Σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία, η Νίσυρος γεννήθηκε όταν ο Ποσειδώνας, καταδιώκοντας κατόπιν εντολής του Δία έναν από τους Γίγαντες, τον Πολυβώτη, έσπασε με την τρίαινά του ένα κομμάτι από την Κω και το έριξε πάνω του.
Το νησί, που ανήκει στο σύμπλεγμα των Δωδεκανήσων και βρίσκεται ανάμεσα στην Κω προς βορράν και την Τήλο προς νότον, είναι ένα μεγάλο ηφαιστειακό οικοδόμημα, ένα υπαίθριο γεωλογικό μουσείο, με μεγάλη ποικιλία πετρωμάτων και άφθονες θερμές πηγές.
Οι εναλλαγές του τοπίου, το ηφαίστειο, τα κάστρα, τα μοναστήρια, οι εκκλησίες και τα ξωκλήσια, τα σπίτια με τα χρωματιστά πορτοπαράθυρα, τα ασβεστωμένα σοκάκια μαγεύουν τους επισκέπτες της Νισύρου.
Σε απόσταση 8 χλμ Α από την πρωτεύουσα της Νισύρου, το Μανδράκι, βρίσκεται ο Εμπορειός, ένα ορεινό χωριό με αρκετή βλάστηση και λίγους κατοίκους, που προσφέρει ωραία θέα στο ηφαίστειο του νησιού.
Το Ηφαιστειολογικό Παρατηρητήριο, που στεγάζεται στο κτίριο του πρώην δημοτικού σχολείου του Εμπορειού, διαθέτει ολοκληρωμένα δίκτυα παρακολούθησης του ηφαιστείου για την έγκαιρη πρόβλεψη τυχόν επαναδραστηριοποίησής του και τη λήψη μέτρων προστασίας των κατοίκων της Νισύρου και των επισκεπτών
Μετά τον Εμπορειό ο δρόμος ανεβαίνει ανάμεσα από βελανιδιές και θάμνους ψηλά στο βουνό και μετά αρχίζει να κατηφορίζει προς το ηφαίστειο, το νεότερο μεγάλο ενεργό ηφαίστειο του Αιγαίου, γεώτοπο πολύ μεγάλης σπουδαιότητας και διατηρητέο μνημείο της φύσης.
Στον πυθμένα της καλδέρας του ηφαιστείου ανασαίνει και σήμερα ο Γίγαντας, καθώς αέρια από τα έγκατα της γης έρχονται στην επιφάνεια μέσα από τις ατμίδες.
Ο μεγαλύτερος από τους πολυάριθμους εντυπωσιακούς υδροθερμικούς κρατήρες είναι ο Στέφανος, με ελλειψοειδές σχήμα.
Η ιδανικότερη ώρα για επίσκεψη στο ηφαίστειο είναι νωρίς το πρωί ή το απόγευμα.
Αξίζει να προστεθεί ότι σε ένα άλλο ορεινό χωριό της Νισύρου που είναι χτισμένο πάνω από το ηφαίστειο, τα Νικιά, λειτουργεί Ηφαιστειολογικό Μουσείο, το οποίο στεγάζεται στο κτίριο του πρώην δημοτικού σχολείου.
Τα εκθέματά του αφορούν τη γένεση και τη δομή των ηφαιστείων, τη σχέση ανάμεσα στα ηφαίστεια, το περιβάλλον και τον άνθρωπο, το ηφαίστειο της Νισύρου και τα άλλα ηφαίστεια της Ελλάδας.
*Οι φωτογραφίες που περιλαμβάνονται στο παρόν άρθρο προέρχονται από τους Ο. Σακελλαρίδη – Κ. Καμπανή – Κ. Χαρίτο – Ν. Παπάτσο.
