Με το βλέμμα στραμμένο στην Ε.Ε. βρίσκεται μια σειρά κλάδων της ελληνικής οικονομίας, καθώς αύριο αναμένεται να ανακοινωθεί το νέο «πράσινο» σχέδιο για την επιτάχυνση της ανάκαμψης της ευρωπαϊκής οικονομίας, το οποίο αναμένεται να κινητοποιήσει με εμπροσθοβαρή τρόπο, συνολικά κεφάλαια ύψους άνω των 110 δισ. ευρώ ετησίως.
Μάλιστα, το 85% αυτού αφορά παρεμβάσεις στον τομέα της αναβάθμισης του κτιριακού όγκου της Ε.Ε., από τους μεγαλύτερους παράγοντες ρύπανσης της ατμόσφαιρας, γεγονός που έχει γεννήσει προσδοκίες για σημαντική αναβάθμιση του εξαιρετικά επιτυχημένου προγράμματος Εξοικονόμηση Κατ’ Οίκον, για το οποίο η ζήτηση είναι παραδοσιακά πολλαπλάσια των διαθέσιμων κονδυλίων.
Στο πλαίσιο αυτό, μετά τον τουρισμό, που ανέμενε με ενδιαφέρον το τι μέλλει γενέσθαι με τις αεροπορικές μεταφορές, έτσι και ο οικοδομικός κλάδος, αλλά και μια σειρά από συμπληρωματικοί τομείς (π.χ. αλουμίνια, συστήματα αυτοματισμών, έπιπλα, φωτισμοί κτλ.), αναμένουν με ιδιαίτερο ενδιαφέρον το σχέδιο που θα παρουσιαστεί.
Εκτός από την οικοδομή, σημαντικό ενδιαφέρον έχει επίσης ο τομέας των ΑΠΕ (Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας), όπου επίσης δρομολογούνται πρωτοβουλίες.
Σύμφωνα με τις πρώτες ενδείξεις, με βάση τα προσχέδια που έχουν διαρρεύσει, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρόκειται να παρουσιάσει ένα σχέδιο για την οικονομική ανάκαμψη με «πράσινο πρόσημο», δηλαδή εστιάζοντας σε πρωτοβουλίες που θα συμβάλλουν και στην προστασία του περιβάλλοντος. Έτσι, στο επίκεντρο, θα βρεθούν η ανακαίνιση κτιρίων, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και η ανάπτυξη τεχνολογιών καυσίμων από υδρογόνο, για χρήση στις μεταφορές. Στόχος της Επιτροπής είναι να χρησιμοποιήσει τις επενδύσεις χαμηλού περιβαλλοντικού αποτυπώματος, προκειμένου να καταπολεμήσει την οικονομική ύφεση που θα προκληθεί λόγω της πανδημίας.
Το συγκεκριμένο σχέδιο είναι περισσότερο στοχευμένο σε συγκεκριμένες δράσεις και ανεξάρτητο από άλλα χρηματοδοτικά σχέδια, που έχουν ανακοινωθεί μέχρι σήμερα και τα οποία αφορούν την παροχή ρευστότητας απευθείας στις χώρες. Η χρηματοδότησή του θα προέλθει απευθείας από τον κοινοτικό προϋπολογισμό κι ένα νέο ταμείο, που θα συσταθεί για την ανάκαμψη των οικονομιών της Ε.Ε. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό της Ε.Ε., απώτερος στόχος είναι να μεταμορφωθεί το υφιστάμενο κτιριακό απόθεμα της Ε.Ε., ώστε να μειωθεί η κατανάλωση ενέργειας, να μειωθούν οι λογαριασμοί που πληρώνουν οι πολίτες και να δημιουργηθούν γρήγορα και άμεσα, θέσεις εργασίας στον κλάδο της κατασκευής.
Για τον λόγο αυτό, η Επιτροπή προτείνει την δέσμευση 91 δις ευρώ ετησίως με την μορφή χορηγήσεων και εγγυήσεων δανείων για ανακαινίσεις και εργασίες ενεργειακής αναβάθμισης, όπως π.χ. μονώσεις, συστήματα χρήσης ΑΠΕ, φωτοβολταϊκά πάνελ στις στέγες κ.ο.κ.
Επίσης, η Επιτροπή θα δημοπρατήσει 15 GW έργων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας την επόμενη διετία, με το ύψος των επενδύσεων να ανέρχεται σε 25 δις ευρώ. Επίσης, θα δημιουργηθεί ένα ταμείο εγγυοδοσίας, ύψους 10 δισ. ευρώ, τη διαχείριση του οποίου θα αναλάβει η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων. Το ταμείο αυτό θα χρηματοδοτεί μέσω δανείων, έργα ΑΠΕ και παραγωγής υδρογόνου, το οποίο είναι ένα καύσιμο μηδενικών ρύπων, που παράγεται με την χρήση ανανεώσιμων πηγών. Η Επιτροπή ποντάρει πολλά στο υδρογόνο, ώστε να επιτύχει τον στόχο να εκμηδενίσει την εξάρτηση της Ε.Ε. από τον λιγνίτη και τον άνθρακα μέχρι το 2050, αντικαθιστώντας πλήρως την χρήση ορυκτών καυσίμων από όλες τις ρυπογόνες βιομηχανικές διαδικασίες.
Παράλληλα, η Επιτροπή σχεδιάζει να επεκτείνει τον σχεδιασμό για τις καθαρές μεταφορές, μέσω ενός σχεδίου επιχορηγήσεων και εγγυήσεων ύψους 20 δισ. ευρώ, για την τόνωση των πωλήσεων «καθαρών» οχημάτων τα επόμενα δύο χρόνια. Μέχρι το 2025 προβλέπεται και η εγκατάσταση 2 εκατ. σταθμών φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων και αυτοκινήτων υδρογόνου.
Οι προσδοκίες της ελληνικής πλευράς
Τα παραπάνω παρουσιάζουν τεράστιο ενδιαφέρον και για την Ελλάδα, η οποία έχει ένα από τα πλέον «γερασμένα» κτιριακά αποθέματα της Ε.Ε., με το 55% των κατοικιών να έχει κατασκευαστεί πριν το 1980, δηλαδή είναι ηλικίας τουλάχιστον 40 ετών. Αυτό μεταφράζεται σε έναν τεράστιο κτιριακό όγκο χωρίς μονώσεις ή αντισεισμική θωράκιση. Οποιαδήποτε οργανωμένη προσπάθεια για την ενεργειακή αναβάθμιση του κτιριακού αυτού όγκου, όχι μόνο θα βελτιώσει κατακόρυφα το βιοτικό επίπεδο των πολιτών, αλλά παράλληλα θα κινητοποιήσει και τεράστια κεφάλαια στον κλάδο της οικοδομής, όπως έχει δείξει η πολύ μεγάλη απήχηση των προγραμμάτων Εξοικονόμηση Κατ’ Οίκον.
Υπενθυμίζεται ότι το προσεχές φθινόπωρο είναι προγραμματισμένη η τρίτη φάση του προγράμματος «Εξοικονομώ Κατ’ Οίκον», αυτή τη φορά με πιο απλές διαδικασίες, ενώ στόχος είναι να αυξηθεί και ο αριθμός των ωφελούμενων. Έτσι, αναμένεται να μειωθούν οι εισοδηματικές κατηγορίες, ώστε να ενταχθούν περισσότεροι ιδιοκτήτες ακινήτων από την μεσαία τάξη. Εφόσον με το νέο σχέδιο της Ε.Ε., καταστεί εφικτός ο πολλαπλασιασμός και των κονδυλίων που θα είναι διαθέσιμα, είναι σαφές ότι θα υπάρξει ένα σημαντικό θετικό «σοκ» στην ελληνική οικονομία.
