Όλα του …γάμου δύσκολα για την ανάπτυξη των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) στην Ελλάδα. Ωστόσο, η κυβέρνηση έχει θέσει ως στόχο να αφαιρεί ένα ένα τα «αγκάθια» που θα τις κάνουν προσιτές, όχι μόνο στους μεγάλους επενδυτές, αλλά και στους …κοινούς θνητούς.
Έτσι, ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας κ. Γεράσιμος Θωμάς, απαντώντας προσφάτως σε σχετική ερώτηση στη Βουλή ανέφερε ότι η απόφαση µε την οποία προβλέπεται η εγκατάσταση μικρών ανεμογεννητριών πρόκειται να εκδοθεί σύντομα.
Έρχεται απόφαση που ορίζει το πλαίσιο για τις μικρές ανεμογεννήτριες
Ουσιαστικά θα επιτρέπει την εγκατάστασή τους σε περιοχές εκτός εγκεκριμένων σχεδίων πόλεων και εκτός ορίων οικισμών καθώς και σε δασικές εκτάσεις. Επίσης, θα μπορούν να τοποθετηθούν σε οργανωμένους υποδοχείς βιομηχανικής δραστηριότητας, όπως επίσης και σε λιμένες. Σύμφωνα με τα όσα επεσήμανε ο κ. Θωμάς, το επόμενο χρονικό διάστημα, θα ζητηθεί από την αρμόδια υπηρεσία του Υπουργείου, μια συμπληρωματική γνώμη της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας (ΡΑΕ) για τον καθορισμό της ανώτατης ή και της κατώτατης επιτρεπόμενης τιμής προσφοράς για την ανταγωνιστική διαδικασία υποβολής προσφορών της κατηγορίας των αιολικών σταθμών με ισχύ μικρότερη από 60 kW, προκειμένου να συμπληρωθεί η σχετική Υπουργική Απόφαση. Όσον αφορά στην τροποποίηση του θεσμικού πλαισίου των Ενεργειακών Κοινοτήτων, θεσμό τον οποίο το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) στηρίζει, καθώς αποτελεί και προτεραιότητα της ΕΕ, σύμφωνα με τον υφυπουργό, εξετάζεται στο πλαίσιο της ορθολογικής ανάπτυξης των ΑΠΕ στη χώρα μας.
Οι μικρές ανεμογεννήτριες – σε αντίθεση με τις μεγάλες οι οποίες χρησιμοποιούνται συνήθως σε μεγάλες εγκαταστάσεις αιολικών πάρκων – κάνουν προσιτή την ηλεκτροπαραγωγή και τα οικονομικά οφέλη της αιολικής ενέργειας στο ευρύτερο κοινό. Πέρα από τα νοικοκυριά όπου μπορεί να τα εγκαταστήσει ένας ιδιώτης, μπορούν να τοποθετηθούν σε σχολεία και πανεπιστήμια, μικρές εμπορικές επιχειρήσεις, αντλιοστάσια, αγροτικές εκμεταλλεύσεις, βιομηχανικά πάρκα κ.ά. Ειδικότερα, οι μικρές ανεμογεννήτριες χωρίζονται σε δύο κατηγορίες:
- στις πολύ μικρές, δυναμικότητας 2 KW – 3 KW, οι οποίες μπορούν να εγκατασταθούν πάνω ή κοντά σε κτίρια και να λειτουργούν με net metering (αυτοπαραγωγή και συμψηφισμό).
- στις μεγαλύτερες, ισχύος έως και 60 KW, οι οποίες μπορούν να εγκατασταθούν μόνο μέσω μειοδοτικών διαγωνισμών, όπως συμβαίνει σήμερα για τα αιολικά και φωτοβολταικά πάρκα.
Σε υπουργική απόφαση που είχε δημοσιευθεί πριν από περίπου έναν χρόνο, σχετικά με τους διαγωνισμούς ΑΠΕ, υπήρχε η πρόβλεψη για διαγωνισμό εντός του 2020, μέσω του οποίου θα μπορεί να προκηρυχθεί η εγκατάσταση 20 MW μικρών ανεμογεννητριών. Ωστόσο, θα πρέπει πρώτα να καθοριστεί με υπουργική απόφαση η ανώτατη τιμή αναφοράς, από την οποία θα ξεκινάει ο μειοδοτικός διαγωνισμός, μετά από γνωμοδότηση της ΡΑΕ.
Πάντως, είναι αξιοσημείωτο ότι, το ενδιαφέρον αναμένεται να είναι μεγάλο, καθώς, βάσει του προηγούμενου ρυθμιστικού πλαισίου, είχαν υποβληθεί περισσότερα από 1.000 αιτήματα στον ΔΕΔΔΗΕ για εγκατάσταση μικρών ανεμογεννητριών.
727,5 ΜW νέων αιολικών πάρκων στην Ελλάδα το 2019
Γενικότερα πάντως, εντυπωσιακές ήταν οι επιδόσεις για τις ΑΠΕ το 2019 καθώς συνδέθηκαν στο δίκτυο 727,5 ΜW νέων αιολικών πάρκων, επίδοση σχεδόν τετραπλάσια από τον ετήσιο μέσο όρο της προηγούμενης δεκαετίας (185 MW). Στο τέλος του προηγούμενου έτους, το σύνολο των αιολικών πάρκων που βρισκόταν σε εμπορική ή δοκιμαστική λειτουργία ήταν 3.576,4 MW. Η ισχύς αυτή είναι αυξημένη κατά 25,4% σε σχέση με το τέλος του 2018.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ελληνικής Επιστημονικής Ένωσης Αιολικής Ενέργειας (ΕΛΕΤΑΕΝ), η επιτυχία οφείλεται στις μακροχρόνιες προσπάθειες των επαγγελματιών, του επιστημονικού κόσμου και των αιολικών επιχειρήσεων που μελέτησαν, ανέπτυξαν, χρηματοδότησαν και κατασκεύασαν τα νέα έργα. «Στις περισσότερες περιπτώσεις, οι προσπάθειες αυτές ξεπέρασαν τα 10 έτη! Δεν θα πρέπει λοιπόν να θεωρηθεί ότι η επανάληψη αυτής της επιτυχίας είναι δεδομένη για τα επόμενα έτη. Το 2019 υπήρξε συσσώρευση ώριμων έργων που κατόρθωσαν να ξεπεράσουν τη στενωπό της γραφειοκρατίας και των παράλογων καθυστερήσεων», αναφέρει η ΕΛΕΤΑΕΝ σε ανακοίνωσή της.
Από τα νέα αιολικά πάρκα που συνδέθηκαν το 2019:
- Το 29% αυτών, ισχύος 214MW, είναι τα τελευταία αιολικά πάρκα που θα πωλούν την ενέργεια τους με σταθερή τιμή (feed-in tariff)
- Το 71% αυτών, ισχύος 513,5MW, είναι έργα που θα πωλούν απευθείας την ενέργειά τους στην ηλεκτρική αγορά μέσω συμβάσεων διαφοράς (feed-in premium). Ανάμεσα σε αυτά τα έργα συγκαταλέγονται και τα δύο πρώτα αιολικά πάρκα, συνολικής ισχύος 32,8MW, που επιλέχθηκαν μέσω των διαγωνισμών της ΡΑΕ
Επίσης, τον προηγούμενο χρόνο:
-συνδέθηκε το μεγαλύτερο ενιαίο συγκρότημα αιολικών πάρκων ισχύος 154,1MW στη νότια Εύβοια στην περιοχή του Καφηρέα,
-ολοκληρώθηκε από τη ΔΕΗ η ριζική ανακαίνιση (repowering) των επτά πρώτων αιολικών πάρκων με σημαντική μείωση του πλήθους των ανεμογεννητριών. Στη θέση 62 παλαιών ανεμογεννητριών, τοποθετήθηκαν 15 νέες,
-τοποθετήθηκαν οι ανεμογεννήτριες με τη μεγαλύτερη διάμετρο ρότορα στην Ελλάδα (136 μέτρα) στη περιοχή του νομού Κοζάνης,
-τέθηκε σε εμπορική λειτουργία ο πρώτος Υβριδικός Σταθμός παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα με αιολική ενέργεια και αποθήκευση σε ηλεκτρικούς συσσωρευτές (μπαταρίες) στη νήσο Τήλο και ήδη βρίσκεται σε δοκιμαστική λειτουργία ο πρώτος Υβριδικός Σταθμός με αντλησιοταμίευση στην Ικαρία.
Σε επίπεδο Περιφερειών, η Στερεά Ελλάδα παραμένει στην κορυφή των αιολικών εγκαταστάσεων αφού φιλοξενεί 1.311 MW (36,7%) και ακολουθεί η Πελοπόννησος με 587 ΜW (16,4%) και η Ανατολική Μακεδονία – Θράκη όπου βρίσκονται 466 MW (13%).
Όσον αφορά τους επιχειρηματικούς ομίλους, στο Top-5 κατατάσσονται:
1. η ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή με 554,1 MW (15,5%)
2. η ΕΛ.ΤΕΧ. ΑΝΕΜΟΣ (ΕΛΛΑΚΤΩΡ) με 397,5 MW (11,1%)
3. η ENEL Green Power με 354,6 MW (9,9%)
4. η EREN με 268,5 MW (7,5%) και
5. η Iberdrola Rokas με 254,7 MW (7,1%)
Από το σύνολο των εν λειτουργία 3.576,4MW το 43% ανήκει σε ξένους επενδυτές. Ειδικά το 2019 από τα 727,5MW, το 47% των επενδύσεων υλοποιήθηκε από ξένους επενδυτές.
