Απειλητικά για τη βιωσιμότητα των πράσινων επενδύσεων στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας επιστρέφει το φάντασμα της «μαύρης τρύπας» του Ειδικού Λογαριασμού ΑΠΕ (ΕΛΑΠΕ) μέσω του οποίου πληρώνονται οι παραγωγοί των ΑΠΕ. Τα ελλείμματα, που στο παρελθόν οδήγησαν ακόμη και σε «κούρεμα» της εγγυημένης τιμής της πράσινης κιλοβατώρας και τα οποία ισοσκελίστηκαν στη συνέχεια με ρυθμιστικά μέτρα και την επιβολή χρεώσεων στους προμηθευτές, επανέρχονται προκαλώντας πονοκέφαλο στα αρμόδια κυβερνητικά στελέχη και ανησυχίες στην πλευρά των παραγωγών ΑΠΕ, αλλά και των προμηθευτών ηλεκτρικής ενέργειας που ίσως κληθούν να αναλάβουν και πάλι το βάρος.
Τα επίσημα στοιχεία του ΔΑΠΕΕΠ (Διαχειριστής ΑΠΕ και Εγγυήσεων Προέλευσης) προεξοφλούν ότι ο Ειδικός Λογαριασμός ΑΠΕ θα κλείσει στο τέλος του έτους με έλλειμμα της τάξης των 110 εκατ. ευρώ. Το έλλειμμα είναι κυρίως αποτέλεσμα της χαμηλής οριακής τιμής συστήματος λόγω της μείωσης των τιμών των καυσίμων και των CO2. Οι παραγωγοί ΑΠΕ αποπληρώνονται για την ενέργεια που παρέχουν στο σύστημα βάσει της οριακής τιμής, και η απόκλιση από αυτή σε σχέση με την εγγυημένη τιμή που βάσει νόμου λαμβάνουν καλύπτεται μέσω του ΕΤΜΕΑΡ (το τέλος που πληρώνουν οι καταναλωτές μέσω των λογαριασμών ρεύματος).
Κοινή πρακτική των αρμόδιων υπουργών όλα τα προηγούμενα χρόνια ήταν να περιορίζουν την αύξηση του ΕΤΜΕΑΡ προκειμένου να αποφεύγεται η επιβάρυνση των καταναλωτών και να ενισχύουν τον λογαριασμό ΑΠΕ μέσω άλλων εισροών, όπως το τέλος λιγνίτη (καταργήθηκε από 1/1/19) και η χρέωση προμηθευτή (ΠΧΕΦΕΛ) αλλά και με έσοδα από τις δημοπρασίες ρύπων. Οσο μεγαλύτερη είναι η απόκλιση της οριακής τιμής συστήματος από την εγγυημένη τιμή, τόσο διευρύνεται και το έλλειμμα του λογαριασμού ΑΠΕ. Πέρυσι που η οριακή τιμή συστήματος κινήθηκε στα 65 ευρώ η μεγαβατώρα, ο λογαριασμός ΑΠΕ ήταν πλεονασματικός, κάτι που επέτρεψε στην κυβέρνηση να προχωρήσει σε μείωση του ΕΤΜΕΑΡ και να δώσει τη δυνατότητα στη ΔΕΗ να αυξήσει τα τιμολόγια χωρίς να επιβαρυνθούν οι καταναλωτές. Φέτος που η οριακή τιμή κινείται μεσοσταθμικά στα 40 ευρώ η μεγαβατώρα, ο λογαριασμός επιστρέφει στα ελλείμματα και ήδη οι παραγωγοί ΑΠΕ, που ύστερα από πολλά χρόνια είχαν φτάσει να πληρώνονται στην ώρα τους, μετρούν πάλι υπερημερίες.
Το πώς θα ισοσκελιστεί ο λογαριασμός και ποιος θα καλύψει τα ελλείμματα είναι η δύσκολη άσκηση που καλούνται να λύσουν ο ΔΑΠΕΕΠ ως αρμόδιος διαχειριστής και η πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ. Η πλευρά των παραγωγών ΑΠΕ θεωρεί αυτονόητη την κάλυψη του ελλείμματος από τους προμηθευτές ενέργειας με την επαναφορά της χρέωσης προμηθευτή, με το επιχείρημα ότι επωφελούνται από τη χαμηλή οριακή τιμή.
Ο ΔΑΠΕΕΠ από την πλευρά του προχωρεί σε μελέτη προκειμένου να καταλήξει σε μια μεθοδολογία που θα δώσει μακροχρόνια λύση στο πρόβλημα. Τον τελικό λόγο ωστόσο τον έχει το ΥΠΕΝ που θα πρέπει να συνεκτιμήσει τις επιπτώσεις τής κάθε λύσης στον καταναλωτή, σε παραγωγούς και προμηθευτές ενέργειας, και κυρίως τον αντίκτυπο στο επενδυτικό περιβάλλον σε μια συγκυρία που έχουν τεθεί φιλόδοξοι στόχοι για την ανάπτυξη των ΑΠΕ.
