Του Χάρη Φλουδόπουλου
Νέα deals, εξαγορές, αλλά και νεοεισερχόμενοι παίκτες συνθέτουν την εικόνα της ελληνικής αγοράς ΑΠΕ, λίγες εβδομάδες μετά τις ανακοινώσεις που έγιναν από πλευράς κυβέρνησης για τους νέους εθνικούς στόχους για την ενέργεια και το κλίμα.
Το επενδυτικό ενδιαφέρον εντείνεται από το γεγονός ότι βρίσκονται σε εξέλιξη σημαντικές πρωτοβουλίες για τη μείωση του γραφειοκρατικού βάρους που συνοδεύει τις επενδύσεις στην πράσινη ενέργεια, με πρώτη και κύρια την κατάργηση της άδειας παραγωγής που θα αντικατασταθεί, όπως ανακοινώθηκε από τη γενική γραμματέα Ενέργειας, κυρία Αλεξάνδρα Σδούκου, από μια απλή βεβαίωση στο ηλεκτρονικό μητρώο παραγωγών ΑΠΕ που θα δημιουργηθεί άμεσα. Ταυτόχρονα, η κυβέρνηση έχει δεσμευτεί ότι θα προχωρήσει σε μεταρρύθμιση της περιβαλλοντικής αδειοδότησης με στόχο να συντμηθεί ο χρόνος που απαιτείται από την υποβολή του επενδυτικού σχεδίου ΑΠΕ μέχρι την έναρξη λειτουργίας.
Τις τελευταίες ημέρες έχουν εκδηλωθεί ενδιαφέρουσες κινήσεις από γνωστά επιχειρηματικά ονόματα του χώρου της πράσινης ενέργειας, που ξεκινούν να δραστηριοποιούνται στην ελληνική αγορά. Η αρχή έγινε από τη γαλλική εταιρεία Valorem, που απέκτησε ένα χαρτοφυλάκιο έργων ισχύος 82 MW σε διάφορα στάδια ανάπτυξης στη χώρα μας, με σκοπό να χρηματοδοτήσει την κατασκευή (και να θέσει σε λειτουργία) των πάρκων σε σύντομο χρονικό διάστημα. Η Valorem, αν και σχετικά καινούργια εταιρεία (ιδρύθηκε το 1994), έχει στο ενεργητικό της σημαντικές επιτυχίες καθώς από εταιρεία συμβούλων εξελίχθηκε σε σημαντικό παίκτη της αγοράς της πράσινης ενέργειας, στην Ευρώπη, αλλά και τη Νότια Αμερική. Η εταιρεία έχει εγκαταστήσει 1.000 MW αιολικών και φωτοβολταϊκών ενώ έχει υπό τη δική της ιδιοκτησία 320 MW. Η εταιρεία έχει δημιουργήσει γραφεία στην Αθήνα και, εκτός από τα αιολικά, ενδιαφέρεται για την ανάπτυξη φωτοβολταϊκών έργων.
Η δεύτερη εξαγορά πραγματοποιήθηκε από την Cubico Sustainable Investments, η οποία εξαγόρασε αιολικό πάρκο ισχύος 21 MW στη Θήβα από την Intracom Holdings, έναντι 18 εκατ. ευρώ. Η Cubico αποτελεί τον επενδυτικό βραχίονα για επενδύσεις στις ΑΠΕ τόσο του καναδικού fund PSP, γνωστού από την παρουσία του στον Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών, όσο και του συνταξιοδοτικού ταμείου των δασκάλων του Οντάριο, που είναι και οι βασικοί μέτοχοι της εταιρείας. Η Cubico έχει παρουσία με πράσινα assets σε 10 χώρες (Μεγάλη Βρετανία, Ιρλανδία, Ισπανία, Ιταλία, Πορτογαλία, Βραζιλία, Μεξικό, Ουρουγουάη, ΗΠΑ και Κολομβία) και με συνολική εγκατεστημένη ισχύ 3,1 GW. Αξίζει να αναφερθεί ότι οι δύο μέτοχοι της Cubico έχουν πρόσβαση και διαχειρίζονται πάγια αξίας άνω των 359 δισ. δολαρίων.
Τέλος, η τρίτη άφιξη νέου παίκτη στην ελληνική αγορά προέρχεται από τις ΗΠΑ καθώς η εταιρεία Invenergy, μία από τις μεγαλύτερες αμερικανικές εταιρείες ΑΠΕ, ανοίγει γραφεία και ξεκινά να δραστηριοποιείται στη χώρα μας. Με έδρα το Σικάγο η εταιρεία δημιουργήθηκε το 2001 μετά την πώληση της εταιρείας SkyGen στην Calpine από τον βασικό μέτοχο και παλιό στέλεχος της αγοράς ΑΠΕ M. Polsky, που είναι πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος. Έχει αναπτύξει πάνω από 12 GW αιολικών πάρκων και 1,9 GW φωτοβολταϊκών. Από το 2013 στο μετοχικό κεφάλαιο της εταιρείας έχει εισέλθει το ταμείο παρακαταθηκών του Κεμπέκ CDPQ το οποίο επένδυσε 500 εκατ. δολάρια και ελέγχει σήμερα το 52,4% των μετοχών της εταιρείας. Η εταιρεία εκτός των ΗΠΑ διαθέτει επίσης παρουσία στο Μεξικό, την Πολωνία και την Ιαπωνία.
Σημειώνεται ότι τα τελευταία χρόνια και παρά την κατάσταση που επικρατούσε στην ελληνική οικονομία, μια σειρά από ξένες εταιρείες επέλεξε να τοποθετηθεί στην εγχώρια αγορά. Μεταξύ αυτών οι εταιρείες Total Eren (Γαλλία), Juwi (Γερμανία), Sunedison (ΗΠΑ), ABO Wind (Γερμανία) η βρετανική Inacess και το fund Fortress.
Οι νεοεισερχόμενοι παίκτες, αλλά και οι επιχειρήσεις που έχουν ήδη τοποθετηθεί στην ελληνική αγορά της πράσινης ενέργειας, βλέπουν μπροστά τους μια τεράστια ευκαιρία που ανοίγεται με τους πράσινους υψηλούς στόχους που έχει θέσει το αναθεωρημένο Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα. Θα απαιτηθεί εντατικοποίηση των επενδύσεων σε ΑΠΕ αλλά και σε υποδομές, με την πράσινη ενέργεια να αποκτά πρωταγωνιστικό ρόλο και την Ελλάδα να διεκδικεί θέση μεταξύ των πρωταγωνιστών πανευρωπαϊκά στην πράσινη μετάβαση. Πιο συγκεκριμένα, το νέο ΕΣΕΚ προβλέπει ως στόχο το μερίδιο των ΑΠΕ στην ακαθάριστη τελική κατανάλωση ενέργειας να είναι ίσο ή μεγαλύτερο του 35% από 31% αρχικά, ενώ ειδικά για την ηλεκτροπαραγωγή το ποσοστό των ΑΠΕ θα είναι 61% έως 64% αντί αρχικού στόχου 56%. Πώς μεταφράζεται σε πράσινα μεγαβάτ ο συγκεκριμένος στόχος; Σύμφωνα με το ΕΣΕΚ, προβλέπεται η εγκατάσταση 7,05 GW αιολικών πάρκων και 7,66 GW φωτοβολταϊκών, ενώ συνολικά όλες οι μορφές πράσινης ηλεκτροπαραγωγής (μικρά υδροηλεκτρικά, βιοενέργεια κ.λπ.) θα φτάνουν τα 19,03 GW. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται και 1,4 GW συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας, που για πρώτη φορά περιλαμβάνονται στους επίσημους σχεδιασμούς του κράτους. Για να επιτευχθούν οι υψηλοί αυτοί στόχοι θα χρειαστεί να υλοποιηθούν επενδύσεις ύψους 14,5-15,8 δισ. ευρώ μέχρι το 2030, δηλαδή κάθε χρόνο στην αγορά της ηλεκτρικής ενέργειας και δη της πράσινης ενέργειας θα επενδύεται 1,5-1,6 δισ. ευρώ. Τη μερίδα του λέοντος σε αυτές τις επενδύσεις θα έχουν οι μονάδες ηλεκτροπαραγωγής από ανανεώσιμη ενέργεια, κυρίως σε νέα αιολικά και φωτοβολταϊκά πάρκα. Ένα ποσό της τάξης των 5,5 δισ. ευρώ θα πρέπει να επενδυθεί σε υποδομές του ηλεκτρικού συστήματος, ήτοι σε διασυνδέσεις αλλά και αναβαθμίσεις των δικτύων μεταφοράς και διανομής (συστήματα scada, GIS κ.λπ.) για την έξυπνη διαχείριση της πράσινης ενέργειας, ενώ ακόμη 1,3 δισ. ευρώ θα επενδυθούν σε νέες θερμικές μονάδες, αλλά και σε μονάδες αποθήκευσης ενέργειας.
