σχέδιο, που η εφαρμογή του έχει ξεκινήσει, προβλέπει:
– Την ευθυγράμμιση των τιμών ζώνης με τις εμπορικές αξίες των ακινήτων. Για την επικαιροποίηση έχει ήδη καθοριστεί η αμοιβή των ανεξάρτητων εκτιμητών, οι οποίοι θα πρέπει να υποβάλουν τις εισηγήσεις τους προς την ηγεσία του υπουργείου Οικονομικών το αργότερο έως τα τέλη Μαρτίου. Αυξήσεις στις τιμές ζώνης αναμένονται σε περίπου 4.000 περιοχές από τις περίπου 10.000 ζώνες στις οποίες είναι χωρισμένη η επικράτεια. Οι περιοχές στις οποίες αναμένεται αύξηση των αντικειμενικών είναι κατά κύριο λόγο παραθαλάσσιες ηπειρωτικές και νησιωτικές, καθώς και μεσαίες περιοχές των μεγάλων αστικών κέντρων που έχουν γνωρίσει τις τελευταίες δεκαετίες σημαντική οικιστική ανάπτυξη.
– Την επέκταση του συστήματος των αντικειμενικών αξιών σε περίπου 3.500 περιοχές οι οποίες σήμερα υποφορολογούνται, καθώς βρίσκονται εκτός σχεδίου και οικισμού. Πρόκειται για πολλές περιοχές οι οποίες έχουν αναπτυχθεί ως περιοχές εξοχικής κατοικίας και ως τουριστικοί προορισμοί. Χαρακτηριστικά είναι τα παραδείγματα τουριστικών περιοχών με εκτάσεις εκτός σχεδίου και οικισμού, αλλά με πολύ υψηλές εμπορικές αξίες (π.χ., σε κοσμοπολίτικα νησιά των Κυκλάδων, παραλιακές τουριστικές περιοχές της Πελοποννήσου). Από την ένταξη των περιοχών αυτών στο αντικειμενικό σύστημα αναμένεται να αυξηθεί σημαντικά η φορολογική επιβάρυνση των ιδιοκτητών ακινήτων, καθώς θα κληθούν να πληρώσουν ΕΝΦΙΑ αλλά και φόρους μεταβίβασης με βάση τις πραγματικές εμπορικές αξίες των ιδιοκτησιών τους. Το ζήτημα αυτό θεωρείται και ζήτημα φορολογικής δικαιοσύνης για την ηγεσία του υπουργείου Οικονομικών, καθώς σημειώνουν ότι “δεν μπορεί το Κερατσίνι να φορολογείται με βάση την εμπορική αξία των ακινήτων και οι εκτός σχεδίου περιοχές της Μυκόνου να υποφορολογούνται”.
Στις παραπάνω περιοχές συμφέρει τους ιδιοκτήτες ακινήτων να προχωρήσουν σε μεταβιβάσεις ακινήτων και αγορές πριν από την επικαιροποίηση των αντικειμενικών αξιών, καθώς έτσι θα μειώσουν το φορολογικό κόστος της μεταβίβασης. Θα πρέπει να σημειωθεί, ωστόσο, ότι είναι ανοιχτό το ενδεχόμενο το υπουργείο Οικονομικών να επαναλάβει αυτό που είχε γίνει με την επικαιροποίηση των τιμών ζώνης το 2018. Οι νέες τιμές ζώνης ανακοινώθηκαν τον Ιούνιο του 2018, τέθηκαν σε ισχύ αμέσως για τον ΕΝΦΙΑ, αλλά για όλες τις υπόλοιπες φορολογικές επιβαρύνσεις τέθηκαν σε ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2019. Έτσι, δόθηκε ένα εξάμηνο χρονικό παράθυρο στους ιδιοκτήτες προκειμένου να πραγματοποιήσουν μεταβιβάσεις και γονικές παροχές.
Με τον δημοσιονομικό χώρο που θα προκύψει μετά την επικαιροποίηση των αντικειμενικών αξιών, το οικονομικό επιτελείο σχεδιάζει να προχωρήσει σε συνολική αναμόρφωση της φορολογίας των ακινήτων. Για να μην υπάρξουν επιβαρύνσεις στον ΕΝΦΙΑ σε σχέση με ό,τι πλήρωσαν το 2019 οι ιδιοκτήτες, θα γίνουν οι κατάλληλες παρεμβάσεις σε κλιμάκια και συντελεστές, ενώ θα γίνει και πρόσθετη μεσοσταθμική μείωση του φόρου κατά 8% προκειμένου να εκπληρωθεί η προεκλογική δέσμευση της κυβέρνησης για συνολική μείωση του ΕΝΦΙΑ κατά 30% (ήδη μειώθηκε μεσοσταθμικά κατά 22% το 2019).
Στο πλαίσιο της συνολικής επανεξέτασης της φορολογίας ακινήτων, θα πέσουν στο τραπέζι αλλαγές σε αφορολόγητα όρια, κλιμάκια και συντελεστές των φόρων μεταβίβασης, γονικών παροχών, κληρονομιάς και δωρεών.
